Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — Sąd Najwyższy (325 orzeczeń)
325 orzeczeńPracownik wygrał: 23.4%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Wyniki orzeczeń
146
Wygrał pozwany
79
Orzeczenie procesowe
76
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(325)
SNI PK 94/12
Wygrał powód · 24 wrz 2012
Sprawa dotyczyła powództwa pracownika o stwierdzenie nieważności regulaminu wyboru przedstawicieli pracowników do rady nadzorczej spółki oraz unieważnienie wyborów przeprowadzonych na jego podstawie. …
Związki zawodoweInne
SNI PK 11/12
Wygrał powód · 26 lip 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał korzystne dla pracowników rozstrzygnięcie o przywróceniu do pracy. Spór dotyczył wypowiedzeń umów o pracę dokonanych wobec pracowników, któ…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 320/11
Wygrał powód · 25 lip 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał wyrok zasądzający na rzecz pracownicy odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Spór dotyczył tego, …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 277/11
Wygrał pozwany · 26 cze 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał korzystne dla pracownika rozstrzygnięcie. Spór dotyczył sytuacji, w której pracodawca błędnie uznał, że pracownik złożył wypowiedzenie zmie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 270/11
Wygrał pozwany · 19 cze 2012
Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną pozwanej szkoły i uchylił wyrok sądu drugiej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył żądania ustalenia, że powódka pozostaje w s…
InneZwiązki zawodowe
SNII PK 86/12
Wygrał pozwany · 22 maj 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki i utrzymał w mocy wyrok oddalający powództwo o przywrócenie do pracy. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy ZUS, która twierdziła, że korz…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PK 176/11
Orzeczenie procesowe · 17 maj 2012
Sprawa dotyczyła pracownika Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego sp. z o.o., działacza związkowego, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PK 217/11
Wygrał powód · 17 maj 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający większość powodów do pracy oraz zasądzający odszkodowanie dla jednego z nich. Spór dotyczył wypowiedzeń umów o p…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 201/11
Wygrał pozwany · 22 mar 2012
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej jako administrator osiedla, która po wypowiedzeniu umowy o pracę domagała się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Sąd pierwsz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 295/11
Wygrał pozwany · 19 mar 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej pozwanej spółki w sprawie o przywrócenie do pracy działacza związkowego. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę bez wymaganej zgody …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PK 117/11
Wygrał pozwany · 14 mar 2012
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę. Powód twierdził, że pracodawca nie skonsultował wypowiedzenia ze związkiem zawodowym zgodnie z art. 38 k.p. Sąd Rejono…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNIII PK 52/11
Orzeczenie procesowe · 8 mar 2012
Sprawa dotyczyła nauczycielki zwolnionej z pracy przez szkołę, która domagała się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Sądy niższych instancji uznały, że wypowiedzenie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNIII PK 59/11
Wygrał powód · 8 mar 2012
Sprawa dotyczyła powoda – przewodniczącego międzyzakładowej organizacji NSZZ „Solidarność” – który zaskarżył wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy dokonane przez pracodawcę w związku z restr…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PK 120/11
Wygrał powód · 2 mar 2012
Sprawa dotyczyła przywrócenia do pracy pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, zwolnionego dyscyplinarnie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Pracodawca zarzucił mu samowolne opuszczenie miejsc…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNIII PK 70/11
Wygrał pozwany · 17 lut 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o przywrócenie do pracy działacza związkowego. Spór dotyczył pracownika szczególnie chronionego, wobec którego pracodawca nie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 132/11
Wygrał pozwany · 2 lut 2012
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego od 1986 r., będącego przewodniczącym międzyzakładowej organizacji związkowej, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNIII PZP 7/11
Orzeczenie procesowe · 24 sty 2012
Orzeczenie dotyczy wykładni art. 30 ust. 2^1 ustawy o związkach zawodowych w kontekście ochrony danych osobowych pracowników. Sąd Najwyższy analizował, czy pracodawca może żądać od zakładowej organiza…
Związki zawodoweInne
SNI PK 83/11
Wygrał pozwany · 19 sty 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną związku zawodowego, który domagał się przekazania przez szpital środków na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych za 2008 r. Spór dotyczył skuteczności zmiany re…
Związki zawodoweWynagrodzenieInne
SNI PK 72/11
Wygrał pozwany · 12 sty 2012
Sprawa dotyczyła nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania, który pełnił funkcję prezesa zarządu oddziału ZNP i domagał się zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wyna…
Związki zawodoweWynagrodzenieInne
SNII PK 83/11
Orzeczenie procesowe · 12 sty 2012
Sprawa dotyczyła pracownicy domu pomocy społecznej zatrudnionej na czas nieokreślony na stanowisku pedagoga, której wypowiedziano warunki pracy i zaproponowano stanowisko opiekuna. Pracodawca powołał …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.