Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNII URN 25/96
Wygrał pozwany · 3 paź 1996
Sprawa dotyczyła rozliczenia emerytury Michała L. w związku z osiąganym przez niego dochodem z zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Organ rentowy przyjął do obliczeń dochód brutto, bez odliczenia kos…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PRN 73/96
Orzeczenie procesowe · 2 paź 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy – rencistki o wyrównanie pieniężnego ekwiwalentu za deputat węglowy za lata 1992–1994. Powódka twierdziła, że otrzymywała zaniżone kwoty w stosunku do rynk…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 71/96
Orzeczenie procesowe · 2 paź 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wypłatę nagrody jubileuszowej za 25 lat pracy. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że roszczenie było przedawnione, ponieważ prawo do nagrody …
WynagrodzenieInne
SNI PRN 101/95
Wygrał pozwany · 19 wrz 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia sędziego o wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 czerwca 1992 r. do 31 marca 1994 r. Powód twierdził, że jego pensja była zaniżana wbrew zasadzie waloryzacji wynikającej z…
WynagrodzenieInne
SNII URN 21/96
Orzeczenie procesowe · 19 wrz 1996
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę emerytki, której ZUS zmniejszył świadczenie po uznaniu, że jej dochód z pracy w 1993 r. przekroczył dopuszczalny limit. Spór dotyczył tego, czy przy ustalaniu „dochodu…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PRN 70/96
Wygrał powód · 19 wrz 1996
Sąd Najwyższy uznał, że dyrektor szkoły nie może rozwiązać stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela w czasie, gdy nauczyciel ma już roszczenie o płatny urlop dla poratowani…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PZP 21/96
Częściowe uwzględnienie · 19 wrz 1996
Sprawa dotyczyła zakresu ochrony roszczeń pracowniczych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Powód domagał się nie tylko wypłaty należności głównej, a…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 62/96
Częściowe uwzględnienie · 21 sie 1996
Sprawa dotyczyła prawa pracownika do nagrody jubileuszowej za 15 lat pracy po zmianie zakładowych przepisów płacowych, które od 30 września 1994 r. wprowadziły korzystniejsze zasady zaliczania okresów…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 118/96
Częściowe uwzględnienie · 21 sie 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia prokuratora o wyrównanie wynagrodzenia za lata 1989–1993. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości. Uznał, że w niektórych okresach …
WynagrodzenieInne
SNII UZP 7/96
Wygrał pozwany · 21 sie 1996
Sprawa dotyczyła ustalenia daty nabycia prawa do emerytury przez pracownika, który w okresie krótkotrwałej niezdolności do pracy pobierał nie zasiłek chorobowy, lecz wynagrodzenie z art. 92 § 1 KP (w …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PRN 103/96
Częściowe uwzględnienie · 11 lip 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia sędzi o wyrównanie wynagrodzenia za lata 1991–1993. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, uznając, że sądy niższych instancji bł…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 42/96
Wygrał pozwany · 27 cze 1996
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez NSZZ „Solidarność” w sprawie pracownika, który domagał się wyrównania wynagrodzenia za okres, gdy nie był dopuszczany do pracy z przyczyn leż…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 44/96
Wygrał powód · 27 cze 1996
Sprawa dotyczyła roszczeń 24 pracowników o wypłatę premii z zysku za 1992 r. po kolejnych przekształceniach organizacyjnych zakładu rolnego i przejęciu go przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 14/96
Wygrał pozwany · 5 cze 1996
Sąd Najwyższy rozważał, czy postanowienie umowy sprzedaży akcji zawartej między Skarbem Państwa a Grupą Kapitałową S.A., przewidujące, że kupujący „spowoduje”, aby spółka podwyższyła wynagrodzenia pra…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 37/96
Orzeczenie procesowe · 5 cze 1996
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który jako przewodniczący zakładowej organizacji NSZZ „Solidarność” domagał się uznania prawa do zwolnienia z obowiązku świadczeni…
Związki zawodoweWynagrodzenieInne
SNI PRN 104/95
Orzeczenie procesowe · 5 cze 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo pracownika i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracownika będącego działaczem związkowym, któremu pracodawca odmówił zwolnienia …
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 12/96
Nieznany · 24 maj 1996
Orzeczenie dotyczy sposobu ustalania wynagrodzenia prokuratorów za okres przejściowy po zmianach ustawowych z końca 1994 r. Sąd wskazał, że przepis nadający ustawie moc wsteczną od 1 stycznia 1995 r. …
WynagrodzenieInne
SNI PZP 5/96
Wygrał powód · 16 maj 1996
Uchwała dotyczyła prawa lekarza pełniącego zakładowy dyżur nocny w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej w okresie od 1 czerwca 1992 r. do 31 sierpnia 1995 r. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że poza odrę…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 11/96
Wygrał powód · 10 maj 1996
Uchwała dotyczyła sposobu ustalenia wynagrodzeń sędziów za okres od 1 stycznia do 30 marca 1995 r. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że podstawę obliczenia wynagrodzenia w tym czasie stanowiło przeciętne wy…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 4/96
Nieznany · 24 kwi 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór interpretacyjny dotyczący art. 3 ust. 1 ustawy z 10 lipca 1985 r. o rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach organizacyjnych niebędący…
WynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.