Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PKN 633/98
Wygrał pozwany · 24 mar 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się odprawy i ekwiwalentu za urlop po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Uznał, że choć doszło do rozwiązania umowy …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 636/98
Orzeczenie procesowe · 24 mar 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia kierowcy samochodu ciężarowego wykonującego przewozy międzynarodowe o zapłatę diet, limitów noclegowych oraz wyrównania wynagrodzenia. Sąd pierwszej instancji uznał tylko n…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 632/98
Orzeczenie procesowe · 24 mar 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego od 1980 r., z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 KP, zarzucając spożywanie alkoholu w pracy. Sądy niższych i…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNI PKN 628/98
Wygrał powód · 24 mar 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który dochodził zapłaty zaległej części dodatku funkcyjnego oraz odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych. Sąd ustalił, że w um…
WynagrodzenieInne
SNII UKN 534/98
Wygrał pozwany · 23 mar 1999
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne od świadczeń wypłacanych pracownikom banku za wykrycie fałszywych banknotów lub dokumentów związanych z obrotem pieniężnym. Bank…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 63/99
Orzeczenie procesowe · 12 mar 1999
Sąd Najwyższy uchylił postanowienia sądów obu instancji, które uznały się za niewłaściwe i przekazały sprawę do organu MON. Powódka dochodziła jako spadkobierczyni zapłaty wynagrodzenia za służbę wojs…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 610/98
Orzeczenie procesowe · 5 mar 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na stanowisku dyrektora działu, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP, zarzucając mu ciężkie narusze…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 617/98
Wygrał pozwany · 5 mar 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, który domagał się od Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wypłaty zaległego wynagrodzenia, ekwiwalentu za urlop, odprawy i odszkodowania. Kluczowe było…
InneWynagrodzenie
SNI PKN 625/98
Orzeczenie procesowe · 5 mar 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji oraz wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył nauczyciela-wychowawcy zatrudnionego w Ochotniczych Hu…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 627/98
Orzeczenie procesowe · 5 mar 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sądy niższych instancji błędnie oceniły zarówno zakres powagi rzeczy osądzonej wcześniejszego wyroku zaocznego, jak…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 616/98
Wygrał pozwany · 4 mar 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na stanowisku dyrektora programowego, który po wypowiedzeniu umowy o pracę domagał się nie tylko odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie, ale także doda…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 595/98
Wygrał pozwany · 23 lut 1999
Sąd Najwyższy uznał, że wobec nauczyciela mianowanego nie stosuje się art. 42 Kodeksu pracy o wypowiedzeniu zmieniającym. W sprawie powód, nauczyciel mianowany i działacz związkowy, przez lata otrzymy…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenie
SNI PKN 588/98
Częściowe uwzględnienie · 23 lut 1999
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas nieokreślony, której pracodawca wypowiedział umowę o pracę, wskazując jako przyczynę odmowę objęcia innego stanowiska. Sąd Apelacyjny uznał wypowiedzen…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNI PKN 594/98
Wygrał pozwany · 23 lut 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację powodów dochodzących od I.P. sp. z o.o. w P. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i odszkodowania za okres wypowiedzenia. Spór dotyczył tego, kto był pracodawcą: polska s…
InneWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienie
SNI PKN 589/98
Orzeczenie procesowe · 23 lut 1999
Sprawa dotyczyła pracowników zatrudnionych na budowie eksportowej w Berlinie, którzy dochodzili od pracodawcy m.in. części wynagrodzenia (premii/ruchomej części), zwrotu kosztów zakwaterowania, ekwiwa…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 576/98
Wygrał powód · 17 lut 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, z którym pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika, zarzucając ciężkie naruszenie obowią…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 563/98
Wygrał pozwany · 9 lut 1999
Powód domagał się dodatku stażowego i wyrównania wynagrodzenia, twierdząc, że po ponownym zatrudnieniu w 1986 r. strony faktycznie „zlikwidowały” skutki wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę bez wy…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 556/98
Częściowe uwzględnienie · 9 lut 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia sędziego o wyrównanie wynagrodzenia za lata 1989–1992 wraz z odsetkami. Sądy niższych instancji częściowo uwzględniły powództwo, opierając się na opinii biegłego z zakresu …
WynagrodzenieInne
SNI PKN 439/98
Wygrał powód · 26 sty 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o wypłatę wyższej odprawy rentowej na podstawie zakładowego układu zbiorowego pracy. Powód twierdził, że po przejściu na rentę z powodu choroby zawodowej,…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 474/98
Wygrał pozwany · 22 sty 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wyrównanie wynagrodzenia za pracę wobec spółki, z którą łączyła go umowa o pracę nazwana „umową w sprawie kierowania spółką”. Powód twierdził, że w 1992 r. nie…
WynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.