Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — wynik częściowy (42 orzeczeń)
42 orzeczeńPracownik wygrał: 0%2011–2025
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
23
Sąd Najwyższy
10
Sąd Rejonowy
7
Sąd Okręgowy
2
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(42)
SRIV P 174/24
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy w Sanoku w Sanok · 30 wrz 2025
Sąd Rejonowy w Sanoku – IV Wydział Pracy przywrócił do pracy R.M. i D.J. w Urzędzie Miejskim w A. na dotychczasowych warunkach pracy i płacy. Powódki były zatrudnione na podstawie umów o pracę na czas…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodoweDyskryminacjaart. 45 kp, 30 § 1k.p.
SOVII Pa 183/14
Częściowe uwzględnienieSąd Okręgowy w Łodzi w Łódź · 4 sie 2014
Powód J. K. był zatrudniony w Szkole Podstawowej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony jako pomoc administracyjna. Równocześnie od 25 września 2012 r. pracował w innej szkole. W listach obec…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyCzas pracyWynagrodzenieart. 52 kp, art. 57 § 2 kp
SOVII Pa 115/14
Częściowe uwzględnienieSąd Okręgowy we Wrocławiu w Wrocław · 29 maj 2014
Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozpoznawał apelację pracodawcy od wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził odszkodowania na rzecz P.W. i M.Z. za niezgodne z prawem rozwiązanie umów o pracę bez wypowiedzenia …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweUbezpieczenia społeczne
SRIV P 349/13
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy w Olsztynie w Olsztyn · 24 kwi 2014
Powódka B. Ż., przewodnicząca zakładowej organizacji związkowej, wniosła o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne. Pozwana spółka rozwiązała umowę za wypowiedzeniem z powodu utraty zaufan…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SOVI Pa 120/13
Częściowe uwzględnienieSąd Okręgowy w Szczecinie w Szczecin · 21 mar 2014
Sprawa dotyczy kierowcy M.D., który otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę z powodu rzekomego konfliktu z dyspozytorami. Sąd Rejonowy uznał wypowiedzenie za nieuzasadnione, ponieważ przyczyny podane prz…
Wypowiedzenie / zwolnienieMobbingCzas pracyZwiązki zawodoweart. 102 kpc
SRVI P 428/12
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie w Warszawa · 5 mar 2014
Powódka S. S. była zatrudniona w przedszkolu jako nauczyciel w pełnym wymiarze czasu pracy oraz jako logopeda w wymiarze 0,5 etatu na podstawie odrębnych umów o pracę na czas nieokreślony. Wypowiedzia…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieCzas pracyZwiązki zawodoweart. 45^1^ kp · art. 47 kp
SOVIII Pa 184/13
Częściowe uwzględnienieSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 27 lut 2014
Powód A. P., przewodniczący związku zawodowego, został zwolniony dyscyplinarnie w dniu 15 maja 2008 r. Sąd Rejonowy przywrócił go do pracy prawomocnym wyrokiem częściowym. W sprawie zasądził wynagrodz…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyart. 385 k.p.c.
SOV Pa 145/13
Częściowe uwzględnienieSąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 28 lis 2013
Powódka, nauczycielka języka rosyjskiego zatrudniona na podstawie mianowania, została zwolniona z powodu zmian organizacyjnych (zmniejszenie liczby oddziałów) skutkujących brakiem godzin jej przedmiot…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyart. 45 kp w zw. z art. 91 Karty Nauczyciela
SOV Pa 51/13
Częściowe uwzględnienieSąd Okręgowy w Kaliszu w Kalisz · 7 lis 2013
Powód, wieloletni pracownik urzędu gminy i jednocześnie przewodniczący organizacji związkowej objęty szczególną ochroną, został zwolniony za wypowiedzeniem z powodu utraty zaufania i rzekomego niedope…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweart. 8 k.p.
SRVII P 754/11
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie w Warszawa · 5 lis 2013
Sąd rozpoznał sprawy dwóch powodów (M. B. i R. R.) przeciwko pracodawcy o odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Pracodawca zarzucił im kradzież mienia. Sąd stwierdził naruszeni…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNII PK 24/13
Częściowe uwzględnienie · 24 paź 2013
Sprawa dotyczyła pracownika Akademii zatrudnionego od 1986 r., który pełnił funkcję kierownika sekcji kadr i spraw socjalnych oraz jednocześnie zaangażował się w tworzenie i działalność nowego związku…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyDyskryminacja
SRX P 822/12
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 21 paź 2013
Sąd Rejonowy rozpoznał sprawy dwóch powodów (I.P. i B.S.), działaczy związkowych objętych ochroną z art. 32 ustawy o związkach zawodowych, którzy otrzymali wypowiedzenie warunków płacy po wprowadzeniu…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweart. 45 § 1 kp, art. 42 kp, art. 30 § 4 kp, art. 32 ustawy z 23.05.1991 r. o związkach zawodowych
SRIV P 74/13
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy w Lubinie w Lubin · 18 wrz 2013
Powódka, zatrudniona na czas nieokreślony jako kierownik zespołu logistyki, otrzymała wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy, które obniżało jej stanowisko i wynagrodzenie z 6679 zł do 4500 z…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweart.45kp w zw. z art.42kp
SAIII APa 6/13
Częściowe uwzględnienieSąd Apelacyjny w Szczecinie w Szczecin · 20 cze 2013
Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelacje powoda R.S. i pozwanej spółki od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie, który zasądził od pracodawcy 135.000 zł odszkodowania z art. 15 Umowy Społecznej, odd…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweBHPCzas pracyart. 13 umowy społecznej · art. 32 ustawy o związkach zawodowych · art. 8 kp
SRIV P 486/12
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 17 kwi 2013
Powód był zatrudniony u pozwanej spółki jako ślusarz na czas nieokreślony. Otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę z 30 kwietnia 2012 r. z przyczyną wskazaną jako likwidacja stanowiska pracy. Powód twier…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweart. 455 § 1 k.p.
SOV Pa 31/13
Częściowe uwzględnienieSąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 14 mar 2013
Powódki, nauczycielki mianowane w zakładzie kształcenia nauczycieli, zostały odwołane ze stanowisk kierowniczych, co skutkowało utratą dodatku funkcyjnego. Domagały się odszkodowania, argumentując nar…
Związki zawodoweWynagrodzenieart. 42 kp
SRIV P 534/12
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 25 lut 2013
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia rozpoznawał sprawę z powództwa H.Ł. przeciwko Zespołowi Szkół Ogólnokształcących o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy. Powódka…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenieart. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela
SNI PK 202/12
Częściowe uwzględnienie · 4 lut 2013
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający do pracy powoda W.Z. Sprawa dotyczyła zwolnień grupowych w spółce oraz późniejszego wypowiedzenia umowy o pracę …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SRIV P 41/12
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy w Bolesławcu w Bolesławiec · 29 sty 2013
Sąd uznał, że wypowiedzenie powódce (H. J.) warunków pracy i płacy było nieuzasadnione i naruszało przepisy, w tym dotyczące ochrony związkowej, gdyż powódka była członkiem zarządu organizacji związko…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweWynagrodzeniePrzywrócenie do pracy
SAIII APa 9/12
Częściowe uwzględnienieSąd Apelacyjny w Lublinie w Lublin · 29 sie 2012
Sprawa dotyczy roszczenia związków zawodowych przeciwko szpitalowi o przekazanie środków na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych za lata 2005, 2008 i 2009. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił powództw…
Ubezpieczenia społeczneZwiązki zawodoweart. 291 kodeksu pracy art. 359 § 1 k.c. art. 481 § 1 k.c.
1 / 3Następna ›
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.