Prawo pracy · Polska

Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)

2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014

Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.

Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.

Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.

  • Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
  • Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
  • Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł

Wyniki orzeczeń

1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany

Orzeczenia(2249)

SNI PKN 326/97
Częściowe uwzględnienie
· 24 paź 1997
Sąd Najwyższy rozpoznawał kasację pracownika, który domagał się m.in. wynagrodzenia, nagrody jubileuszowej, „trzynastki” i nagrody z zysku, a także kwestionował sposób wykonania przywrócenia do pracy.…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 280/97
Wygrał pozwany
· 24 paź 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, który domagał się wynagrodzenia za okres niewykonywania pracy po faktycznym zaprzestaniu działalności spółki. Powód był zatrudniony jako kierownik budowy, a n…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 319/97
Częściowe uwzględnienie
· 14 paź 1997
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego prezesa zarządu spółki z o.o. o ekwiwalent za niewykorzystany urlop, wynagrodzenie za czas choroby oraz zaległą premię. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił kasację pozw…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 299/97
Wygrał pozwany
· 14 paź 1997
Sprawa dotyczyła roszczeń byłej pracownicy o odprawę rentową, ekwiwalent za niewykorzystany urlop oraz odszkodowanie za bezpodstawne rozwiązanie umowy o pracę. Powódka twierdziła, że po rozwiązaniu um…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNII UKN 283/97
Częściowe uwzględnienie
· 3 paź 1997
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne od nagród wypłacanych pracownikom Spółdzielni Mieszkaniowej z okazji Świąt Bożego Narodzenia, Świąt Wiel…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 317/97
Orzeczenie procesowe
· 1 paź 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając kasację powódki za zasadną. Spór dotyczył rozwiązania z pracownicą umowy o pracę bez wypowiedzen…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNI PKN 314/97
Częściowe uwzględnienie
· 1 paź 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy po przywróceniu do pracy. Powódka została zwolniona w trybie art. 53 § 1 KP, a następnie prawomocnie przywrócona d…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 277/97
Częściowe uwzględnienie
· 23 wrz 1997
Powód, były pracownik zakładów kolejowych, dochodził dwóch rodzajów roszczeń: ustalenia prawa do bezpłatnej kolejowej opieki lekarskiej i innych świadczeń socjalnych oraz zapłaty ekwiwalentu za deputa…
InneWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNI PKN 276/97
Orzeczenie procesowe
· 23 wrz 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający roszczenia powoda i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa do świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a wcześniej ta…
InneWynagrodzenie
SNI PKN 267/97
Wygrał pozwany
· 17 wrz 1997
Sąd Najwyższy uznał, że pracownica, która po zatrudnieniu na stanowisku naczelnej pielęgniarki szpitala domagała się powrotu na wcześniejsze stanowisko asystentki, nie ma do tego prawa, jeśli nie prze…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 238/97
Wygrał pozwany
· 10 wrz 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego dyrektora przedsiębiorstwa państwowego o odprawę po odwołaniu ze stanowiska. Powód twierdził, że skoro odwołanie było równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę, na…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 285/97
Wygrał pozwany
· 5 wrz 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Uznał, że powód uchybił terminowi do wniesienia odwołania z art. 264 § 2…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNI PKN 195/97
Wygrał pozwany
· 5 wrz 1997
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w zakładzie poprawczym, która po wcześniejszym rozwiązaniu stosunku pracy została następnie przywrócona do pracy wyrokiem sądu pracy. Równolegle zapadło jedn…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 250/97
Orzeczenie procesowe
· 5 wrz 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wypłatę wynagrodzenia. Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę z 19 sierpnia 1992 r., w której ustalono wynagrodzenie 5.000 zł miesięcznie oraz zastrz…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 219/97
Wygrał pozwany
· 20 sie 1997
Sprawa dotyczyła czterech powodów zatrudnionych jako likwidatorzy Spółdzielni Kółek Rolniczych na podstawie umów o pracę zawartych na czas określony do zakończenia likwidacji. Po odwołaniu ich z funkc…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 216/97
Orzeczenie procesowe
· 20 sie 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia radcy prawnego o dodatkowe wynagrodzenie za zastępstwo sądowe w sprawach prowadzonych na rzecz pracodawcy. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że skoro obo…
WynagrodzenieInne
SNII UZ 47/97
Orzeczenie procesowe
· 24 lip 1997
Sprawa dotyczyła sporu między Lasami Państwowymi – Nadleśnictwem a ZUS o to, czy przy obliczaniu składek na ubezpieczenie społeczne wozaków wykonujących zwózkę drewna w ramach umowy zlecenia podstawę …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 212/97
Częściowe uwzględnienie
· 26 cze 1997
Sąd Najwyższy rozpoznawał kasację pracodawcy w sprawie o zapłatę wynagrodzenia, ekwiwalentu za urlop i wynagrodzenia za godziny nadliczbowe pracowników oddelegowanych do pracy w Niemczech. SN uznał, ż…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 204/97
Wygrał powód
· 12 cze 1997
Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie akordowego systemu wynagradzania nie wyłącza stosowania przepisów o czasie pracy ani prawa do rozliczenia pracy przekraczającej normy czasu pracy. W sprawie pracow…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 200/97
Wygrał pozwany
· 11 cze 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda w sprawie o nagrodę jubileuszową. Powód domagał się zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia w spółce akcyjnej „E.P.” oraz pracy w gospodarstwie rolnym rodzic…
WynagrodzenieInne

Najczęstsze pytania

Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.

Inne kategorie prawa pracy