Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — Sąd Najwyższy (325 orzeczeń)
325 orzeczeńPracownik wygrał: 23.4%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Wyniki orzeczeń
146
Wygrał pozwany
79
Orzeczenie procesowe
76
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(325)
SNI PKN 271/99
Wygrał pozwany · 22 wrz 1999
Sprawa dotyczyła kierowcy autobusu, który był jednocześnie objęty szczególną ochroną związkową jako przewodniczący komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” oraz członek rady nadzorczej spółki. Pracodawca…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 248/99
Wygrał pozwany · 22 wrz 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika – działacza związkowego – który kwestionował wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy po likwidacji Awaryjnej Kolumny Kablowej. Ustalono, że reorganizac…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 265/99
Wygrał powód · 7 wrz 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający powódkę do pracy na poprzednich warunkach. Spór dotyczył zmiany nazwy stanowiska z „kierownika laboratorium” na „chemika anality…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 229/99
Wygrał pozwany · 2 wrz 1999
Sprawa dotyczyła grupy pracowników drukarni, z którymi pracodawca rozwiązał umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Sądy ustaliły, że pracownicy byli reprezentowani przez zakładową organiza…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 182/99
Częściowe uwzględnienie · 26 sie 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony jako dyrektor oddziału spółki CPN, któremu nie przedłużono pełnomocnictwa do zarządzania oddziałem, a następnie wypowiedziano umowę o pra…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 199/99
Wygrał pozwany · 19 sie 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok uznający za bezskuteczne wypowiedzenie umowy o pracę. Spór dotyczył pracownika, który po przejęciu warsztatu przez nowego pracodawcę na…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 185/99
Orzeczenie procesowe · 4 sie 1999
Sprawa dotyczyła pracownicy szkoły podstawowej zatrudnionej jako intendentka, której pracodawca wypowiedział umowę o pracę po odmowie podpisania nowego zakresu czynności. Sądy niższych instancji uznał…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 120/99
Wygrał powód · 16 cze 1999
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników zwolnionych dyscyplinarnie na podstawie art. 52 KP. Pracodawca zarzucił im m.in. niewykonanie polecenia zgłoszenia się do działu kadr, opuszczenie pracy poza portier…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 124/99
Wygrał powód · 16 cze 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający pracownika do pracy. Spór dotyczył rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 KP) wobec działacza zw…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 127/99
Orzeczenie procesowe · 16 cze 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę lekarce stomatolog, która była członkiem komitetu założycielskie…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 88/99
Wygrał pozwany · 21 maj 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowniczym, wobec którego pracodawca jednostronnie wypowiedział warunki pracy i zaproponował inne stanowisko, bez uzyskania wymaganej zgody or…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 69/99
Wygrał pozwany · 21 maj 1999
Sprawa dotyczyła powoda zatrudnionego w wojewódzkim szpitalu, który domagał się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu z nim umowy bez wypowiedzenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda. Uznał, że zarz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 42/99
Wygrał pozwany · 14 maj 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej spółdzielni w sprawie o przywrócenie poprzednich warunków pracy i płacy. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego wobec pracownicy zatrudnionej jako starszy mag…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 664/98
Wygrał powód · 11 maj 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej spółki w sprawie o zwrot 10.000 zł przekazanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych na rzecz klubu sportowego. Uznał, że regulamin funduszu na 1996 r. ni…
InneZwiązki zawodowe
SNI PKN 678/98
Wygrał powód · 5 maj 1999
Sprawa dotyczyła dwóch lekarzy zatrudnionych w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego, będących członkami zarządu zakładowej organizacji związkowej. Pracodawca wypowiedział im umowy o pracę, wskazu…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNI PKN 36/99
Wygrał powód · 21 kwi 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie uznające wypowiedzenie umowy o pracę za dokonane z naruszeniem prawa. Spór dotyczył obowiązku konsultacji zamiaru wypowiedzen…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 588/98
Częściowe uwzględnienie · 23 lut 1999
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas nieokreślony, której pracodawca wypowiedział umowę o pracę, wskazując jako przyczynę odmowę objęcia innego stanowiska. Sąd Apelacyjny uznał wypowiedzen…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNI PKN 442/98
Wygrał pozwany · 26 sty 1999
Powódka domagała się uznania odwołania ze stanowiska Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i dyrektora stacji sanitarno-epidemiologicznej za nieważne, a następnie przywrócenia do pracy lub …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 509/98
Orzeczenie procesowe · 22 gru 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył przywrócenia do pracy kierowców zwolnionych przez pracodawcę z przyczyn ekonomicznych. W toku biegnącego wypowied…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 497/98
Wygrał pozwany · 9 gru 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając, że jego stosunek pracy jako mianowanego nauczyciela akademickiego zatrudnionego na stanowisku docenta wygasł z mocy prawa z końcem roku akademickiego, w …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.