Sprawa dotyczyła czterech powodów zatrudnionych jako likwidatorzy Spółdzielni Kółek Rolniczych na podstawie umów o pracę zawartych na czas określony do zakończenia likwidacji. Po odwołaniu ich z funkcji i późniejszym rozwiązaniu stosunku pracy powodowie dochodzili wynagrodzenia za okres, w którym nadal wykonywali czynności likwidacyjne. Sąd drugiej instancji oddalił powództwa, uznając, że w spornym okresie nie istniał już stosunek pracy, a ewentualne roszczenia mogłyby być dochodzone na innej podstawie prawnej, np. cywilnej lub spółdzielczej. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Wskazał, że powodowie powołali jako podstawę kasacyjną przepisy nieistniejące lub nieadekwatne do ustalonego stanu faktycznego, a SN jest związany granicami kasacji i nie może samodzielnie korygować ustaleń faktycznych. W konsekwencji kasacja nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Kluczowe kwestie prawne:
·Czy po ustaniu stosunku pracy likwidatorom przysługuje wynagrodzenie za dalsze wykonywanie czynności likwidacyjnych
·Skutki wskazania w kasacji nieistniejących przepisów prawa materialnego
·Granice kontroli kasacyjnej i związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 20 sierpnia 1997 r.
I PKN 219/97
Wskazanie jako podstawy kasacyjnej naruszenia nie istniejących prze-
pisów prawa materialnego uniemożliwia kontrolę kasacji w tym zakresie.
Przewodniczący Prezes SN: Jan Wasilewski, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Maria
Mańkowska (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 1997 r. sprawy z powództwa
Zdzisława B., Antoniego W., Stanisława O. i Ryszarda G. przeciwko Spółdzielni Kółek
Rolniczych w K. w likwidacji o zapłatę, na skutek kasacji powodów od wyroku Sądu
Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze z dnia 19
lutego 1997 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w
Zielonej Górze z dnia 19 lutego 1997 r. zmieniony został wyrok Sądu Rejonowego-Sądu
Pracy w Nowej Soli z dnia 8 listopada 1996 r. w ten sposób, że powództwa likwidatorów
Zdzisława B., Antoniego W., Stanisława O. i Ryszarda G. o wynagrodzenie za pracę za
okres od listopada 1993 r. przeciwko Spółdzielni Kółek Rolniczych w K. w likwidacji
zostały w całości oddalone.
Sąd Wojewódzki, po uzupełnieniu postępowania dowodowego ustalił, że strony
zawarły w dniu 29 lipca 1991 r. umowy o pracę na stanowiskach likwidatorów - na czas
określony do czasu zakończenia likwidacji Spółdzielni. Sąd Wojewódzki w Zielonej
Górze wyrokiem z dnia 2 lutego 1993 r. [...] uchylił uchwałę Walnego Zgromadzenia
członków pozwanej Spółdzielni z dnia 14 sierpnia 1992 r., którą powodowie zostali
odwołani, jako likwidatorzy Spółdzielni. Stosunek pracy został jednak rozwiązany z
powodami z dniem 30 września 1992 r. i po tej dacie nie doszło do restytucji stosunku
pracy.
W dniu 2 października 1992 r. wszyscy powodowie otrzymali pisma Rady Nad-
zorczej o rozwiązaniu z nimi umowy o pracę bez wypowiedzenia i wystąpili z powódz-
twami, ostatecznie żądając wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Postępowanie w tej sprawie zostało umorzone postanowieniem Sądu Rejono-
wego w Nowej Soli z dnia 24 października 1996 r. [...].
Sąd Wojewódzki uznał, że powodom nie przysługuje wynagrodzenie za pracę za
okres od listopada 1993 r. do czerwca 1996 r., a powodowi Zdzisławowi B. - do stycznia
1995 r., gdyż podstawą tych roszczeń nie była umowa o pracę. Powodowie wykonywali
czynności likwidacyjne w spornym okresie na innych zasadach niż w ramach umowy o
pracę, jednakże ewentualnych roszczeń na zasadach przepisów prawa spółdzielczego,
czy prawa cywilnego mogą dochodzić w drodze powództwa cywilnego.
Powyższy wyrok zaskarżyli powodowie kasacją, zarzucając naruszenie prawa
materialnego przez błędną wykładnię art. 8
7
, 13
13
, 18, 80
5
i 84 Kodeksu pracy przez
przyjęcie, że mimo wykonywania obowiązków likwidatorów nie przysługuje im wynagro-
dzenie oraz art. 316 § 1 KPC przez przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy
stanowi dostateczną podstawę do uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w Nowej Soli i
oddalenia powództwa. Powodowie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i
zasądzenie na ich rzecz wynagrodzeń z odsetkami, ewentualnie o przekazanie sprawy
do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 393
11
KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka-
sacji, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpozna-
wanej sprawie Sąd Najwyższy nie stwierdził nieważności postępowania, zatem pos-
tępowanie kasacyjne polegało jedynie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych,
którymi jest związany. Wskazanie przez powodów, jako podstawy kasacyjnej, nieis-
tniejących przepisów prawa materialnego, to jest art. art. 8
7
, 13
13
i 80
5
Kodeksu pracy,
uniemożliwia kontrolę sądową kasacji w tym zakresie i czyni skargę w tej części nie
nadającą się do rozwinięcia postępowania kasacyjnego (por. uchwałę składu siedmiu
sędziów SN z dnia 30 kwietnia 1938 r., C.III. 31/37 - Zb. O. 1938, poz. 303,
postanowienie SN z dnia 6 grudnia 1996 r., II UKN 24/96 - OSNAPiUS 1997 nr 13 poz.
242).
Niezasadnie również powołano w kasacji art. 18 i 84 Kodeksu pracy, które do-
tyczą stosunku pracy, skoro z ustalonego przez Sąd drugiej instancji stanu faktycznego
wynika, że w okresie objętym kasacją nie doszło do restytucji stosunku pracy. Sąd
Najwyższy w toku postępowania kasacyjnego nie może zmieniać ustaleń faktycznych
dokonanych przez sądy niższej instancji, działa zatem w ramach ustalonego stanu
faktycznego, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia.
W kasacji powodów nie powołano przepisów prawa materialnego ani proceso-
wego, które miały być naruszone przy ustalaniu stanu faktycznego przez Sąd Wo-
jewódzki. Nie można więc uznać, że w sprawie doszło do naruszenia powołanego w
kasacji art. 316 KPC, który w obecnym brzmieniu prawnym stanowi, że po zamknięciu
rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy, istniejący w chwili
zamknięcia rozprawy. Sąd Wojewódzki nie naruszył tego przepisu w sytuacji, gdy
wydany wyrok został oparty o stan faktyczny, istniejący w chwili zamknięcia rozprawy i
ustalony po uzupełnieniu przez ten Sąd postępowania dowodowego.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że kasacja powodów nie ma
usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 393
12
KPC.
========================================