Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PK 257/02
Wygrał pozwany · 6 maj 2003
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika banku o wyrównanie odprawy „emerytalnej” do wyższej kwoty wynikającej z wcześniejszego regulaminu wynagradzania. Powód twierdził, że zmiana regulaminu obn…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 219/01
Wygrał pozwany · 6 maj 2003
Sprawa dotyczyła dwóch lekarek anestezjologów zatrudnionych w szpitalu, które po przejściu zakładu pracy na innego pracodawcę powołały się na art. 231 § 4 k.p. i uznały, że ich stosunek pracy rozwiąza…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNIII PZP 4/03
Wygrał pozwany · 16 kwi 2003
Sprawa dotyczyła byłego pracownika PKP, który po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy otrzymał jednorazową odprawę pieniężną na podstawie art. 49 ustawy o komercjalizacji PK…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PK 558/02
Orzeczenie procesowe · 11 kwi 2003
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o jednorazową gratyfikację w wysokości 70 000 USD, przewidzianą w terminowej umowie o pracę na wypadek wypowiedzenia przez pracodawcę. Sądy meriti zasądziły na r…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNIII PZP 3/03
Wygrał powód · 6 mar 2003
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że ustawowe odsetki od odszkodowania należnego pracownikowi za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia stają się wymagalne już w dniu doręczenia prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PK 171/02
Częściowe uwzględnienie · 6 mar 2003
Powódka, radca prawny zatrudniona w spółce, dochodziła wyrównania wynagrodzenia za lata 1996–1999 oraz innych świadczeń związanych z rozwiązaniem stosunku pracy (m.in. ekwiwalentu za urlop, odprawy, o…
WynagrodzenieDyskryminacjaInne
SNI PKN 458/01
Częściowe uwzględnienie · 6 mar 2003
Sprawa dotyczyła wynagrodzenia za pracowniczy projekt racjonalizatorski polegający na zmianie konstrukcji wału pick-up maszyny odwadniającej, zastosowany po awarii w zakładzie celulozowo-papierniczym.…
WynagrodzenieInne
SNI PK 40/02
Wygrał pozwany · 6 mar 2003
Powód był dyrektorem spółki i miał w umowie o pracę zagwarantowaną odprawę w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. W trakcie zatrudnienia doszło do obniżenia wyna…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PK 16/02
Wygrał pozwany · 26 lut 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, który domagał się odszkodowania za bezzasadne wypowiedzenie umowy o pracę oraz za zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Uznał, że pracodawca prawidłowo wsk…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PK 67/02
Orzeczenie procesowe · 26 lut 2003
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego pierwotnie w spółce „A.-U.”, a następnie – po wydzierżawieniu zakładu – w spółce „A.”. Spór powstał po wygaśnięciu dzierżawy i przejęciu nieruchomości przez s…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PK 139/02
Orzeczenie procesowe · 26 lut 2003
Sprawa dotyczyła odszkodowania z umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, a strony zawarły dodatkową umowę, nazwaną…
InneWynagrodzenie
SNI PK 21/02
Częściowe uwzględnienie · 21 sty 2003
Sprawa dotyczyła roszczeń byłej pracownicy o wynagrodzenie oraz zwrot różnych wydatków poniesionych w związku z pracą przy organizacji Centrum Rozrywki Wakacyjnej. Sąd Najwyższy uznał, że część roszcz…
WynagrodzenieInne
SNI PK 84/02
Wygrał pozwany · 10 sty 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki domagającej się wyrównania odprawy emerytalnej do wysokości przewidzianej dla pracowników samorządowych. Powódka była główną księgową w Specjalnym Ośrodku Szkolno…
WynagrodzenieInne
SNIII PZP 23/02
Wygrał pozwany · 10 sty 2003
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące daty wymagalności roszczenia lekarza o wyrównanie wynagrodzenia za dyżury zakładowe za okres sprzed ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 ma…
WynagrodzenieInne
SNI PK 87/02
Wygrał pozwany · 10 sty 2003
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o zapłatę premii i innych składników wynagrodzenia wynikających z umowy o pracę. Powód był zatrudniony jako dyrektor działu zakupów, a strony uzgodniły sy…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 668/01
Wygrał powód · 18 gru 2002
Sprawa dotyczyła roszczenia lekarza o wynagrodzenie za pracę wykonywaną podczas dyżurów zakładowych za okres od lipca 1996 r. Sąd Najwyższy oddalił kasacje obu pozwanych: samodzielnego publicznego zak…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 12/02
Wygrał pozwany · 18 gru 2002
Sprawa dotyczyła roszczeń lekarzy o dodatkowe wynagrodzenie za dyżury pełnione w latach 1978–1998. Powodowie domagali się zapłaty od szpitala oraz Skarbu Państwa, twierdząc, że wcześniejsze przepisy r…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 693/01
Wygrał pozwany · 18 gru 2002
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego zastępcy dyrektora regionalnej kasy chorych o wypłatę trzymiesięcznej odprawy po odwołaniu ze stanowiska i rozwiązaniu umowy o pracę. Powód opierał żądanie na § 11 r…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UK 176/02
Orzeczenie procesowe · 12 gru 2002
Sprawa dotyczyła powoda – byłego nauczyciela Szkoły Podstawowej, który dochodził m.in. odszkodowania za chorobę zawodową, wyższej odprawy rentowej, przywrócenia do pracy lub nawiązania stosunku pracy …
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 620/01
Wygrał powód · 5 gru 2002
Sprawa dotyczyła mianowanego nauczyciela akademickiego, wobec którego komisja dyscyplinarna orzekła karę wydalenia z zawodu nauczycielskiego, co uczelnia potraktowała jako wygaśnięcie stosunku pracy. …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.