Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PKN 386/99
Wygrał powód · 1 gru 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o odprawę emerytalną po rozwiązaniu stosunku pracy w 1997 r. Pracodawca odmówił wypłaty, twierdząc, że pracownik otrzymał już wcześniej odprawę rentową w 1988 r.…
WynagrodzenieInne
SNII UKN 191/99
Wygrał powód · 19 lis 1999
Sprawa dotyczyła ubezpieczonej prowadzącej działalność gospodarczą, której ZUS obniżył podstawę wymiaru składek na podstawie informacji urzędu skarbowego, a następnie odmówił części świadczeń chorobow…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNI PKN 380/99
Wygrał pozwany · 18 lis 1999
Sprawa dotyczyła trzech pracownic przedsiębiorstwa państwowego prowadzącego działalność uzdrowiskową, które domagały się odszkodowania za rzekomy uszczerbek na zdrowiu oraz wynagrodzenia za godziny na…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 359/99
Wygrał pozwany · 17 lis 1999
Powód dochodził m.in. wyrównania wynagrodzenia, nagrody jubileuszowej, odprawy emerytalnej i ekwiwalentu za urlop. Spór koncentrował się głównie na wykładni § 19 zakładowego układu zbiorowego pracy, k…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 345/99
Wygrał pozwany · 10 lis 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia o dodatek funkcyjny dla czterech pracowników kopalni, reprezentowanych przez związek zawodowy, za okres od kwietnia 1992 r. Powodowie twierdzili, że po wejściu w życie poro…
Wynagrodzenie
SNI PKN 347/99
Częściowe uwzględnienie · 10 lis 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który został odwołany z funkcji członka zarządu i tego samego dnia otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę bez podania przyczyny, bez…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 341/99
Orzeczenie procesowe · 10 lis 1999
Sprawa dotyczyła pracownika Telewizji Polskiej S.A., działacza związkowego objętego ochroną z art. 32 ustawy o związkach zawodowych, który został zwolniony z pracy bez wymaganej zgody związku. Sąd Rej…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweWynagrodzenieInne
SNI PKN 338/99
Wygrał pozwany · 5 lis 1999
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników zwolnionych od świadczenia pracy w związku z pełnieniem z wyboru funkcji w zarządzie związku zawodowego. Dochodzili oni wyrównania wynagrodzenia, twierdząc, że praco…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienie
SNI PKN 348/99
Wygrał powód · 5 lis 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód był zatrudniony jako kierownik Wydziału Utrzymania Ruchu i zgodnie z zakładowym porozumieniem płacowym …
WynagrodzenieCzas pracy
SNI PKN 326/99
Wygrał pozwany · 21 paź 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracowników Huty Szkła „F.”, którzy domagali się wypłaty dodatku stażowego. Spór dotyczył tego, czy po przekształceniu z mocy prawa zakładowego systemu wynagradzania w za…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 292/99
Wygrał pozwany · 13 paź 1999
Sprawa dotyczyła trzech pracowników zatrudnionych przez spółkę, którzy zostali skierowani do pracy w Niemczech i domagali się dopłaty do diet za cały okres pobytu za granicą według stawek z zarządzeni…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 303/99
Wygrał powód · 13 paź 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej w sprawie nauczycielki zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Spór dotyczył tego, czy powódka rozwiązała stosunek pracy w sposób do…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 293/99
Wygrał pozwany · 13 paź 1999
Powód, pracownik Narodowego Banku Polskiego zatrudniony jako wartownik/starszy wartownik, domagał się przywrócenia poprzednich warunków pracy, dopuszczenia do służby z bronią palną, odszkodowania oraz…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 159/99
Wygrał pozwany · 13 paź 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, członka zarządu spółki, który domagał się nagrody jubileuszowej wyliczonej według zasad zakładowego układu zbiorowego pracy. Uznał, że postanowienia układu dotycz…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 302/99
Wygrał pozwany · 13 paź 1999
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej w przejętym zakładzie pracy, której nowy pracodawca wypowiedział warunki płacy i obniżył wynagrodzenie zasadnicze o 150 zł. Jako przyczyny wskazano dostosowani…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 297/99
Wygrał pozwany · 13 paź 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia po odwołaniu ze stanowiska dyrektora ZOZ. Uznał, że zgoda pracownika na powołanie go na stanowisko dyrek…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNII UKN 259/99
Wygrał pozwany · 8 paź 1999
Sprawa dotyczyła odszkodowania dochodzonego przez pracownicę zatrudnioną na kontrakcie zagranicznym, której pracodawca przez kilka lat opłacał składki na ubezpieczenie społeczne od podstawy przeciętne…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 142/99
Wygrał pozwany · 1 paź 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego za granicą, który domagał się odsetek za opóźnienie w transferze części wynagrodzenia do Polski, a także dodatkowych kwot tytułem odszkodowania i równowartośc…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 283/99
Wygrał pozwany · 1 paź 1999
Sprawa dotyczyła pracownika NBP, który po reorganizacji struktury banku nie zgodził się na przejście do nowego pracodawcy i zaproponował rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, domagając się…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNII UKN 119/99
Wygrał pozwany · 23 wrz 1999
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego pracownika, który otrzymał zwolnienie lekarskie od 14 do 27 listopada 1995 r., lecz nie przedłożył go ZUS i faktycznie wykonywał pracę. …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.