Prawo pracy · Polska
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) — Sąd Najwyższy (263 orzeczeń)
263 orzeczeńPracownik wygrał: 16.7%2010–2014
Pracodawca ponosi bezwzględną odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki BHP obejmują: ocenę ryzyka zawodowego, szkolenia BHP, dostarczenie środków ochrony indywidualnej, profilaktyczne badania lekarskie, rejestrację wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracownik (lub rodzina w razie śmierci) może dochodzić jednorazowego odszkodowania z ZUS oraz uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 435 lub art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.).
Choroba zawodowa to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, spowodowana czynnikami szkodliwymi obecnymi w środowisku pracy. Tryb stwierdzenia choroby zawodowej prowadzi inspektor sanitarny, a od decyzji przysługuje odwołanie. Świadczenia z tytułu choroby zawodowej są analogiczne do wypadkowych.
- Wypadek przy pracy: jednorazowe odszkodowanie z ZUS + roszczenia cywilne od pracodawcy
- Choroba zawodowa: stwierdzana przez inspekcję sanitarną, świadczenia z ZUS
- Obowiązek prowadzenia rejestru wypadków i chorób zawodowych
Wyniki orzeczeń
129
Wygrał pozwany
67
Orzeczenie procesowe
44
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
Orzeczenia(263)
SNII UKN 220/99
Orzeczenie procesowe · 30 lis 1999
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy po zawale serca, którego doznał dyrektor urzędu pocztowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że zawał był wypadkiem przy pra…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 218/99
Wygrał powód · 30 lis 1999
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego i ustalenia, czy zdarzenie z 12 grudnia 1996 r. było wypadkiem przy pracy. Powód, zatrudniony jako konserwator sieci wodno-kanalizacyjnej, podczas…
BHPInne
SNII UKN 208/99
Wygrał powód · 23 lis 1999
Sąd Najwyższy uwzględnił kasację powódki i zmienił wcześniejsze wyroki, ustalając, że zgon pracownika nastąpił wskutek wypadku przy pracy. Sprawa dotyczyła pracownika kopalni, który po powrocie do pra…
BHPInne
SNII UKN 176/99
Wygrał powód · 28 paź 1999
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik może na podstawie art. 189 KPC żądać ustalenia odpowiedzialności pracodawcy za przyszłe skutki wypadku przy pracy, nawet jeśli otrzymał już świadczenia za dotychczaso…
BHPInne
SNII UKN 144/99
Wygrał pozwany · 12 paź 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy w sprawie o sprostowanie protokołu powypadkowego. Utrzymano ustalenie, że powódka, zatrudniona jako sprzedawczyni w bufecie, uległa wypadkowi przy pracy podcza…
BHPInne
SNII UKN 104/99
Wygrał pozwany · 21 wrz 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki dochodzącej jednorazowego odszkodowania z tytułu rzekomego wypadku przy pracy. Uznano, że schorzenia powódki miały charakter samoistny, miażdżycowy i nie pozostaw…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 89/99
Wygrał powód · 18 sie 1999
Sąd Najwyższy uwzględnił kasację powódki i zmienił wcześniejsze wyroki, ustalając, że zgon pracownika Macieja M. w dniu 19 sierpnia 1997 r. nastąpił wskutek wypadku przy pracy. Spór dotyczył tego, czy…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 87/99
Wygrał pozwany · 18 sie 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, który domagał się uznania zdarzenia z 8 marca 1996 r. za wypadek przy pracy. Powód twierdził, że krótkotrwały, głośny sygnał dźwiękowy z lokomotywy spowodował…
BHPInne
SNII UKN 71/99
Wygrał pozwany · 5 sie 1999
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego po wypadku pracownika zatrudnionego na budowie w Niemczech. Powód domagał się usunięcia zapisu, że przyczyną wypadku było jego umyślne lub rażąco …
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 74/99
Orzeczenie procesowe · 5 sie 1999
Sprawa dotyczyła wdowy po lekarzu, który zasłabł w pracy, a następnie zmarł wskutek udaru mózgu. Powódka domagała się sprostowania protokołu powypadkowego i jednorazowego odszkodowania, twierdząc, że …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 22/99
Orzeczenie procesowe · 30 cze 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył ustalenia, czy zawał serca, którego doznał pracownik podczas pracy w młynie po powodzi, st…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 2/99
Wygrał pozwany · 15 cze 1999
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego po wypadku przy pracy, któremu uległa pracownica podczas mycia okna w laboratorium. Powódka weszła na krzesło ustawione na biurku i myła okno bez …
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 681/98
Orzeczenie procesowe · 10 cze 1999
Sprawa dotyczyła roszczeń uzupełniających pracownika po wypadku przy pracy z 1985 r., w tym zadośćuczynienia za krzywdę. Sąd pierwszej instancji uznał, że powód nie wykazał dodatkowych szkód majątkowy…
BHPInne
SNII UKN 685/98
Wygrał pozwany · 10 cze 1999
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu zgonu pracownicy, Teresy G., której mąż twierdził, że śmierć była skutkiem wypadku przy pracy. Zmarła była zatrudniona w spółce z o.o. ja…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 605/98
Wygrał pozwany · 23 kwi 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy, która domagała się ustalenia, że zdarzenie z 11 grudnia 1996 r. było wypadkiem przy pracy. Powódka, doręczycielka zatrudniona na podstawie umowy o pracę na cz…
BHPInne
SNII UKN 517/98
Orzeczenie procesowe · 8 kwi 1999
Sprawa dotyczyła decyzji ZUS o nałożeniu na pracodawcę podwyższonej składki na ubezpieczenie społeczne z powodu pogorszenia warunków pracy i wzrostu kategorii ryzyka. Sąd pierwszej instancji uchylił d…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 527/98
Częściowe uwzględnienie · 18 mar 1999
Sprawa dotyczyła ubezpieczonego, który po wypadku przy pracy domagał się podwyższenia jednorazowego odszkodowania z ZUS. Sądy niższych instancji uznały, że uszczerbek na zdrowiu wynosił 5%, opierając …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 520/98
Wygrał pozwany · 16 mar 1999
Sprawa dotyczyła odmowy przez ZUS przyznania jednorazowego odszkodowania i renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Wojewódzki uznał zdarzenie z 8 maja 1996 r. za wypadek przy pracy, ale od…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 522/98
Orzeczenie procesowe · 16 mar 1999
Powód, pracownik zatrudniony jako malarz na podstawie umowy o pracę na czas określony, uległ wypadkowi przy pracy podczas pracy na niesprawnej drabinie. Dochodził od pracodawcy renty wyrównawczej i sk…
BHPInne
SNII UKN 510/98
Wygrał pozwany · 16 mar 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy w sprawie o ustalenie, że zdarzenie z listopada 1992 r. było wypadkiem przy pracy. Utrzymano ustalenia sądów niższych instancji, że powód podczas pracy w kopal…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
Co trzeba zrobić bezpośrednio po wypadku przy pracy?
Pracownik lub świadkowie powinni niezwłocznie powiadomić przełożonego. Pracodawca ma obowiązek: zabezpieczyć miejsce wypadku, udzielić pomocy poszkodowanemu, powołać zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy w ciągu 14 dni od zgłoszenia. Na podstawie protokołu ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie.
Czy mogę żądać odszkodowania od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS?
Tak. Świadczenia z ZUS mają charakter zryczałtowany. Jeżeli szkoda jest wyższa (np. trwały uszczerbek na zdrowiu, utracone zarobki, koszty leczenia), pracownik może dochodzić uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka (zakłady wprawiane w ruch mechaniczny) lub winy.
Kiedy można odmówić wykonania pracy ze względu na zagrożenie BHP?
Pracownik ma prawo odmówić wykonania pracy grożącej bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia jego lub innych osób (art. 210 k.p.). Musi niezwłocznie powiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Co to jest choroba zawodowa i jak ją stwierdzić?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu (rozporządzenie Rady Ministrów), spowodowana czynnikami szkodliwymi na stanowisku pracy. Podejrzenie zgłasza lekarz lub sam pracownik do inspekcji sanitarnej. Przeprowadza się dochodzenie epidemiologiczne, a decyzję wydaje właściwy inspektor sanitarny.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika w trakcie długotrwałej choroby?
Nie, jeśli nie upłynął okres ochronny. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego (182 dni, wyjątkowo 270 dni) i świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 pierwsze miesiące pracownik jest chroniony przed zwolnieniem z powodu tej choroby. Po upływie tych okresów pracodawca może rozwiązać umowę na podstawie art. 53 k.p. — bez wypowiedzenia, ale z prawem do odprawy.
Jakie sankcje grożą pracodawcy za naruszenie przepisów BHP?
Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za BHP może być ukarana grzywną przez inspektora pracy (do 30 000 zł) lub odpowiadać za wykroczenie w sądzie. W przypadku ciężkiego naruszenia lub wypadku z ofiarami grozi odpowiedzialność karna (art. 220 k.k. — do 3 lat pozbawienia wolności).