Prawo pracy · Polska

Wypowiedzenie i zwolnienie z pracy — Sąd Najwyższy (2859 orzeczeń)

2859 orzeczeńPracownik wygrał: 17.3%2010–2014

Wypowiedzenie umowy o pracę to jeden z najczęstszych powodów sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia — ale w każdym przypadku musi spełnić określone wymogi formalne i podać uzasadnioną przyczynę.

Najczęstsze naruszenia popełniane przez pracodawców to: brak pisemnej formy wypowiedzenia, niepodanie przyczyny lub sformułowanie jej w sposób zbyt ogólny, niezachowanie ustawowych okresów wypowiedzenia, pominięcie konsultacji ze związkami zawodowymi oraz naruszenie szczególnej ochrony przed zwolnieniem (np. w okresie ciąży, choroby lub urlopu).

Pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę niezgodnie z prawem, może wnieść odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Sąd może orzec przywrócenie do pracy lub zasądzić odszkodowanie — zazwyczaj w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń, a w przypadku osób szczególnie chronionych nawet wyższe.

  • Umowy na czas nieokreślony: obligatoryjna przyczyna i ochrona związkowa
  • Zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 k.p.: ciężkie naruszenie obowiązków, utrata uprawnień, przestępstwo
  • Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika: ustawa o zwolnieniach grupowych

Wyniki orzeczeń

1458
Wygrał pozwany
674
Orzeczenie procesowe
496
Wygrał powód
229
Częściowe uwzględnienie
2
Nieznany

Orzeczenia(2859)

SNII PK 19/05
Wygrał pozwany
· 29 wrz 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy domagającej się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę na czas nieokreślony. Uznał, że nabycie przez pracownika prawa do emerytury, w tym emerytu…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyDyskryminacja
SNI PK 531/03
Wygrał powód
· 29 wrz 2005
Sprawa dotyczyła pracownika przejętego wraz z częścią zakładu pracy na podstawie art. 231 k.p. Nowy pracodawca wypowiedział mu warunki pracy i płacy po przejęciu, powołując się na upływ rocznego okres…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 20/05
Wygrał pozwany
· 20 wrz 2005
Sprawa dotyczyła roszczenia o dodatkową odprawę rentową po rozwiązaniu umowy o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy. Powód otrzymał już odprawę z tytułu zwolnienia grupowego, a następnie – po zakoń…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNIII PK 83/05
Wygrał pozwany
· 20 wrz 2005
Sprawa dotyczyła byłego prezesa zarządu spółki, który domagał się wynagrodzenia za okres od lipca do listopada 2003 r., ekwiwalentu za urlop oraz odszkodowania wynikającego z aneksu do umowy o pracę. …
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII PK 21/05
Wygrał pozwany
· 20 wrz 2005
Sprawa dotyczyła odwołania powódki ze stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, które na mocy ustawy z 1 marca 2002 r. było równoznaczne z wypowiedzeniem stosunku pracy. Powódka twier…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweDyskryminacjaInne
SNII PK 6/05
Wygrał powód
· 20 wrz 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i potwierdził, że pracownikowi przysługują dwa odrębne odszkodowania: za niezgodne z prawem wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy oraz za późniejsze,…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNII PK 292/04
Wygrał pozwany
· 7 wrz 2005
Sprawa dotyczyła pielęgniarki zatrudnionej w szpitalu, która została przesunięta z izby przyjęć na inny oddział. Powódka twierdziła, że było to w istocie wypowiedzenie zmieniające warunki pracy, wymag…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII PK 294/04
Wygrał powód
· 7 wrz 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy zasądzenie na rzecz pracownicy odszkodowania oraz odprawy. Uznał, że zawarcie 9-letniej umowy o pracę na czas określony z możliwością jej roz…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PK 5/05
Wygrał powód
· 6 wrz 2005
Sprawa dotyczyła lekarza-rezydenta zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas określony w celu odbywania specjalizacji. Pracodawca wypowiedział umowę bez wskazania przyczyny. Sądy niższych insta…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PK 58/05
Częściowe uwzględnienie
· 6 wrz 2005
Sąd Najwyższy uznał, że art. 71 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym nie stanowił przepisu odrębnego, który na podstawie art. 68 § 1 k.p. tworzyłby stosunek pracy z powołania dla zastępcy dyrektora ad…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PK 52/05
Wygrał pozwany
· 6 wrz 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, uznając, że odwołanie Jolanty C. ze stanowiska naczelnika urzędu skarbowego było zgodne z prawem. Podstawą była odmowa wydania poświadczenia bezpieczeństwa, co u…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PK 24/05
Wygrał powód
· 23 sie 2005
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, której pracodawca wypowiedział warunki płacy po wygaśnięciu zakładowego układu zbiorowego pracy. Przyczyną wyp…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PK 20/05
Wygrał powód
· 23 sie 2005
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, który najpierw sam wypowiedział umowę o pracę z trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia, a następnie w trakcie tego okresu rozwiązał ją be…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PK 11/05
Wygrał pozwany
· 16 sie 2005
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika Lasów Państwowych o zapłatę wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy po przywróceniu do pracy, a także dodatkowych świadczeń z układu zbiorowego.…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNII PK 392/04
Orzeczenie procesowe
· 9 sie 2005
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w szkole podstawowej jako wychowawca świetlicy, z którą rozwiązano stosunek pracy na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela z powodu zmian planu na…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII PZ 22/05
Wygrał pozwany
· 5 sie 2005
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że termin do wniesienia kasacji przez związek zawodowy działający na rzecz pracownika oraz przez samego pracownika biegnie odrębnie dla każdego z nich, od doręczenia im odp…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 357/04
Wygrał pozwany
· 4 sie 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, uznając za prawidłowe wypowiedzenie umowy o pracę lekarce anestezjologowi w związku z restrukturyzacją szpitala. Pracodawca zlikwidował pracowniczą formę zatrudn…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII PK 389/04
Częściowe uwzględnienie
· 19 lip 2005
Sprawa dotyczyła pracownika szczególnie chronionego jako członka komisji zakładowej związku zawodowego, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę za wypowiedzeniem bez wymaganej zgody organizacji zw…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNII PK 372/04
Wygrał pozwany
· 19 lip 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy, uznając, że pracodawca mógł ponownie wypowiedzieć umowę o pracę po wcześniejszym przywróceniu do pracy, jeśli poprzednie wypowiedzenie zostało uznane za wadli…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 386/04
Orzeczenie procesowe
· 19 lip 2005
Sprawa dotyczyła pracownika przedsiębiorstwa komunikacyjnego, który najpierw był zarządcą na podstawie umowy zlecenia, następnie został zatrudniony na umowę o pracę, a później powierzono mu funkcję pr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne

Najczęstsze pytania

Ile wynosi okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu poniżej 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy stażu powyżej 3 lat. Strony mogą wydłużyć ten okres w umowie lub układzie zbiorowym.
Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony?
Tak. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna zbyt ogólna lub nieprawdziwa stanowi podstawę odwołania do sądu pracy.
W jakim terminie można odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy?
Odwołanie od wypowiedzenia należy złożyć w sądzie pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma z wypowiedzeniem. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa, choć sąd może go przywrócić z ważnych przyczyn.
Co może zasądzić sąd pracy w razie nieuzasadnionego zwolnienia?
Sąd może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy (max. 2 miesiące, a przy szczególnej ochronie — za cały okres) albo odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.)?
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne w trzech przypadkach: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. nieusprawiedliwiona nieobecność, kradzież), utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, popełnienie przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o przyczynie.
Kto jest szczególnie chroniony przed zwolnieniem?
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje m.in.: pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim, pracownikom na urlopie (wypoczynkowym, bezpłatnym), chronionym działaczom związkowym, pracownikom w wieku przedemerytalnym (4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego), pracownikom na zwolnieniu lekarskim.
Jak obliczyć odszkodowanie przy zwolnieniach grupowych?
Przy zwolnieniach grupowych (ustawa z 13.03.2003 r.) pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna: 1 miesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, 2 miesięczne wynagrodzenia przy stażu 2–8 lat, 3 miesięczne wynagrodzenia przy stażu powyżej 8 lat. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Inne kategorie prawa pracy