Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — Sąd Najwyższy (325 orzeczeń)
325 orzeczeńPracownik wygrał: 23.4%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Wyniki orzeczeń
146
Wygrał pozwany
79
Orzeczenie procesowe
76
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(325)
SNI PKN 374/00
Orzeczenie procesowe · 19 kwi 2001
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony jako kierowcy, którzy byli jednocześnie działaczami związkowymi. Pracodawca wypowiedział im umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 320/00
Wygrał powód · 21 mar 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracowników hutników, którym pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy po wprowadzeniu…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 447/00
Orzeczenie procesowe · 15 mar 2001
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą wypowiedzeń zmieniających warunki pracy i płacy dokonanych całej załodze spółki postawionej w stan likwidacji. Spór dotyczył m.in. tego, czy w takiej sytuacji …
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 304/00
Wygrał powód · 15 mar 2001
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik nie został skutecznie przejęty przez nowego pracodawcę w trybie art. 231 KP, ponieważ nie był zatrudniony w wydzielonej i przejętej części zakładu pracy, a „przekazan…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 298/00
Wygrał pozwany · 15 mar 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy domagającej się przywrócenia do pracy. Uznał, że wypowiedzenie umowy o pracę było uzasadnione, ponieważ powódka przejawiała konfliktową postawę wobec współprac…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 276/00
Wygrał powód · 7 mar 2001
Sprawa dotyczyła pracownika PKP, będącego członkiem zarządu koła związku zawodowego, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę po zdarzeniu polegającym na stawieniu się do pracy po spożyciu alkoho…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 252/00
Częściowe uwzględnienie · 14 lut 2001
Sprawa dotyczyła pracownika objętego szczególną ochroną związkową, który został zwolniony po tym, jak przebywał na terenie zakładu pracy pod wpływem alkoholu. Pracodawca nie uzyskał wymaganej zgody za…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNI PKN 233/00
Wygrał pozwany · 2 lut 2001
Sprawa dotyczyła grupy pracowników budowlanych zatrudnionych przez spółkę na podstawie umowy o pracę, którzy odmówili wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, domagając się poprawy warunków pracy,…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 219/00
Wygrał pozwany · 2 lut 2001
Sprawa dotyczyła pracownika szpitala, pełniącego funkcję kierowniczą i działacza związkowego, który został zwolniony za wypowiedzeniem. Powód żądał przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozost…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 186/00
Wygrał pozwany · 11 sty 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył przywrócenia pracownika do pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę na czas nieokreślony. Prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 176/00
Wygrał powód · 9 sty 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo nauczycielki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył przeniesienia Alicji M. w stan nieczynny na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 142/00
Wygrał pozwany · 7 gru 2000
Sprawa dotyczyła pracownika Huty „Ł.” SA, któremu wypowiedziano umowę o pracę z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego i nabycia prawa do emerytury. Powód twierdził, że wypowiedzenie było bezskuteczne,…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 119/00
Wygrał pozwany · 29 lis 2000
Sprawa dotyczyła pracownika będącego działaczem związkowym, który po reorganizacji zakładu otrzymał wypowiedzenie zmieniające warunki pracy, a następnie domagał się przywrócenia do pracy i wynagrodzen…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 550/00
Wygrał powód · 10 paź 2000
Sprawa dotyczyła pracownicy PZU, pełniącej funkcję związkową, która została najpierw odwołana ze stanowiska, a następnie po kolejnych działaniach pracodawcy rozwiązano z nią umowę o pracę z wypowiedze…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 60/00
Wygrał powód · 4 paź 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający powódkę do pracy. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę wychowawczyni w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Pracodawca …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 52/00
Wygrał powód · 26 wrz 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację szkoły i utrzymał w mocy wyrok uznający za bezskuteczne przeniesienie nauczycielki w stan nieczynny. Spór dotyczył nauczycielki mianowanej, będącej jednocześnie działaczk…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 30/00
Wygrał powód · 22 wrz 2000
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umowy o pracę nauczycielce zatrudnionej w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Sąd drugiej instancji uznał wypowiedzenie za wadliwe z dwóch powodów: po pierwsze, pra…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 23/00
Wygrał pozwany · 12 wrz 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia z jego winy. Ustalono, że powód w dniu 19 listopada 1998 r. przebywał w zakładzie…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 755/99
Wygrał pozwany · 2 sie 2000
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony na stanowisku dyrektora ds. techniczno-eksploatacyjnych w spółce komunalnej, który był jednocześnie przewodniczącym zakładowej organizacj…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 732/99
Orzeczenie procesowe · 20 lip 2000
Sprawa dotyczyła żądania komisji zakładowej WZZ „Sierpień 80”, aby sąd ustalił, że jest następcą prawnym wcześniejszego związku zawodowego i w konsekwencji stroną zakładowego układu zbiorowego pracy. …
Związki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.