Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
Podsumowanie AI
Sprawa dotyczyła pracownika szpitala, pełniącego funkcję kierowniczą i działacza związkowego, który został zwolniony za wypowiedzeniem. Powód żądał przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, twierdząc m.in., że wypowiedzenie było nieuzasadnione oraz że pracodawca naruszył przepisy o ochronie związkowej. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Uznał, że przyczyna wypowiedzenia była rzeczywista i uzasadniona: powód utracił zdolność prawidłowego kierowania działem z powodu konfliktu z podległymi pracownikami i braku współpracy z ich strony. SN stwierdził też, że wymóg uzyskania zgody organizacji związkowej został spełniony, ponieważ zgody udzieliła zakładowa organizacja związkowa, której powód był wcześniej członkiem, mimo że jego mandat wygasł wskutek wykluczenia ze związku. Dodatkowo SN wskazał, że nie doszło do skutecznego powołania nowego związku zawodowego, więc powód nie mógł wywodzić ochrony z tytułu udziału w komitecie założycielskim. Kasacja została oddalona także z powodów procesowych, m.in. z uwagi na nieprecyzyjne zarzuty i brak podstaw do ingerencji w ustalenia faktyczne.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy wypowiedzenie umowy o pracę było uzasadnione utratą zdolności kierowniczych i konfliktem z podwładnymi
·czy zgoda organizacji związkowej na wypowiedzenie była skuteczna wobec działacza wykluczonego ze związku
·czy ochrona z art. 32 ustawy o związkach zawodowych przysługuje po wygaśnięciu mandatu wskutek wykluczenia ze związku
·czy doszło do skutecznego utworzenia nowego związku zawodowego i objęcia powoda ochroną jako członka komitetu założycielskiego
·granice kontroli kasacyjnej i wymogi skutecznego sformułowania zarzutów procesowych
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie podstaw kasacyjnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia
1996 r., I PKN 33/96, OSNAPiUS 1997 nr 14, poz. 250). W szczególności zarzut na-
ruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 217 § 1 i 227 KPC był bezzasadny, albo-
wiem skarżący jedynie ogólnikowo wskazał, że Sąd ten jakoby pominął zgłoszony
przez powoda dowód z przesłuchania świadków „na poparcie jego żądań”, bez ko-
niecznego określenia, o jakich konkretnie świadków chodziło, w jakim terminie wnio-
sek był składany oraz na jakie konkretnie okoliczności dowód ten miał być przepro-
wadzony. Ponadto art. 217 § 1 KPC nie wymaga wydania odrębnego postanowienia
dowodowego, a ewentualne pominięcie przez sądy środków dowodowych następuje
w trybie art. 217 § 2 KPC i bez konieczności wydania odrębnego postanowienia,
zwłaszcza wówczas, gdy nie wiadomo, jakie dowody i na jakie konkretnie okoliczno-
ści miałby prowadzić Sąd drugiej instancji. Ponadto od 2 lipca 1996 r., wskutek
zmiany art. 232 KPC oraz skreślenia § 2 w art. 3 KPC, nastąpiło zniesienie zasady
odpowiedzialności sądu za wynik postępowania dowodowego. Dlatego brak było
podstaw prawnych do obarczania Sądu drugiej instancji urzędową inicjatywą dowo-
4
dową za powoda, który nie korzystał przed tym Sądem z profesjonalnej pomocy
prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1998 r., II UKN 244/98,
OSNAPiUS 1999 nr 20, poz. 662).
Chybiony był zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC, który Sąd drugiej instancji
miał naruszyć przez „dokonanie dowolnych ustaleń w oparciu o błędnie podjęte
uchwały - przez związek zawodowy, którego powód nigdy nie był członkiem”. W tym
zakresie Sąd drugiej instancji wskazał, że zakładowa organizacja związkowa nie
tylko wyraziła zgodę na wypowiedzenie powodowi umowy o pracę, ale co więcej za-
żądała rozwiązania z nim stosunku pracy. Ponadto jak wynika z zebranego w spra-
wie materiału dowodowego, to walne zebranie członków jego macierzystej zakłado-
wej organizacji związkowej, której powód przewodniczył, wykluczyło go w dniu 24
lutego 1998 r. „dożywotnio z szeregów związku za działanie na szkodę związku,
podległych mu pracowników i zakładu pracy”, a wybrana w tym dniu nowa komisja
zakładowa zgodziła się na rozwiązanie z nim stosunku pracy „nawet ze skutkiem
natychmiastowym”. Skoro zatem powód w tej dacie został pozbawiony członkostwa
związku zawodowego i funkcji przewodniczącego zakładowej struktury związkowej,
to przez okres jednego roku od wygaśnięcia mandatu przysługiwała mu nadal wzmo-
żona ochrona trwałości stosunku pracy (art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodo-
wych) ze strony zakładowej organizacji związkowej, której przestał być członkiem.
Wyrażenie przez tę strukturę związkową zgody na rozwiązanie z powodem stosunku
pracy powodowało, że zarzut naruszenia tego przepisu był oczywiście bezzasadny.
Dlatego pracodawca prawidłowo wypowiedział powodowi umowę o pracę za zgodą
związkowej komisji zakładowej, której mandatu został powód pozbawiony i nie naru-
szyło to jego tzw. negatywnej wolności związkowej „przynależności do organizacji
związkowej, której powód nie był już członkiem”, albowiem obowiązek uzyskania
zgody na wypowiedzenie umowy o pracę działaczowi związkowemu, którego mandat
związkowy wygasł wskutek wykluczenia go ze związku zawodowego (art. 32 ust. 2
ustawy o związkach zawodowych), zostaje spełniony przez uzyskanie zgody tej za-
kładowej organizacji związkowej, której chroniony pracownik przestał być członkiem
Sąd Najwyższy nie podzielił stanowiska powoda, że jego stosunek pracy pod-
legał ochronie z art. 32 ustawy o związkach zawodowych z tytułu jego udziału w ko-
mitecie założycielskim nowego związku zawodowego założonego w dniu 24 lutego
1998 r. Walor prawny powoływania się na taki tytuł wzmożonej ochrony trwałości sto-
sunku pracy przekreślił Sąd pierwszej instancji, który wskazał, że w tej dacie nie do-
5
szło do powstania nowego związku zawodowego, albowiem uchwała o jego utworze-
niu nie została podjęta przez co najmniej 10 osób uprawnionych do utworzenia no-
wego związku zawodowego (art. 12 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych). Ozna-
cza to, że wzmożona ochrona trwałości stosunku pracy przysługuje tylko członkowi
komitetu założycielskiego związku zawodowego, który został powołany uchwałą o
jego utworzeniu, podjętą przez co najmniej 10 osób uprawnionych do tworzenia
związków zawodowych. W konsekwencji powód nie korzystał z ochrony przewidzia-
nej w art. 32 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych, zważywszy ponadto, że niedo-
puszczalne jest istnienie dwóch zakładowych struktur tego samego związku zawo-
dowego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia
1996 r., I PZP 38/95, OSNAPiUS 1996 r. nr 23, poz. 353).
Bezzasadny był także zarzut naruszenia art. 45 KP, albowiem Sąd drugiej in-
stancji prawidłowo przyjął, że utrata zdolności prawidłowego pełnienia funkcji kierow-
niczej, spowodowana gremialną odmową podległych pracowników współpracowania
z zatrudnionym na kierowniczym stanowisku pracy powodem, która była uzasad-
niana - według ustaleń pierwszoinstancyjnych - zmuszaniem ich do wstępowania do
kierowanej przez powoda organizacji związkowej i składaniem przezeń nieuzasad-
nionych wniosków o zwolnienia pracowników z pracy, stanowiła oczywiście uzasad-
nioną przyczynę wypowiedzenia mu umowy o pracę.
Mając powyższe na uwadze kasacja podlegała oddaleniu na podstawie art.
39312
KPC. Koszty nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi przez pełno-
mocnika z urzędu Sąd Najwyższy zasądził w wysokości określonej w § 12 rozporzą-
dzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czyn-
ności adwokatów oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 154, poz. 1013
ze zm.), oddalając wniosek w pozostałym zakresie.
========================================