Kodex AI

Prawo pracy · Polska

Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — Sąd Najwyższy (325 orzeczeń)

325 orzeczeńPracownik wygrał: 23.4%2010–2014
WszystkiePracownik wygrałPracodawca wygrałWynik częściowyOrzeczenie procesowe
Sąd RejonowySąd Najwyższy

Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.

Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.

Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.

  • Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
  • Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
  • Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę

Wyniki orzeczeń

146
Wygrał pozwany
79
Orzeczenie procesowe
76
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany

Przykładowe orzeczenia

SNI PK 206/13
Wygrał pozwany
· 20 maj 2014
Powód, dyrektor publicznego zakładu opieki zdrowotnej, został zwolniony bez wypowiedzenia z powodu naruszenia zakazów z ustawy antykorupcyjnej: posiadał ponad 10% udziałów w spółce z o.o. i był jej pr…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne

Zobacz wszystkie 325 orzeczeń

Zarejestruj się bezpłatnie, aby uzyskać dostęp do pełnej bazy orzeczeń, podsumowań AI, zaawansowanych filtrów i kolekcji.

Zarejestruj się bezpłatnieZaloguj się

Najczęstsze pytania

Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.

Inne kategorie prawa pracy

Wypowiedzenie i zwolnienie z pracyMobbing w miejscu pracyWynagrodzenie i roszczenia płacoweDyskryminacja w zatrudnieniuUbezpieczenia społeczne i ZUSCzas pracy i nadgodzinyBezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)Przywrócenie do pracy