Prawo pracy · Polska
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) — Sąd Najwyższy (263 orzeczeń)
263 orzeczeńPracownik wygrał: 16.7%2010–2014
Pracodawca ponosi bezwzględną odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki BHP obejmują: ocenę ryzyka zawodowego, szkolenia BHP, dostarczenie środków ochrony indywidualnej, profilaktyczne badania lekarskie, rejestrację wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracownik (lub rodzina w razie śmierci) może dochodzić jednorazowego odszkodowania z ZUS oraz uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 435 lub art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.).
Choroba zawodowa to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, spowodowana czynnikami szkodliwymi obecnymi w środowisku pracy. Tryb stwierdzenia choroby zawodowej prowadzi inspektor sanitarny, a od decyzji przysługuje odwołanie. Świadczenia z tytułu choroby zawodowej są analogiczne do wypadkowych.
- Wypadek przy pracy: jednorazowe odszkodowanie z ZUS + roszczenia cywilne od pracodawcy
- Choroba zawodowa: stwierdzana przez inspekcję sanitarną, świadczenia z ZUS
- Obowiązek prowadzenia rejestru wypadków i chorób zawodowych
Wyniki orzeczeń
129
Wygrał pozwany
67
Orzeczenie procesowe
44
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
Orzeczenia(263)
SNII UKN 70/99
Wygrał pozwany · 4 mar 1999
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania wniesionej przez powoda w sprawie o sprostowanie protokołu powypadkowego / uznanie wypadku przy pracy. Sąd Rejonowy odrzucił skargę, ponieważ została …
BHPInne
SNI PKN 584/98
Wygrał pozwany · 4 mar 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, który domagał się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu z nim umowy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 KP. Powód, zatrudniony jako młodszy górnik, samowoln…
Wypowiedzenie / zwolnienieBHPInne
SNII UKN 472/98
Orzeczenie procesowe · 11 lut 1999
Sprawa dotyczyła pracownicy hotelu, która w dniu 9 maja 1996 r. doznała niedokrwiennego udaru mózgu po konflikcie z bezpośrednim przełożonym. Sąd pierwszej i drugiej instancji uznały, że zdarzenie nie…
BHPInne
SNII UKN 465/98
Częściowe uwzględnienie · 11 lut 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo o ustalenie, że zdarzenie z 18 kwietnia 1996 r. było wypadkiem przy pracy, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracownika zatrud…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 466/98
Orzeczenie procesowe · 11 lut 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy po zdarzeniu, do którego doszł…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 443/98
Wygrał powód · 22 sty 1999
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego po śmierci pracownika Huty S.W. Powodowie (żona i syn zmarłego) domagali się uznania, że zgon nastąpił wskutek wypadku przy pracy, co dawałoby pod…
BHPInne
SNII UKN 441/98
Wygrał pozwany · 22 sty 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda – nauczyciela wychowania fizycznego – który domagał się sprostowania protokołu powypadkowego i uznania urazu ścięgna Achillesa za wypadek przy pracy. Ustalono, że …
BHPInne
SNII UKN 424/98
Orzeczenie procesowe · 13 sty 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że nie wyjaśniono dostatecznie przesłanek wymierzenia dodatkowej składki na ubezpieczenie społeczne …
Ubezpieczenia społeczneBHP
SNI PKN 507/98
Orzeczenie procesowe · 22 gru 1998
Sprawa dotyczyła pracownika PKP, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z jego winy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Pracodawca wskazał jako przyczynę samowolne opuszczenie miejsca prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieBHPInne
SNII UKN 349/98
Wygrał pozwany · 8 gru 1998
Sąd Najwyższy uznał, że zdarzenie polegające na nagłym ujawnieniu się porażenia nerwu twarzowego u pracownicy nie stanowi wypadku przy pracy, jeżeli zostało poprzedzone długotrwałym i systematycznym o…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 290/98
Wygrał powód · 6 lis 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy w sprawie o sprostowanie protokołu powypadkowego. Utrzymano ustalenie, że powódka uległa w dniu 4 czerwca 1996 r. wypadkowi przy pracy podczas przenoszenia fir…
BHPInne
SNII UKN 275/98
Wygrał powód · 29 paź 1998
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Pracownik, po uzyskaniu zgody na wyjście do szpitala, wrócił do zakładu, gdzie nie było już dla niego zwykłej pracy. …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 278/98
Wygrał pozwany · 29 paź 1998
Sprawa dotyczyła wypadku przy pracy pracownika leśnego podczas ścinki drzewa. Powód domagał się ustalenia, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy oraz że nie nastąpiło wyłącznie z jego winy. Sądy obu …
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 398/98
Wygrał powód · 28 paź 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy. Powód był długoletnim pracownikiem zakładu mięsnego, zatrudnionym w ciężkich, uciążliwych warunkach …
Wypowiedzenie / zwolnienieBHPInne
SNII UKN 264/98
Orzeczenie procesowe · 21 paź 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo o sprostowanie protokołu powypadkowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył tego, czy wypadek samochodowy z 15 lutego 1997 r., do…
BHPInne
SNI PKN 260/98
Częściowe uwzględnienie · 20 paź 1998
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w poradni psychologiczno-pedagogicznej, która domagała się m.in. ustalenia, że zdarzenie z 6 września 1995 r. było wypadkiem przy pracy, ustalenia prawa do z…
BHPCzas pracyInne
SNII UKN 259/98
Orzeczenie procesowe · 13 paź 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę wyrównawczą po wypadku przy pracy, któremu powód uległ w 1982 r. podczas pracy za granicą. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając, że nie wykazano winy …
InneBHP
SNI PKN 322/98
Wygrał pozwany · 14 wrz 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę na czas nieokreślony. Powód był kierownikiem stacji prób maszyn elektrycznych i podczas w…
Wypowiedzenie / zwolnienieBHPPrzywrócenie do pracy
SNII UKN 186/98
Wygrał powód · 9 wrz 1998
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego po wypadku przy pracy, któremu uległ pracownik podczas wyjazdu służbowego do kontrahenta. Pracodawca twierdził, że do zdarzenia doszło wyłącznie z…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 191/98
Wygrał pozwany · 9 wrz 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia o dalsze odszkodowanie powypadkowe po wypadku przy pracy w kopalni. Powód twierdził, że po latach ujawnił się dodatkowy skutek urazu w postaci kompresyjnego złamania kręgu …
BHPUbezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
Co trzeba zrobić bezpośrednio po wypadku przy pracy?
Pracownik lub świadkowie powinni niezwłocznie powiadomić przełożonego. Pracodawca ma obowiązek: zabezpieczyć miejsce wypadku, udzielić pomocy poszkodowanemu, powołać zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy w ciągu 14 dni od zgłoszenia. Na podstawie protokołu ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie.
Czy mogę żądać odszkodowania od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS?
Tak. Świadczenia z ZUS mają charakter zryczałtowany. Jeżeli szkoda jest wyższa (np. trwały uszczerbek na zdrowiu, utracone zarobki, koszty leczenia), pracownik może dochodzić uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka (zakłady wprawiane w ruch mechaniczny) lub winy.
Kiedy można odmówić wykonania pracy ze względu na zagrożenie BHP?
Pracownik ma prawo odmówić wykonania pracy grożącej bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia jego lub innych osób (art. 210 k.p.). Musi niezwłocznie powiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Co to jest choroba zawodowa i jak ją stwierdzić?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu (rozporządzenie Rady Ministrów), spowodowana czynnikami szkodliwymi na stanowisku pracy. Podejrzenie zgłasza lekarz lub sam pracownik do inspekcji sanitarnej. Przeprowadza się dochodzenie epidemiologiczne, a decyzję wydaje właściwy inspektor sanitarny.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika w trakcie długotrwałej choroby?
Nie, jeśli nie upłynął okres ochronny. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego (182 dni, wyjątkowo 270 dni) i świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 pierwsze miesiące pracownik jest chroniony przed zwolnieniem z powodu tej choroby. Po upływie tych okresów pracodawca może rozwiązać umowę na podstawie art. 53 k.p. — bez wypowiedzenia, ale z prawem do odprawy.
Jakie sankcje grożą pracodawcy za naruszenie przepisów BHP?
Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za BHP może być ukarana grzywną przez inspektora pracy (do 30 000 zł) lub odpowiadać za wykroczenie w sądzie. W przypadku ciężkiego naruszenia lub wypadku z ofiarami grozi odpowiedzialność karna (art. 220 k.k. — do 3 lat pozbawienia wolności).