Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — Sąd Najwyższy (325 orzeczeń)
325 orzeczeńPracownik wygrał: 23.4%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Wyniki orzeczeń
146
Wygrał pozwany
79
Orzeczenie procesowe
76
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(325)
SNI PK 98/08
Wygrał pozwany · 15 gru 2008
Sprawa dotyczyła roszczenia zakładowej organizacji związkowej NSZZ „Solidarność” przeciwko pracodawcy o przekazanie środków na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Sądy niższych instancji uznały, ż…
Związki zawodoweInne
SNI PK 79/08
Orzeczenie procesowe · 12 lis 2008
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w szkole, z którą dyrektor rozwiązał stosunek pracy na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela z powodu zmian organizacyjnych i braku godzin dydakty…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNII PK 53/08
Wygrał powód · 3 paź 2008
Sprawa dotyczyła nauczycielki zwolnionej z pracy z przyczyn organizacyjnych na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela. Po złożeniu jej wypowiedzenia została wybrana do zarządu oddziału ZNP, a następnie z…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNII PK 44/08
Wygrał powód · 25 wrz 2008
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu odwoławczego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracownika Poczty Polskiej, pełniącego funkcję przewodniczącego zakładowej organizacji NSZZ „So…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PK 45/08
Orzeczenie procesowe · 12 wrz 2008
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracownicy J.B. w sprawie o przywrócenie do pracy po rozwiązaniu z nią umowy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 k.p. Pracodawca zarzucił jej umyślne uszkod…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PK 47/08
Orzeczenie procesowe · 12 wrz 2008
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas nieokreślony, której pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy po reorganizacji zakładu, proponując niższe stanowisko i wynagrodzenie. Powódka twie…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 2/08
Wygrał pozwany · 9 lip 2008
Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i pełnił funkcję związkową. Pracodawca wypowiedział mu umowę, wskazując jako przyczynę rażące naruszenie zasad współżycia społeczn…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 316/07
Orzeczenie procesowe · 9 maj 2008
Sprawa dotyczyła pracownika Politechniki W., który został zwolniony z powodu likwidacji stanowiska laboranta i domagał się przywrócenia do pracy. Sąd pierwszej instancji uznał wypowiedzenie za niezgod…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 192/07
Częściowe uwzględnienie · 6 mar 2008
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę nauczyciela akademickiego i organizacji związkowej przeciwko uczelni o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, zadośćuczynienie i świadczenia socjalne. Spór dotycz…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PZP 12/07
Wygrał pozwany · 22 lut 2008
Orzeczenie dotyczy wykładni układu zbiorowego pracy i granic jej stosowania. Sąd wskazał, że tzw. wykładnia autentyczna, nawet jeśli pochodzi od stron układu, nie może prowadzić do zmiany jego norm. U…
Związki zawodoweWynagrodzenieInne
SNII PK 138/07
Orzeczenie procesowe · 22 sty 2008
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracodawcy w sprawie kilku pracowników zwolnionych po likwidacji oddziału zakładu. Spór dotyczył przede wszystkim tego, czy wypowiedzenia umów o pracę były sku…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweWynagrodzenieInne
SNII PK 270/07
Orzeczenie procesowe · 18 sty 2008
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powoda w sprawie o przywrócenie do pracy przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Spór merytoryczny dotyczył m.in. ochrony związkowej z art. 32 ustawy o zwi…
Przywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 27/07
Częściowe uwzględnienie · 5 paź 2007
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej spółki w sprawie o odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umów o pracę oraz o świadczenia dodatkowe. Spór dotyczył m.in. tego, czy pracodaw…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 82/07
Wygrał pozwany · 3 sie 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną lekarza zatrudnionego w szpitalu, który domagał się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy. Powód był działaczem związkowym objętym ochroną z art. 32 ustaw…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 309/06
Wygrał pozwany · 29 maj 2007
Sprawa dotyczyła roszczenia o wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy po wadliwym wygaśnięciu stosunku pracy nauczyciela akademickiego J.B. Powód, działający przez ogólnokrajowy związek zawodowy…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PK 275/06
Orzeczenie procesowe · 18 maj 2007
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę pracownika urzędu miasta, któremu wypowiedziano umowę o pracę z powodu likwidacji stanowiska kierownika USC. Spór dotyczył przede wszystkim ochrony związkowej powoda, bę…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNII PK 278/06
Orzeczenie procesowe · 8 maj 2007
Sprawa dotyczyła asystenta mianowanego na czas nieokreślony w politechnice, któremu pracodawca wypowiedział stosunek pracy z powodu nieuzyskania stopnia doktora w terminie wynikającym z ustawy o szkol…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 305/06
Częściowe uwzględnienie · 7 maj 2007
Sprawa dotyczyła roszczeń kilku pracowników zwolnionych w związku z likwidacją fabryki kabli oraz roszczeń o świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweWynagrodzenieInne
SNI PZP 4/07
Wygrał pozwany · 5 kwi 2007
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia majątkowego przez pracownika samorządowego upoważnionego do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu wójta, rozwiąza…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 241/06
Wygrał powód · 27 mar 2007
Sprawa dotyczyła lekarza zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który był jednocześnie członkiem Okręgowej Rady Lekarskiej oraz działaczem związkowym w strukturze Ogólnopolskiego Związku Zawodowego…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.