Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNII UKN 121/99
Orzeczenie procesowe · 23 wrz 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę uzupełniającą po wypadku przy pracy. Powód, były pracownik zakładu górniczo-hutniczego, doznał zawału serca podczas wykonywania obowiązków kierowcy. Wcześniej zapad…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 260/99
Wygrał powód · 22 wrz 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego burmistrza o wyrównanie wynagrodzenia po obniżeniu dodatku służbowego. Sąd Najwyższy uznał, że dodatek służbowy przewidziany w § 5 rozporządzenia o wynagradzaniu pra…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 267/99
Wygrał pozwany · 22 wrz 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, który domagał się wyrównania wynagrodzenia oraz ustalenia, że pracodawca narusza przepisy o negocjacyjnym sys…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 262/99
Wygrał pozwany · 22 wrz 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o zapłatę premii w związku z pracą na kontrakcie zagranicznym w Niemczech. Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony jako kierowca-cieśl…
WynagrodzenieInne
SNI PZ 42/99
Orzeczenie procesowe · 16 wrz 1999
Sprawa dotyczyła dwóch powódek dochodzących od Prokuratury Wojewódzkiej wyrównania wynagrodzenia za pracę wraz ze skapitalizowanymi odsetkami. Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo, lecz sąd dr…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 255/99
Wygrał pozwany · 7 wrz 1999
Sprawa dotyczyła roszczeń byłej pracownicy o wyrównanie dodatku funkcyjnego, odprawy pieniężnej, ekwiwalentu za urlop oraz prowizji/premii. Powódka twierdziła, że zmiana zasad ustalania dodatku funkcy…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 256/99
Wygrał powód · 7 wrz 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i potwierdził, że pracownik zatrudniony na budowie eksportowej za granicą może nabyć prawo do odprawy pieniężnej na podstawie ustawy z 28 grudnia 1989 r., nawe…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 258/99
Orzeczenie procesowe · 7 wrz 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego członka zarządu spółki akcyjnej o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia przewidzianego uchwałą rady nadzorczej za osiągnięcie dodatniego wyniku finansowego w 1996 r. Spó…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 250/99
Wygrał pozwany · 7 wrz 1999
Sprawa dotyczyła prawa pracownika banku do nagrody jubileuszowej za 35 lat pracy. Powód domagał się zaliczenia do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 lat. Pozwany…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 215/99
Wygrał powód · 26 sie 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie, zgodnie z którym od 1 stycznia 1998 r. strony łączyła umowa o pracę na czas nieokreślony. Spór dotyczył tego, czy druga umow…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 193/99
Wygrał powód · 26 sie 1999
Sąd Najwyższy uznał kasację powoda za zasadną i uchylił wyrok oddalający jego roszczenie o odszkodowanie. Spór dotyczył rozwiązania umowy o pracę z prezesem zarządu spółdzielni, który był jednocześnie…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 226/99
Wygrał pozwany · 26 sie 1999
Sprawa dotyczyła byłego pracownika spółdzielni w upadłości, który po prawomocnym przywróceniu do pracy domagał się waloryzacji pieniężnych świadczeń związanych ze stosunkiem pracy: ekwiwalentu za urlo…
WynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 210/99
Wygrał pozwany · 19 sie 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację powodów – mianowanych urzędników państwowych – którzy domagali się wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy po bezprawnym wypowiedzeniu stosunku pracy. Uznał, że…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 206/99
Orzeczenie procesowe · 19 sie 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo pracownicy o zapłatę części wynagrodzenia za pracę bezprawnie potrąconego przez pracodawcę na rzecz wierzyciela trzeciego. SN uznał, że dochodzenie prz…
Wynagrodzenie
SNI PKN 189/99
Wygrał powód · 19 sie 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wypłatę nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy oraz odsetek za opóźnienie. Powód domagał się zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia sprzed przejścia do p…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 194/99
Wygrał pozwany · 19 sie 1999
Powód, kierowca autobusu zatrudniony na podstawie umowy o pracę, dochodził od pracodawcy szeregu należności, w tym wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, prowizji od sprzedaży biletów, zwrotu kosztów d…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 181/99
Częściowe uwzględnienie · 4 sie 1999
Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił kasację powoda Stanisława W. i uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części oddalającej jego roszczenia o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, wynagrodzenie za okres wy…
Czas pracyWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 20/99
Wygrał pozwany · 4 sie 1999
Sprawa dotyczyła mianowanego nauczyciela akademickiego, z którym Politechnika rozwiązała stosunek pracy po dwóch negatywnych ocenach pracy naukowo-dydaktycznej, opartych na braku postępów w pracy nauk…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 191/99
Wygrał powód · 4 sie 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na stanowisku dyrektora zakładu mięsnego na podstawie umowy o pracę na czas określony. Pracodawca rozwiązał z nim umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika, z…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 683/98
Wygrał pozwany · 28 lip 1999
Sprawa dotyczyła byłej kierowniczki Rejonowego Urzędu Pracy, która domagała się ustalenia istnienia stosunku pracy oraz zapłaty różnych składników wynagrodzenia i wynagrodzenia za czas pozostawania be…
InneWynagrodzenie
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.