Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — pracownik wygrał (105 orzeczeń)
105 orzeczeńPracownik wygrał: 100%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
76
Sąd Najwyższy
20
Sąd Okręgowy
8
Sąd Rejonowy
1
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(105)
SNI PKN 370/99
Wygrał powód · 18 lis 1999
Sprawa dotyczyła pracownicy przywróconej wcześniej prawomocnym wyrokiem do pracy na stanowisku pielęgniarki w przychodni zakładowej. Pracodawca nie wykonał tego wyroku wprost, lecz polecił jej czasowe…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 265/99
Wygrał powód · 7 wrz 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający powódkę do pracy na poprzednich warunkach. Spór dotyczył zmiany nazwy stanowiska z „kierownika laboratorium” na „chemika anality…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 120/99
Wygrał powód · 16 cze 1999
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników zwolnionych dyscyplinarnie na podstawie art. 52 KP. Pracodawca zarzucił im m.in. niewykonanie polecenia zgłoszenia się do działu kadr, opuszczenie pracy poza portier…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 124/99
Wygrał powód · 16 cze 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający pracownika do pracy. Spór dotyczył rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 KP) wobec działacza zw…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 664/98
Wygrał powód · 11 maj 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej spółki w sprawie o zwrot 10.000 zł przekazanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych na rzecz klubu sportowego. Uznał, że regulamin funduszu na 1996 r. ni…
InneZwiązki zawodowe
SNI PKN 678/98
Wygrał powód · 5 maj 1999
Sprawa dotyczyła dwóch lekarzy zatrudnionych w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego, będących członkami zarządu zakładowej organizacji związkowej. Pracodawca wypowiedział im umowy o pracę, wskazu…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNI PKN 36/99
Wygrał powód · 21 kwi 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie uznające wypowiedzenie umowy o pracę za dokonane z naruszeniem prawa. Spór dotyczył obowiązku konsultacji zamiaru wypowiedzen…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 361/98
Wygrał powód · 28 paź 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i potwierdził, że bezprawne odsunięcie pracownicy od wykonywania umówionej pracy narusza art. 22 § 1 KP, który zobowiązuje pracodawcę do dopuszczenia pracownik…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 215/98
Wygrał powód · 26 cze 1998
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego od wielu lat, który pełnił funkcję społecznego inspektora pracy oraz przewodniczącego komisji zakładowej NSZZ „Solidarność”. Pracodawca rozwiązał z nim umowę …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 123/98
Wygrał powód · 14 maj 1998
Sprawa dotyczyła pracownika Izby Wytrzeźwień, który został zwolniony dyscyplinarnie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP z powodu rzekomego stawienia się do pracy po spożyciu alkoholu. Sądy meriti uznały…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 30/98
Wygrał powód · 8 kwi 1998
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umów o pracę pracownikom brygady remontowej w spółdzielni spożywczej. Sądy ustaliły, że pracodawca naruszył art. 38 KP, ponieważ nie zachował prawidłowego trybu konsulta…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 571/97
Wygrał powód · 26 mar 1998
Sprawa dotyczyła pracownika będącego działaczem związkowym, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z jego winy, bez uzyskania wymaganej zgody organizacji związkowej. Powód domag…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 454/97
Wygrał powód · 12 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy oraz zasądzający wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 438/97
Wygrał powód · 17 gru 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę po konsultacji ze związkiem zawodowym na podstawie art. 38…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 324/97
Wygrał powód · 2 gru 1997
Sprawa dotyczyła pracownicy PSS „S.”, członkini komisji zakładowej NSZZ „Solidarność”, której pracodawca wypowiedział warunki pracy, proponując przeniesienie z dotychczasowego sklepu do kiosku spożywc…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 373/97
Wygrał powód · 19 lis 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację trzech jednostek organizacyjnych PKP, które zostały zobowiązane do zapłaty na rzecz zakładowych funduszy świadczeń socjalnych kwot należnych za 1994 r. Spór dotyczył prze…
InneZwiązki zawodowe
SNI PKN 325/97
Wygrał powód · 14 paź 1997
Sprawa dotyczyła pracownika będącego przewodniczącym zakładowej organizacji NSZZ „Solidarność”, któremu pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy na niekorzyść bez uzyskania zgody zarządu organiza…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PKN 181/97
Wygrał powód · 12 cze 1997
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia zmieniającego pracownicy zatrudnionej na stanowisku specjalisty ds. płac, która była jednocześnie członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej i korzystała ze szc…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 157/97
Wygrał powód · 16 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający pracownika do pracy oraz zasądzający wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę prz…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 88/97
Wygrał powód · 10 kwi 1997
Sąd Najwyższy uznał, że odwołanie nauczycielki mianowanej ze stanowiska wicedyrektora szkoły stanowi jednostronną zmianę warunków pracy na niekorzyść pracownika. Choć samo odwołanie było zgodne z art.…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.