Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o jednorazową gratyfikację w wysokości 70 000 USD, przewidzianą w terminowej umowie o pracę na wypadek wypowiedzenia przez pracodawcę. Sądy meriti zasądziły na rzecz powoda 226 590 zł z odsetkami, uznając roszczenie za należne. Pozwana spółka wniosła kasację, twierdząc m.in., że przyznana gratyfikacja narusza art. 13 k.p., zasady współżycia społecznego oraz art. 58 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p., a także że istnieje istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania zasady godziwego wynagrodzenia do kadry menedżerskiej po ustaniu świadczenia pracy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania. Wskazał, że skarżąca nie wykazała oczywistego naruszenia prawa, a przedstawione zagadnienie prawne ma charakter zbyt ogólny, ponieważ ocena przepisów odwołujących się do klauzul generalnych zależy od całokształtu konkretnych okoliczności sprawy i nie może być ujmowana abstrakcyjnie. SN zasądził od pozwanej koszty postępowania kasacyjnego na rzecz powoda.
Kluczowe kwestie prawne:
·dopuszczalność odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego
·stosowanie klauzul generalnych: zasady współżycia społecznego i godziwego wynagrodzenia w ocenie ważności gratyfikacji umownej
·ważność postanowienia umownego o jednorazowej gratyfikacji należnej przy wypowiedzeniu terminowej umowy o pracę
·czy abstrakcyjne pytanie o wynagrodzenie kadry menedżerskiej po ustaniu pracy może stanowić istotne zagadnienie prawne
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 11 kwietnia 2003 r.
I PK 558/02
Ocena zastosowania przepisów zawierających klauzule generalne
(zwroty niedookreślone) zależy od całokształtu występujących w sprawie oko-
liczności i dlatego nie może służyć do ogólnego ujęcia zagadnienia prawnego
w rozumieniu art. 393 § 1 k.p.c.
Sędzia SN Józef Iwulski.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia
2003 r. sprawy z powództwa Jana B. przeciwko „H.M.” Spółce z o.o. w W. o 226.590
złotych, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w War-
szawie z dnia 13 września 2002 r. [...]
o d m ó w i ł przyjęcia kasacji do rozpoznania i zasądził od strony pozwanej
na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 6.000 zł (sześć tysię-
cy), odstępując od obciążenia strony pozwanej tymi kosztami w pozostałym zakresie.
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem z dnia 13 września 2002 r. [...] Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił
apelację pozwanej „H.M.” Spółki z o.o. w W. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2001 r. [...], zasą-
dzającego na rzecz powoda Jana B. kwotę 226.590,00 zł z odsetkami tytułem jedno-
razowej gratyfikacji związanej z wypowiedzeniem przez pracodawcę terminowej
umowy o pracę.
Wyrok ten kasacją zaskarżyła strona pozwana. Jako okoliczności uzasadnia-
jące rozpoznanie kasacji pozwana wskazała: 1) naruszenie prawa przez oddalenie
apelacji, w sytuacji gdy nie była ona bezzasadna i uznanie, że „przyznana w umowie
o pracę gratyfikacja na rzecz powoda w wysokości 70.000 dolarów amerykańskich
bez ekwiwalentu świadczenia pracy, nie narusza treści art. 13 Kodeksu pracy i zasad
współżycia społecznego, a tym samym nie można uznać, że w świetle art. 58 § 2 Ko-
2
deksu cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy jest nieważna” oraz 2) istnienie
istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 13 i 18 k.p. oraz art. 58 §
2 k.c. w związku z art. 300 k.p., sprowadzającego się do pytania, czy zasada godzi-
wego wynagrodzenia oraz zasady współżycia społecznego odnoszą się także do wy-
nagrodzeń ustalanych na rzecz kadry menedżerskiej na wypadek rozwiązania sto-
sunku pracy i w czasie kiedy nie jest już świadczona praca w spółkach prywatnych ?
Powód w odpowiedzi na kasację wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpozna-
nia (względnie oddalenie) oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwo-
cie 12.000 zł.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 393 k.p.c., jeżeli zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty nie
narusza prawa ani nie zachodzi nieważność postępowania (§ 2), Sąd Najwyższy
może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, gdy w sprawie nie występuje
istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych bu-
dzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie są-
dów, a ponadto gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna (§ 1).
Okolicznością uzasadniającą rozpoznanie kasacji jest sytuacja, w której za-
skarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza prawo. Występuje ona wówczas,
gdy widoczna jest bez pogłębionej analizy sprzeczność wykładni lub stosowania
prawa z jego brzmieniem albo powszechnie pojętymi regułami interpretacji (postano-
wienie z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494). W
tym znaczeniu powołana przez stronę pozwaną okoliczność nie występuje, a nawet
nie jest tak określona, skoro twierdzi się, że doszło do naruszenia prawa, a nie do
jego oczywistego naruszenia.
Zagadnienie prawne wskazane przez stronę pozwaną dotyczy przepisów za-
wierających klauzule generalne odwołujące się do zasad współżycia społecznego
(zasad prawa pracy) lub zwrotów niedookreślonych (godziwe wynagrodzenie). Roz-
strzygnięcie kwestii dotyczącej zastosowania w sprawie takich przepisów zależy od
całokształtu występujących w niej konkretnych okoliczności, indywidualnie ocenia-
nych i dlatego nie może służyć do uogólniającego ujęcia zagadnienia prawnego (por.
uchwała SN z dnia 17 stycznia 1974 r., III PZP 34/73, LEX nr 7384). Na tak sformuło-
wane zagadnienie prawne (jak słusznie podnosi powód w odpowiedzi na kasację)
3
należy odpowiedzieć, że wskazane przepisy w ogólności „odnoszą się” do rozpozna-
nej sprawy w tym znaczeniu, że podlegało to rozważeniu (co też Sądy obu instancji
uczyniły). Kwestia odmowy udzielenia ochrony prawnej roszczeniu powoda, a więc
zastosowania tych przepisów w konkretnym stanie faktycznym sprawy, zależała od
zindywidualizowanej oceny, a to oznacza, że tak sformułowane zagadnienie prawne
w sprawie nie występuje.
Sąd Najwyższy ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w
art. 393 § 1 k.p.c., zwłaszcza wskazane przez skarżącego. Po rozważeniu przesła-
nek określonych w art. 393 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy uznał za uzasadnioną odmowę
przyjęcia kasacji do rozpoznania, o czym orzekł na podstawie tych przepisów w
związku z art. 3937
§ 1 k.p.c. O zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego
orzeczono na mocy art. 98 § 1 k.p.c., a w części odstępującej od obciążania nimi
strony pozwanej, na podstawie art. 102 k.p.c.
========================================