Prawo pracy · Polska
Wypowiedzenie i zwolnienie z pracy — Sąd Najwyższy (2859 orzeczeń)
2859 orzeczeńPracownik wygrał: 17.3%2010–2014
Wypowiedzenie umowy o pracę to jeden z najczęstszych powodów sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia — ale w każdym przypadku musi spełnić określone wymogi formalne i podać uzasadnioną przyczynę.
Najczęstsze naruszenia popełniane przez pracodawców to: brak pisemnej formy wypowiedzenia, niepodanie przyczyny lub sformułowanie jej w sposób zbyt ogólny, niezachowanie ustawowych okresów wypowiedzenia, pominięcie konsultacji ze związkami zawodowymi oraz naruszenie szczególnej ochrony przed zwolnieniem (np. w okresie ciąży, choroby lub urlopu).
Pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę niezgodnie z prawem, może wnieść odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Sąd może orzec przywrócenie do pracy lub zasądzić odszkodowanie — zazwyczaj w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń, a w przypadku osób szczególnie chronionych nawet wyższe.
- Umowy na czas nieokreślony: obligatoryjna przyczyna i ochrona związkowa
- Zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 k.p.: ciężkie naruszenie obowiązków, utrata uprawnień, przestępstwo
- Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika: ustawa o zwolnieniach grupowych
Wyniki orzeczeń
1458
Wygrał pozwany
674
Orzeczenie procesowe
496
Wygrał powód
229
Częściowe uwzględnienie
2
Nieznany
Orzeczenia(2859)
SNIII PZP 2/03
Orzeczenie procesowe · 6 mar 2003
Sąd Najwyższy rozstrzygnął w uchwale, że w sprawach z zakresu prawa pracy dotyczących roszczeń wynikających z umowy o pracę, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 5000 zł, stosuje się przepis…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PK 40/02
Wygrał pozwany · 6 mar 2003
Powód był dyrektorem spółki i miał w umowie o pracę zagwarantowaną odprawę w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. W trakcie zatrudnienia doszło do obniżenia wyna…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PK 159/02
Orzeczenie procesowe · 26 lut 2003
Sprawa dotyczyła byłego zastępcy prezesa zarządu spółki z o.o., z którym najpierw zgromadzenie wspólników podjęło uchwałę o odwołaniu z funkcji, a następnie spór objął skuteczność wypowiedzenia i późn…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PK 67/02
Orzeczenie procesowe · 26 lut 2003
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego pierwotnie w spółce „A.-U.”, a następnie – po wydzierżawieniu zakładu – w spółce „A.”. Spór powstał po wygaśnięciu dzierżawy i przejęciu nieruchomości przez s…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PK 16/02
Wygrał pozwany · 26 lut 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, który domagał się odszkodowania za bezzasadne wypowiedzenie umowy o pracę oraz za zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Uznał, że pracodawca prawidłowo wsk…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNIII PZP 19/02
Wygrał pozwany · 21 lut 2003
Sąd Najwyższy rozstrzygnął rozbieżność dotyczącą tego, czy art. 52 § 1 Prawa spółdzielczego jest „przepisem odrębnym” w rozumieniu art. 68 § 1 KP, a więc czy pozwala na zatrudnianie członków zarządu s…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PK 85/02
Wygrał powód · 21 sty 2003
Sprawa dotyczyła kierownika R. Ośrodka Kultury, któremu wypowiedziano umowę o pracę po podjęciu przez gminę działań określanych jako likwidacja ośrodka i włączenie jego zadań oraz części pracowników d…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNIII PZP 20/02
Orzeczenie procesowe · 15 sty 2003
Orzeczenie dotyczy wykładni art. 36 § 1 k.p. w zakresie ustalania długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Sąd Najwyższy analizuje, czy do stażu u danego pracodawcy n…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PK 74/02
Wygrał pozwany · 10 sty 2003
Sprawa dotyczyła nauczyciela mianowanego, który pełnił funkcję dyrektora szkoły i został przed upływem kadencji odwołany przez zarząd miasta. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej stwierdził niezgodn…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PK 144/02
Orzeczenie procesowe · 10 sty 2003
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 k.p. z…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PK 107/02
Orzeczenie procesowe · 10 sty 2003
Sprawa dotyczyła radnego powiatu zatrudnionego w spółce komunalnej na stanowisku członka zarządu-dyrektora. Pracodawca wypowiedział mu warunki pracy i płacy bez uzyskania zgody rady powiatu, a pracown…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PK 227/02
Wygrał pozwany · 7 sty 2003
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony jako kierowca-konduktor, który jednocześnie prowadził własną działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, konkurencyjną wobec pracod…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 17/02
Wygrał pozwany · 18 gru 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy domagającej się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy przez spółdzielnię mieszkaniową. Spór dotyczył tego, czy przyczyna wypowiedzenia była rzeczywista …
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PK 44/02
Wygrał powód · 18 gru 2002
Sprawa dotyczyła członkini spółdzielni pracy, której najpierw wypowiedziano warunki pracy i płacy, a następnie rozwiązano spółdzielczą umowę o pracę. Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej i utrzymał …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PK 47/02
Wygrał powód · 18 gru 2002
Sprawa dotyczyła pracownicy ZUS będącej członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej, której wypowiedziano warunki pracy i płacy po likwidacji jej referatu i utworzeniu nowej komórki organizacy…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 15/02
Orzeczenie procesowe · 18 gru 2002
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej na podstawie mianowania, której dyrektor szkoły wypowiedział stosunek pracy z powodu zmian organizacyjnych i zmniejszenia liczby oddziałów. W piśmie wypowiad…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 693/01
Wygrał pozwany · 18 gru 2002
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego zastępcy dyrektora regionalnej kasy chorych o wypłatę trzymiesięcznej odprawy po odwołaniu ze stanowiska i rozwiązaniu umowy o pracę. Powód opierał żądanie na § 11 r…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PK 49/02
Orzeczenie procesowe · 18 gru 2002
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę pracownicy dochodzącej przywrócenia do pracy po kolejnym wypowiedzeniu umowy o pracę. Wcześniejsze wypowiedzenie z 6 listopada 2000 r. zostało uznane przez sąd za bezsku…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNII UK 176/02
Orzeczenie procesowe · 12 gru 2002
Sprawa dotyczyła powoda – byłego nauczyciela Szkoły Podstawowej, który dochodził m.in. odszkodowania za chorobę zawodową, wyższej odprawy rentowej, przywrócenia do pracy lub nawiązania stosunku pracy …
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 620/01
Wygrał powód · 5 gru 2002
Sprawa dotyczyła mianowanego nauczyciela akademickiego, wobec którego komisja dyscyplinarna orzekła karę wydalenia z zawodu nauczycielskiego, co uczelnia potraktowała jako wygaśnięcie stosunku pracy. …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
Najczęstsze pytania
Ile wynosi okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu poniżej 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy stażu powyżej 3 lat. Strony mogą wydłużyć ten okres w umowie lub układzie zbiorowym.
Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony?
Tak. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna zbyt ogólna lub nieprawdziwa stanowi podstawę odwołania do sądu pracy.
W jakim terminie można odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy?
Odwołanie od wypowiedzenia należy złożyć w sądzie pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma z wypowiedzeniem. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa, choć sąd może go przywrócić z ważnych przyczyn.
Co może zasądzić sąd pracy w razie nieuzasadnionego zwolnienia?
Sąd może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy (max. 2 miesiące, a przy szczególnej ochronie — za cały okres) albo odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.)?
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne w trzech przypadkach: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. nieusprawiedliwiona nieobecność, kradzież), utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, popełnienie przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o przyczynie.
Kto jest szczególnie chroniony przed zwolnieniem?
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje m.in.: pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim, pracownikom na urlopie (wypoczynkowym, bezpłatnym), chronionym działaczom związkowym, pracownikom w wieku przedemerytalnym (4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego), pracownikom na zwolnieniu lekarskim.
Jak obliczyć odszkodowanie przy zwolnieniach grupowych?
Przy zwolnieniach grupowych (ustawa z 13.03.2003 r.) pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna: 1 miesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, 2 miesięczne wynagrodzenia przy stażu 2–8 lat, 3 miesięczne wynagrodzenia przy stażu powyżej 8 lat. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.