Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — Sąd Najwyższy (325 orzeczeń)
325 orzeczeńPracownik wygrał: 23.4%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Wyniki orzeczeń
146
Wygrał pozwany
79
Orzeczenie procesowe
76
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(325)
SNII PK 91/11
Wygrał pozwany · 12 sty 2012
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika KRUS o dodatek wyrównawczy po wypowiedzeniu zmieniającym warunki pracy i płacy, dokonanym w związku z pełnieniem przez niego funkcji członka zarządu zakładowej o…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 70/11
Wygrał powód · 2 gru 2011
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w szkole podstawowej, której wypowiedziano stosunek pracy w związku ze zmniejszeniem liczby etatów i skargami rodziców. Powódka była jednocześnie członkiem z…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNIII PK 17/11
Orzeczenie procesowe · 6 paź 2011
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę pracownicy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która domagała się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę. SN …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNIII PK 14/11
Wygrał powód · 30 wrz 2011
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy i płacy pracownikowi przejętemu przez nowego pracodawcę w trybie art. 231 k.p. Pozwana spółka po upływie roku od przej…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 54/11
Wygrał pozwany · 15 wrz 2011
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda, podtrzymując stanowisko, że choć wypowiedzenie umowy o pracę było nieuzasadnione z uwagi na pozorność likwidacji stanowiska, to powód nie wykazał skutecz…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNI PK 17/11
Wygrał powód · 13 lip 2011
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, będącego działaczem związkowym, którego pracodawca wypowiedział umowę o pracę bez uzyskania zgody organizacji związkowej. Spór koncentro…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNII PK 308/10
Wygrał pozwany · 26 maj 2011
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracodawcy w sprawie o przywrócenie do pracy, w której sądy niższych instancji zasądziły na rzecz pracownika odszkodowanie za wadliwe wypowiedzenie. Spór dotyc…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 295/10
Wygrał pozwany · 20 maj 2011
Sprawa dotyczyła powództwa pracodawcy o ustalenie, że nie jest objęty zakresem działania międzyzakładowej organizacji związkowej NSZZ „Solidarność”. Pracodawca twierdził, że organizacja nie mogła rozs…
Związki zawodoweInne
SNI PK 278/10
Wygrał pozwany · 19 maj 2011
Sprawa dotyczyła powoda R. Z., działacza związkowego i członka komitetu strajkowego w kopalni, który został zwolniony za zachowania związane ze strajkiem, w tym za uniemożliwienie wykonania prac przec…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweBHPInne
SNI PK 221/10
Wygrał pozwany · 19 maj 2011
Sprawa dotyczyła kilku pracowników kopalni, w tym działaczy związkowych objętych szczególną ochroną trwałości stosunku pracy, którzy po zakończonym strajku zostali zwolnieni przez pracodawcę. Powodowi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 272/10
Wygrał pozwany · 26 kwi 2011
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umowy o pracę magazynierowi, który był przewodniczącym Tymczasowej Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” w nowo utworzonej organizacji zakładowej. Pracodawca wypowiedzia…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNII PK 241/10
Orzeczenie procesowe · 10 mar 2011
Sprawa dotyczyła pracownika urzędu skarbowego objętego szczególną ochroną związkową, któremu wypowiedziano warunki pracy i płacy w związku ze zmianami organizacyjnymi. Sądy niższych instancji uznały, …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 196/10
Orzeczenie procesowe · 18 lut 2011
Sprawa dotyczyła pracownika zwolnionego dyscyplinarnie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. za niestawienie się w pracy i udział w referendum strajkowym w czasie pracy bez zgody pracodawcy. Sąd Rejonow…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 144/10
Wygrał pozwany · 26 sty 2011
Sprawa dotyczyła pracownika Kompanii Węglowej S.A., przewodniczącego komisji zakładowej WZZ Sierpień 80, który został zwolniony dyscyplinarnie za rzekome zorganizowanie i podżeganie do nielegalnego st…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PK 112/10
Wygrał pozwany · 20 sty 2011
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną szpitala i utrzymał w mocy wyrok przywracający powódkę do pracy. Spór dotyczył rozwiązania z nią umowy o pracę bez wypowiedzenia z art. 52 § 1 pkt 1 k.p. za odmo…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 184/10
Wygrał pozwany · 12 sty 2011
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownicy domagającej się ochrony przed wypowiedzeniem i odszkodowania. Spór dotyczył tego, czy była ona objęta szczególną ochroną stosunku pracy jako działaczk…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PK 166/10
Wygrał pozwany · 11 sty 2011
Sprawa dotyczyła odmowy rejestracji protokołu dodatkowego do zakładowego układu zbiorowego pracy w K. Holdingu Węglowego SA. Okręgowy Inspektor Pracy odmówił rejestracji, uznając, że postanowienia pro…
Związki zawodoweInne
SNI PK 41/10
Orzeczenie procesowe · 10 sie 2010
Sprawa dotyczyła powództwa o przywrócenie do pracy wniesionego przez pracownika kopalni, działacza związkowego i uczestnika strajku, zwolnionego dyscyplinarnie przez pracodawcę. Sąd Rejonowy przywróci…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 367/09
Wygrał pozwany · 2 cze 2010
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia z jego winy. Powód był wiceprzewodniczącym zakładowej organizacji związk…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 344/09
Częściowe uwzględnienie · 6 maj 2010
Sprawa dotyczyła pracownika Politechniki W., który został zwolniony z pracy po reorganizacji laboratorium. Powód twierdził, że wypowiedzenie było niezgodne z prawem, ponieważ korzystał ze szczególnej …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.