Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — Sąd Najwyższy (325 orzeczeń)
325 orzeczeńPracownik wygrał: 23.4%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Wyniki orzeczeń
146
Wygrał pozwany
79
Orzeczenie procesowe
76
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(325)
SNII PK 344/09
Częściowe uwzględnienie · 6 maj 2010
Sprawa dotyczyła pracownika Politechniki W., który został zwolniony z pracy po reorganizacji laboratorium. Powód twierdził, że wypowiedzenie było niezgodne z prawem, ponieważ korzystał ze szczególnej …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNIII PK 70/09
Orzeczenie procesowe · 22 kwi 2010
Sprawa dotyczyła pracownika Starostwa Powiatowego zatrudnionego na czas nieokreślony, któremu wypowiedziano umowę z powodu likwidacji stanowiska po reorganizacji urzędu. Powód był jednocześnie członki…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 311/09
Wygrał pozwany · 19 kwi 2010
Sprawa dotyczyła stewardesy zwolnionej przez PLL „L.” SA w ramach redukcji zatrudnienia. Powódka domagała się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, twierdząc m.in., że …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyDyskryminacja
SNIII PK 62/09
Orzeczenie procesowe · 14 kwi 2010
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, który został zwolniony dyscyplinarnie przez pracodawcę z powodu rzekomego wynoszenia dokumentów i naruszenia obowiązków pracowniczych. P…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNII PK 342/09
Częściowe uwzględnienie · 7 kwi 2010
Sprawa dotyczyła powództwa pracodawcy o ustalenie, że pracownik nie był uprawniony do reprezentowania międzyzakładowej organizacji związkowej oraz że nie przysługiwało mu odpłatne zwolnienie z obowiąz…
Związki zawodoweWynagrodzenieInne
SNII PK 241/09
Wygrał pozwany · 2 mar 2010
Powódki, mianowane nauczycielki akademickie, domagały się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu z nimi stosunków pracy przez Akademię Medyczną we W. Sąd Najwyższy oddalił ich skargi kasacyjne. Uznał, ż…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII BP 26/09
Orzeczenie procesowe · 23 lut 2010
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wniesioną przez powoda w sprawie o wynagrodzenie przeciwko E. S.A. Skarga dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego od…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 163/09
Wygrał pozwany · 19 sty 2010
Sprawa dotyczyła odwołania pracownika od wypowiedzenia umowy o pracę i żądania odszkodowania oraz przywrócenia do pracy. Powód był wieloletnim pracownikiem spółki, zatrudnionym na stanowisku kierownic…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 131/09
Częściowe uwzględnienie · 12 sty 2010
Sprawa dotyczyła roszczeń pracowników o odszkodowanie, dodatki funkcyjne oraz odsetki po wypowiedzeniach zmieniających warunki płacy dokonanych przez pracodawcę bez prawidłowej konsultacji związkowej.…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweWynagrodzenieInne
SNI PK 141/09
Wygrał powód · 12 sty 2010
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający pracownika do pracy na poprzednich warunkach. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego wobec kierownika Działu Technic…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 159/09
Orzeczenie procesowe · 7 sty 2010
Sprawa dotyczyła pracownicy samorządowej i jednocześnie przewodniczącej zarządu związku zawodowego, z którą pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. jak…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNII PK 166/09
Wygrał powód · 7 sty 2010
Sprawa dotyczyła mianowanej nauczycielki akademickiej zatrudnionej w SGGW, której pracodawca wypowiedział stosunek pracy z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego. Jednocześnie pracownica była objęta sz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PK 135/09
Wygrał pozwany · 6 sty 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia organizacji związkowej o przekazanie przez pracodawcę środków na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Powódka twierdziła, że po jej powstaniu pracodawca powinien był uwz…
Związki zawodoweInne
SNII PK 44/09
Wygrał pozwany · 2 wrz 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia J.B. oraz związku zawodowego przeciwko Politechnice W. o wynagrodzenie za gotowość do pracy po wygaśnięciu stosunku pracy nauczyciela akademickiego. Sąd Najwyższy oddalił s…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 45/09
Wygrał powód · 17 lip 2009
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, będącego jednocześnie przewodniczącym komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” i radnym gminy, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 14/09
Wygrał pozwany · 16 lip 2009
Sprawa dotyczyła mianowanego asystenta naukowo-dydaktycznego Politechniki W., który został przywrócony do pracy po wcześniejszym wygaśnięciu stosunku pracy wskutek orzeczenia dyscyplinarnego, a następ…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PZ 5/09
Wygrał pozwany · 2 lip 2009
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organizacji związkowej na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające apelację w sprawie o przywrócenie do pracy. Kluczową kwestią było ustalenie, czy podmiot występujący…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 302/08
Wygrał powód · 23 cze 2009
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy po wcześniejszym prawomocnym wyroku przywracającym pracownika do pracy. Kluczowe było…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PK 185/08
Wygrał powód · 20 mar 2009
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas nieokreślony, będącej członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej, której pracodawca wręczył wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy w …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 64/08
Wygrał pozwany · 4 lut 2009
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę. Powódka była zatrudniona jako członek zarządu spółki na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Po odwołaniu jej…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.