Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — pracownik wygrał (117 orzeczeń)
117 orzeczeńPracownik wygrał: 100%2011–2026
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
76
Sąd Najwyższy
29
Sąd Okręgowy
11
Sąd Rejonowy
1
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(117)
SNI PKN 573/00
Wygrał powód · 16 maj 2001
Sąd Najwyższy uznał, że likwidacja Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w P. nie była rzeczywistą likwidacją w sensie prawa pracy, lecz przejściem zakładu pracy na nowego pracodawcę w rozumie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 320/00
Wygrał powód · 21 mar 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracowników hutników, którym pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy po wprowadzeniu…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 304/00
Wygrał powód · 15 mar 2001
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik nie został skutecznie przejęty przez nowego pracodawcę w trybie art. 231 KP, ponieważ nie był zatrudniony w wydzielonej i przejętej części zakładu pracy, a „przekazan…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 276/00
Wygrał powód · 7 mar 2001
Sprawa dotyczyła pracownika PKP, będącego członkiem zarządu koła związku zawodowego, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę po zdarzeniu polegającym na stawieniu się do pracy po spożyciu alkoho…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 176/00
Wygrał powód · 9 sty 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo nauczycielki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył przeniesienia Alicji M. w stan nieczynny na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 550/00
Wygrał powód · 10 paź 2000
Sprawa dotyczyła pracownicy PZU, pełniącej funkcję związkową, która została najpierw odwołana ze stanowiska, a następnie po kolejnych działaniach pracodawcy rozwiązano z nią umowę o pracę z wypowiedze…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 60/00
Wygrał powód · 4 paź 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający powódkę do pracy. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę wychowawczyni w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Pracodawca …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 52/00
Wygrał powód · 26 wrz 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację szkoły i utrzymał w mocy wyrok uznający za bezskuteczne przeniesienie nauczycielki w stan nieczynny. Spór dotyczył nauczycielki mianowanej, będącej jednocześnie działaczk…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 30/00
Wygrał powód · 22 wrz 2000
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umowy o pracę nauczycielce zatrudnionej w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Sąd drugiej instancji uznał wypowiedzenie za wadliwe z dwóch powodów: po pierwsze, pra…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 601/99
Wygrał powód · 18 kwi 2000
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę pracownicy pełniącej funkcję w komitecie założycielskim związku zawodowego. Pracodawca wypowiedział jej umowę, wskazują…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 578/99
Wygrał powód · 4 kwi 2000
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, który został zwolniony dyscyplinarnie na podstawie art. 52 KP za rzekome ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych przy g…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNI PKN 447/99
Wygrał powód · 14 gru 1999
Sprawa dotyczyła kierowcy autobusu zatrudnionego na czas nieokreślony, który został zwolniony dyscyplinarnie po wywieszeniu na tablicy ogłoszeń pisma krytykującego prokurenta spółki i zarzucającego mu…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 370/99
Wygrał powód · 18 lis 1999
Sprawa dotyczyła pracownicy przywróconej wcześniej prawomocnym wyrokiem do pracy na stanowisku pielęgniarki w przychodni zakładowej. Pracodawca nie wykonał tego wyroku wprost, lecz polecił jej czasowe…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 265/99
Wygrał powód · 7 wrz 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający powódkę do pracy na poprzednich warunkach. Spór dotyczył zmiany nazwy stanowiska z „kierownika laboratorium” na „chemika anality…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 124/99
Wygrał powód · 16 cze 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający pracownika do pracy. Spór dotyczył rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 KP) wobec działacza zw…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 120/99
Wygrał powód · 16 cze 1999
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników zwolnionych dyscyplinarnie na podstawie art. 52 KP. Pracodawca zarzucił im m.in. niewykonanie polecenia zgłoszenia się do działu kadr, opuszczenie pracy poza portier…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 664/98
Wygrał powód · 11 maj 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej spółki w sprawie o zwrot 10.000 zł przekazanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych na rzecz klubu sportowego. Uznał, że regulamin funduszu na 1996 r. ni…
InneZwiązki zawodowe
SNI PKN 678/98
Wygrał powód · 5 maj 1999
Sprawa dotyczyła dwóch lekarzy zatrudnionych w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego, będących członkami zarządu zakładowej organizacji związkowej. Pracodawca wypowiedział im umowy o pracę, wskazu…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNI PKN 36/99
Wygrał powód · 21 kwi 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie uznające wypowiedzenie umowy o pracę za dokonane z naruszeniem prawa. Spór dotyczył obowiązku konsultacji zamiaru wypowiedzen…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 361/98
Wygrał powód · 28 paź 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i potwierdził, że bezprawne odsunięcie pracownicy od wykonywania umówionej pracy narusza art. 22 § 1 KP, który zobowiązuje pracodawcę do dopuszczenia pracownik…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.