Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — Sąd Najwyższy (325 orzeczeń)
325 orzeczeńPracownik wygrał: 23.4%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Wyniki orzeczeń
146
Wygrał pozwany
79
Orzeczenie procesowe
76
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(325)
SNI PKN 790/00
Wygrał pozwany · 10 sty 2002
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o przywrócenie do pracy dwóch pracowników, którym pracodawca wypowiedział zmieniająco warunki płacy po przejęciu części zakładu. Powodowie twierdzili, że jako członkowi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 709/00
Wygrał powód · 12 gru 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy na poprzednich warunkach. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego członkowi zarządu zakładowej orga…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PKN 717/00
Orzeczenie procesowe · 6 gru 2001
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę pracownika zatrudnionego jako mistrz odlewni, będącego członkiem zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej, któremu pracodawca wypowiedział warunki pracy, propon…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 695/00
Wygrał pozwany · 22 lis 2001
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego w zakładzie stolarskim, będącego członkiem komisji zakładowej NSZZ „Solidarność”, któremu po likwidacji zakładu nr 2 wypowiedziano warunki pracy i płacy, prop…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 56/00
Orzeczenie procesowe · 26 wrz 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji w części dotyczącej powoda i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PKN 31/00
Wygrał powód · 22 wrz 2001
Sąd Najwyższy uznał, że ochrona działacza związkowego z art. 32 ustawy o związkach zawodowych obejmuje nie tylko wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy, ale także inne jednostronne, niekorzystne…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 596/00
Wygrał pozwany · 21 wrz 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, uznając, że w sprawie nie doszło do bezprawnego rozwiązania umowy o pracę przez dotychczasowego pracodawcę. Przedsiębiorstwo przejmujące część zakładu pracy s…
Wypowiedzenie / zwolnienieInneZwiązki zawodowe
SNI PKN 655/00
Wygrał pozwany · 21 wrz 2001
Sprawa dotyczyła nauczycielki przeniesionej w stan nieczynny po likwidacji szkoły podstawowej. Powódka domagała się przywrócenia do pracy, twierdząc, że utworzenie w budynku po zlikwidowanej szkole kl…
Przywrócenie do pracyWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 624/00
Wygrał pozwany · 11 wrz 2001
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca nie miał obowiązku konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z zakładową organizacją związkową na podstawie art. 38 § 1 KP, ponieważ powód nie był członkiem zw…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PKN 619/00
Wygrał pozwany · 11 wrz 2001
Sprawa dotyczyła pracownika urzędu pracy, który został odwołany ze stanowiska i domagał się przywrócenia do pracy. Sądy ustaliły, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem przepisów o wypo…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 615/00
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 2001
Sprawa dotyczyła pracownika PKP, który został zwolniony dyscyplinarnie na podstawie art. 52 KP po tym, jak nie stawił się na wyznaczony dyżur, wszedł na teren zakładu pracy w stanie nietrzeźwości i mi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 571/00
Orzeczenie procesowe · 20 sie 2001
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umowy o pracę długoletniemu pracownikowi banku, zatrudnionemu na stanowisku naczelnika wydziału kasowo-skarbcowego. Pracodawca wskazał jako przyczynę nienależyte wykonyw…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 568/00
Częściowe uwzględnienie · 24 lip 2001
Sprawa dotyczyła pracownika urzędu miasta zatrudnionego na czas nieokreślony, który był jednocześnie działaczem związkowym. Pracodawca najpierw wypowiedział mu umowę o pracę z powodu rzekomej likwidac…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 562/00
Wygrał pozwany · 24 lip 2001
Sprawa dotyczyła pracownika PZU SA zatrudnionego na stanowisku naczelnika wydziału odszkodowań, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Jako pr…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PKN 543/00
Wygrał pozwany · 12 lip 2001
Sprawa dotyczyła pracownika będącego etatowym przewodniczącym zakładowej organizacji związkowej, którego stosunek pracy rozwiązano po ogłoszeniu upadłości pracodawcy. Syndyk zawarł ze związkami porozu…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 525/00
Wygrał powód · 4 lip 2001
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, która po wcześniejszym sporze z pracodawcą i wygranym procesie o przywrócenie do pracy została ponownie pozbaw…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 503/00
Wygrał pozwany · 28 cze 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy domagającej się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu zmieniającym. Powódka była zatrudniona jako handlowiec i jednocześnie pełniła funkcję członka zarządu za…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 497/00
Wygrał pozwany · 28 cze 2001
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który domagał się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu. Sąd Najwyższy uznał, że wypowiedzenie naruszało przepisy, ponieważ praco…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 410/00
Wygrał pozwany · 24 maj 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia. Ustalono, że powód w dniu 3 listopada 1999 r. wykonywał pracę pod wpływem alkoho…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 573/00
Wygrał powód · 16 maj 2001
Sąd Najwyższy uznał, że likwidacja Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w P. nie była rzeczywistą likwidacją w sensie prawa pracy, lecz przejściem zakładu pracy na nowego pracodawcę w rozumie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.