Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PKN 548/99
Wygrał pozwany · 27 mar 2000
Powód, zatrudniony na czas nieokreślony jako starszy specjalista w przedsiębiorstwie geologicznym, został zwolniony w ramach zwolnień grupowych z powodu braku zleceń na prace o tematyce złożowej. Doma…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 558/99
Wygrał powód · 27 mar 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego i utrzymał zasądzenie wynagrodzenia na rzecz cudzoziemca, który faktycznie wykonywał pracę na rzecz pracodawcy mimo braku wymaganego zezwolenia i zgody urzędu p…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 395/99
Wygrał pozwany · 27 mar 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej spółki w sprawie o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Jedyny zarzut dotyczył nieważności postępowania z powodu rzekomego pozbawienia strony możliwości obrony …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 546/99
Wygrał pozwany · 24 mar 2000
Powodowie, byli członkowie zarządu spółki z o.o., dochodzili odpraw pieniężnych wynikających z aneksów do umów o pracę. Sądy obu instancji uznały jednak, że aneksy były nieważne, ponieważ zostały zawa…
InneWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenie
SNI PKN 634/98
Wygrał powód · 24 mar 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej spółki i utrzymał zasądzenie na rzecz powódki odprawy rentowej. Spór dotyczył tego, czy członkowi zarządu spółki, którego wynagrodzenie było uregulowane odrębnie…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 555/99
Wygrał pozwany · 24 mar 2000
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Powód był zatrudniony najpierw jako pomocnik sprzedawcy, a następnie kierowca, wykonując pracę polegającą na rozwożeniu i…
WynagrodzenieCzas pracy
SNI PKN 553/99
Orzeczenie procesowe · 24 mar 2000
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając kasację powoda za zasadną. Spór dotyczył roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za pracę w wolne soboty. Po…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII UKN 439/99
Wygrał pozwany · 28 lut 2000
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez emerytkę nienależnie pobranej emerytury za 1996 r. ZUS uznał, że wnioskodawczyni osiągała dochody z działalności gospodarczej w zakresie usług geodezyjnych, któ…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 537/99
Wygrał pozwany · 17 lut 2000
Sprawa dotyczyła żądania spółdzielni mieszkaniowej o zwrot nienależnie wypłaconych świadczeń na rzecz jej prezesa: podwyższonego wynagrodzenia zasadniczego oraz nagród i premii. Sądy ustaliły, że podw…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 541/99
Częściowe uwzględnienie · 17 lut 2000
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy PKP o wypłatę rekompensaty pieniężnej przewidzianej w Pakcie Gwarancji Pracowniczych z 23 grudnia 1996 r. Powódka została zwolniona po osiągnięciu wieku em…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 506/99
Częściowe uwzględnienie · 17 lut 2000
Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił kasację pozwanego byłego wiceprezesa spółdzielni. Utrzymał zasadniczo obowiązek zwrotu 7000 zł pobranych samowolnie z kasy spółdzielni jako zaliczki na przyszłe wyna…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 539/99
Częściowe uwzględnienie · 17 lut 2000
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, którego pracodawca najpierw wypowiedział umowę, a następnie – po sporze co do daty ustania stosunku pracy i p…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 535/99
Wygrał pozwany · 17 lut 2000
Sprawa dotyczyła byłego prokuratora, który po wygaśnięciu stosunku pracy na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z 22 marca 1990 r. wystąpił przeciwko Prokuraturze Wojewódzkiej o odprawę emerytalną. Sąd Naj…
InneWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenie
SNI PKN 536/99
Wygrał pozwany · 15 lut 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika-kierowcy domagającego się dopłaty do ryczałtów za zagraniczne podróże służbowe. Spór dotyczył tego, czy pracodawca mógł stosować ryczałt w walucie obcej na pok…
WynagrodzenieInne
SNII UKN 389/99
Wygrał pozwany · 10 lut 2000
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia wypłacanego pracownikom naukowym Polskiej Akademii Nauk za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy z powodu…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 528/99
Wygrał pozwany · 9 lut 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając ją za bezzasadną. Spór dotyczył roszczeń byłego siatkarza klubu sportowego o odszkodowanie oraz wypłatę premii i nagród po rozwiązaniu umowy o pracę. SN s…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 474/99
Wygrał pozwany · 9 lut 2000
Sprawa dotyczyła trzech pracowników przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji, którzy kwestionowali skuteczność wypowiedzenia zmieniającego. Pracodawca zaproponował im zmianę stanowiska z maszynistów …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 498/99
Wygrał powód · 9 lut 2000
Sprawa dotyczyła pracownika banku, któremu wypowiedziano umowę o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności spowodowanej chorobą. Sąd Najwyższy uznał, że wypowiedzenie było wadliwe, ponieważ narusz…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 496/99
Częściowe uwzględnienie · 9 lut 2000
Sprawa dotyczyła roszczenia komornika sądowego o zapłatę z tytułu „ubruttowienia” wynagrodzenia prowizyjnego za styczeń 1992 r. Sąd Najwyższy uznał, że wynagrodzenie prowizyjne komornika stanowi skład…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 519/99
Wygrał pozwany · 9 lut 2000
Sprawa dotyczyła prawa do nagrody jubileuszowej po rozwiązaniu stosunku pracy. Powód był wieloletnim pracownikiem przedsiębiorstwa energetyki cieplnej, a jego umowa o pracę została rozwiązana przez pr…
WynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.