Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — pracownik wygrał (117 orzeczeń)
117 orzeczeńPracownik wygrał: 100%2011–2026
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
76
Sąd Najwyższy
29
Sąd Okręgowy
11
Sąd Rejonowy
1
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(117)
SNI PK 185/08
Wygrał powód · 20 mar 2009
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas nieokreślony, będącej członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej, której pracodawca wręczył wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy w …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 53/08
Wygrał powód · 3 paź 2008
Sprawa dotyczyła nauczycielki zwolnionej z pracy z przyczyn organizacyjnych na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela. Po złożeniu jej wypowiedzenia została wybrana do zarządu oddziału ZNP, a następnie z…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNII PK 44/08
Wygrał powód · 25 wrz 2008
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu odwoławczego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracownika Poczty Polskiej, pełniącego funkcję przewodniczącego zakładowej organizacji NSZZ „So…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNII PK 241/06
Wygrał powód · 27 mar 2007
Sprawa dotyczyła lekarza zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który był jednocześnie członkiem Okręgowej Rady Lekarskiej oraz działaczem związkowym w strukturze Ogólnopolskiego Związku Zawodowego…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 196/06
Wygrał powód · 16 lut 2007
Sprawa dotyczyła trzech pracowników zwolnionych przez pracodawcę z powodu likwidacji stanowisk pracy w ramach reorganizacji. W dniu wypowiedzenia, a następnie w trakcie biegnącego okresu wypowiedzenia…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 44/06
Wygrał powód · 5 gru 2006
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, przewodniczącej zakładowej organizacji związkowej, której pracodawca wypowiedział stosunek pracy na podstawie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela z powodu zmian …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNIII PK 85/05
Wygrał powód · 22 lis 2006
Sprawa dotyczyła roszczeń byłej pracownicy o dodatkowe odszkodowanie i odprawę wynikające z porozumienia zawartego w procesie prywatyzacji między związkami zawodowymi a spółką dominującą. Powódka była…
InneWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNII PK 106/05
Wygrał powód · 11 sty 2006
Sprawa dotyczyła pracownicy NBP, która pełniła jednocześnie funkcje we władzach zakładowej i ponadzakładowej organizacji związkowej. Pracodawca wypowiedział jej umowę o pracę po uzyskaniu zgody tylko …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNII PZP 9/05
Wygrał powód · 13 gru 2005
Sprawa dotyczyła prawa nauczyciela zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej do dodatkowego wynagrodzenia rocznego („trzynastki”). Sąd N…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 289/04
Wygrał powód · 14 cze 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zasądzające na rzecz powódki odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy. Powódka był…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 427/02
Wygrał powód · 2 paź 2003
Sprawa dotyczyła pracownicy urzędu miejskiego zatrudnionej na podstawie bezterminowej umowy o pracę, z którą pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 k.p. z powodu przestę…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PK 389/02
Wygrał powód · 2 wrz 2003
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników będących członkami zarządu zakładowej organizacji związkowej, z którymi pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia, zarzucając im skopiowanie i wyniesienie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PK 157/02
Wygrał powód · 6 maj 2003
Sprawa dotyczyła lekarza anestezjologa zatrudnionego w szpitalu klinicznym, który dochodził wyrównania wynagrodzenia na podstawie porozumienia zawartego po sporze zbiorowym między związkami zawodowymi…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 85/02
Wygrał powód · 21 sty 2003
Sprawa dotyczyła kierownika R. Ośrodka Kultury, któremu wypowiedziano umowę o pracę po podjęciu przez gminę działań określanych jako likwidacja ośrodka i włączenie jego zadań oraz części pracowników d…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PK 47/02
Wygrał powód · 18 gru 2002
Sprawa dotyczyła pracownicy ZUS będącej członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej, której wypowiedziano warunki pracy i płacy po likwidacji jej referatu i utworzeniu nowej komórki organizacy…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 549/01
Wygrał powód · 2 paź 2002
Sprawa dotyczyła lekarki zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, której pracodawca wypowiedział umowę, powołując się m.in. na rzekomą działalność konkurencyjną, odmowę podpisania…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 233/01
Wygrał powód · 4 kwi 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy orzeczenie przywracające pracownika do pracy. Spór dotyczył tego, czy stosunek pracy powoda wygasł po zakończeniu pełnienia funkcji przewodni…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 709/00
Wygrał powód · 12 gru 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy na poprzednich warunkach. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego członkowi zarządu zakładowej orga…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PKN 31/00
Wygrał powód · 22 wrz 2001
Sąd Najwyższy uznał, że ochrona działacza związkowego z art. 32 ustawy o związkach zawodowych obejmuje nie tylko wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy, ale także inne jednostronne, niekorzystne…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 525/00
Wygrał powód · 4 lip 2001
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, która po wcześniejszym sporze z pracodawcą i wygranym procesie o przywrócenie do pracy została ponownie pozbaw…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.