II UKN 527/98

Częściowe uwzględnienie
SN18 marca 1999·sentence
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła ubezpieczonego, który po wypadku przy pracy domagał się podwyższenia jednorazowego odszkodowania z ZUS. Sądy niższych instancji uznały, że uszczerbek na zdrowiu wynosił 5%, opierając się na opinii biegłych i oddaliły odwołanie. W kasacji zarzucono błędne zastosowanie przepisów o świadczeniach wypadkowych oraz pominięcie istotnych dowodów, zwłaszcza akt wcześniejszego postępowania rentowego, w którym przyznano ubezpieczonemu rentę inwalidzką wypadkową III grupy. Sąd Najwyższy uznał, że cofnięcie kasacji przez ubezpieczonego było niedopuszczalne, bo działał on wbrew pełnemu zrozumieniu skutków procesowych i nadal popierał skargę. Następnie SN stwierdził, że kasacja jest zasadna: sąd apelacyjny powinien był zweryfikować ustalenie 5% uszczerbku w świetle prawomocnego postępowania rentowego i skonfrontować opinie biegłych z obu spraw. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu apelacyjnego oraz poprzedzający go wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·dopuszczalność cofnięcia kasacji, gdy narusza słuszny interes ubezpieczonego
  • ·ustalenie wysokości długotrwałego uszczerbku na zdrowiu po wypadku przy pracy
  • ·znaczenie prawomocnego orzeczenia o rencie inwalidzkiej dla oceny uszczerbku i odszkodowania
  • ·obowiązek sądu odwoławczego przeprowadzenia pełnej oceny materiału dowodowego, w tym akt innego postępowania
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 18 marca 1999 r. II UKN 527/98 Sąd Najwyższy może uznać cofnięcie kasacji za niedopuszczalne, gdy narusza to słuszny interes ubezpieczonego (art. 469 w związku z art. 391 i 39319 KPC). Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 1999 r. sprawy z wniosku Tadeusza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w O. o pod- wyższenie jednorazowego odszkodowania w związku z wypadkiem przy pracy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkie- go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro- kiem z dnia 22 kwietnia 1998 r. oddalił apelację ubezpieczonego Tadeusza K. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie z dnia 23 grudnia 1997 r. [...] oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w O. przyznającej mu jednorazowe odszkodowanie za 5 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu następstw wypadku przy pracy, jakie- mu uległ 10 marca 1996 r. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie ubezpieczone- go, który domagał się przyznania mu wyższego odszkodowania powypadkowego, albowiem powołani biegli ocenili, że wskutek wypadku przy pracy ubezpieczony nie doznał uszczerbku na zdrowiu wyższego niż 5%. Ustalenie to potwierdził Sąd Apela- 2 cyjny, który wskazał, że w dniu 10 marca 1996 r. ubezpieczony zatrudniony w cha- rakterze palacza i dozorcy w CUHW „P.” w M., obchodząc teren strzeżonej posesji przewrócił się i potłukł rękę. Następstwa tego wypadku przy pracy zweryfikowane przez biegłych lekarzy sądowych wykazały jedynie 5 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu i z tego tytułu ubezpieczony otrzymał należne mu odszkodowanie. Wpraw- dzie pourazowym schorzeniom ubezpieczonego towarzyszą dolegliwości spowodo- wane samoistną chorobą zwyrodnieniową narządu ruchu, która ogranicza ruchomość stawu ramieniowego, ale nie może być potraktowana jako wynikająca z wypadku przy pracy. Sąd drugiej instancji wykluczył wpływ stwierdzonego u ubezpieczonego inwalidztwa III grupy pozostającego w związku z wypadkiem przy pracy na możliwość podwyższenia dochodzonego odszkodowania, argumentując, że różne są kryteria ustalania inwalidztwa i procentowego uszczerbku na zdrowiu. Wniosek taki miały potwierdzać załączone do apelacji kserokopie wyników badania radiologicznego, które nie wykazuje zmian urazowych, ale jedynie zmiany zwyrodnieniowe stawu bar- kowego i kręgosłupa. W kasacji ubezpieczonego wniesionej przez adwokata ustanowionego z urzędu podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe za- stosowanie art. 9 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) w związku z pkt 105 załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych (Dz.U. Nr 36, poz. 199) - przez ustalenie jedynie 5 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego jako skutku jego wypadku przy pracy, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 227 w związku z art. 382 KPC. Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny bezpodstawnie pominął dowody zgłoszone przez powoda w postę- powaniu apelacyjnym, a w szczególności znajdujące się w aktach sprawy [...], w tym wyrok Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 października 1997 r. [...], co spowodowało błędne ustalenie wysokości na- leżnego ubezpieczonemu jednorazowego odszkodowania powypadkowego. Następnie w piśmie z dnia 22 grudnia 1998 r., skierowanym do Sądu Najwyż- szego ubezpieczony, wnosząc o przyznanie mu wyższego odszkodowania „zgodnie 3 z nabytymi uprawnieniami” cofnął kasację wniesioną przez ustanowionego adwokata z urzędu, argumentując, że nie była ona z nim uzgadniana „wbrew mojej woli”, a ZUS pozbawił go całkowicie renty z Sądem Wojewódzkim w Olsztynie „wyrokiem, który jest nie zgodny z prawem”. Również adwokat ustanowiony z urzędu dla wniesienia kasacji zwrócił się do Sądu Najwyższego o wzięcie pod uwagę woli wyrażonej w „zwolnieniu” go przez ubezpieczonego z dalszego prowadzenia sprawy, w następs- twie czego Okręgowa Rada Adwokacka zwolniła go z obowiązku reprezentacji z urzędu w postępowaniu kasacyjnym wobec „żądania powoda cofnięcia skargi kasa- cyjnej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Cofnięcie kasacji przez ubezpieczonego należało uznać za niedopuszczalne w rozumieniu art. 469 KPC w związku z art. 391 i 39319 KPC, albowiem uwzględnienie jego żądania prowadziłoby do umorzenia postępowania kasacyjnego, z czego ubez- pieczony nie zdawał sobie sprawy, ale w dalszym ciągu popierał wniesioną w jego interesie skargę kasacyjną i domagał się przyznania mu przez Sąd Najwyższy pod- wyższonego jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, „bez co- fania sprawy do sądu o ponowne rozpatrzenie, na co nie pozwala mu jego zdrowie”. Wniesiona w interesie powoda kasacja okazała się uzasadniona, ponieważ Sąd drugiej instancji miał obowiązek zweryfikować ustalenie w rozpoznawanej spra- wie jedynie 5 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu wypadku przy pracy w sytuacji, gdy w prawomocnie zakończonym postępowaniu rentowym w sprawie [...] przed tym samym Sądem, przyznano ubezpieczonemu prawo do renty inwalidzkiej wypadkowej według trzeciej grupy inwalidów. Nie sposób zatem uznać za prawidło- we zaniechanie przez Sąd Apelacyjny przeprowadzenia dowodu z akt prawomocnie zakończonego postępowania rentowego, uzasadnianego jakoby odmiennymi kryte- riami ustalania powypadkowego inwalidztwa i uszczerbku na zdrowiu. Tymczasem uszczerbek na zdrowiu decydował o tzw. czynniku biologicznym inwalidztwa, który w połączeniu z czynnikami ekonomiczno-społecznymi w postaci warunków pracy, wieku, kwalifikacji oraz dalszej przydatności zawodowej poszkodowanego pracowni- ka wpływał na możliwość zaliczenia go do określonej grupy inwalidztwa i przyznania mu renty inwalidzkiej wypadkowej. W takich okolicznościach sprawy - bez uzupeł- nienia postępowania dowodowego - nie da się wytłumaczyć przyczyn, dla których 4 minimalny 5 % powypadkowy długotrwały uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego mógł prowadzić - w prawomocnie zakończonym sądowym postępowaniu rentowym do przyznania mu renty inwalidzkiej wypadkowej, ustalanej na ogół wówczas - gdy ekonomiczno-społeczne następstwa procentowego biologicznego uszczerbku na zdrowiu zmniejszały zawodową sprawność ubezpieczonego co najmniej o połowę. Uznając, że bez skonfrontowania opinii biegłych lekarzy sądowych z obu tych pos- tępowań przedwczesne było wyrokowanie w kwestii wysokości należnego ubezpie- czonemu jednorazowego odszkodowania z tytułu nieprawidłowo zweryfikowanej wielkości powypadkowego uszczerbku na zdrowiu - Sąd Najwyższy wyrokował ka- satoryjnie na podstawie art. 39313 KPC. ========================================