Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNII UZP 23/95
Nieznany · 18 kwi 1996
Orzeczenie dotyczy prawa emeryta/rencisty do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia. Sąd Najwyższy wskazał, że samo pobieranie renty lub emerytury nie wyłącza prawa do zasiłku, jeżeli po zakończe…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PZP 8/96
Wygrał powód · 17 kwi 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że przepis § 9 zarządzenia z 23 grudnia 1989 r. dotyczący wcześniejszej wypłaty nagrody jubileuszowej ma zastosowanie także wtedy, gdy pracownik rozwiązuje stosunek pracy z…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 35/96
Częściowe uwzględnienie · 12 kwi 1996
Sprawa dotyczyła członkini spółdzielni pracy, której wypowiedziano spółdzielczą umowę o pracę z powodu rzekomej konieczności zmniejszenia zatrudnienia i likwidacji stanowiska w księgowości. Jednocześn…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PRN 33/96
Orzeczenie procesowe · 20 mar 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że postępowanie nie wyjaśniło dostatecznie rzeczywistej treści stosunku pracy i przyczyn rozwiąza…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNII PR 1/96
Orzeczenie procesowe · 13 mar 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo o rentę wyrównawczą i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył przedawnienia roszczenia pracownika, który po stwierdzeniu choroby zawod…
InneWynagrodzenie
SNI PRN 15/96
Orzeczenie procesowe · 12 mar 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o odprawę pieniężną po rozwiązaniu stosunku pracy na podstawie ustawy z 28 grudnia 1989 r. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że odprawa…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 1/96
Wygrał powód · 5 mar 1996
Sprawa dotyczyła prawa urzędniczki państwowej do dodatku za wysługę lat po zmianie formy zatrudnienia od 1 marca 1993 r. Powódka wcześniej była zatrudniona w Urzędzie Wojewódzkim w pełnym wymiarze, a …
WynagrodzenieInne
SNI PRN 105/95
Częściowe uwzględnienie · 5 mar 1996
Sprawa dotyczyła byłego pracownika Huty „K.”, zwolnionego w 1981 r. bez wypowiedzenia na podstawie przepisów stanu wojennego w związku z art. 52 k.p., który po latach dochodził świadczeń pieniężnych: …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 2/96
Wygrał pozwany · 5 mar 1996
Sprawa dotyczyła roszczeń czterech pracowników szkoły państwowej o wyrównanie wynagrodzenia za trzy pierwsze kwartały 1991 r. Powodowie twierdzili, że ich płace powinny być obliczone z zastosowaniem n…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 2/96
Wygrał powód · 5 mar 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące ważności czynności z zakresu prawa pracy dokonanych przez jednego członka zarządu spółki z o.o., mimo że umowa spółki wymagała łącznej reprezent…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 4/96
Wygrał pozwany · 5 mar 1996
Sprawa dotyczyła roszczeń grupy nauczycieli o wyrównanie wynagrodzenia za 1991 r. Powodowie twierdzili, że należało im się wyższe wynagrodzenie obliczone z uwzględnieniem normatywnego wskaźnika przeci…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 55/95
Wygrał pozwany · 7 lut 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o wyrównanie dodatku funkcyjnego, premii i dodatku stażowego za lata 1991–1993. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo wyłącznie na podstawie uznania pozwu prz…
WynagrodzenieInne
SNII UZP 24/95
Wygrał pozwany · 24 sty 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w okresie od 1 października 1990 r. do 4 lipca 1993 r. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której wszystkie udziały należały do stowarzyszenia Polski Związek Motoro…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PZP 35/95
Wygrał powód · 18 sty 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że porozumienie płacowe zawarte 2 września 1991 r. między Zarządem Miasta W. a związkami zawodowymi, przewidujące m.in. sześciomiesięczną odprawę emerytalną po 20 latach pr…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 102/95
Orzeczenie procesowe · 18 sty 1996
Sprawa dotyczyła pracowników Prokuratury Wojewódzkiej, którzy dochodzili zwaloryzowanego zaległego wynagrodzenia za pracę oraz odsetek. Sądy niższych instancji co do zasady dopuściły waloryzację świad…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 96/95
Wygrał powód · 18 sty 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia emeryta huty o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy za 1994 r. Sąd Rejonowy zasądził jedynie niewielką część świadczenia, uznając, że pełna wypłata byłaby spr…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 100/95
Częściowe uwzględnienie · 16 sty 1996
Sprawa dotyczyła roszczeń lekarzy o dodatek za pracę w porze nocnej podczas pełnienia dyżurów zakładowych w szpitalu. Sąd Najwyższy uznał, że na gruncie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społec…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PRN 114/94
Wygrał pozwany · 16 sty 1996
Sąd Najwyższy uznał, że pracownicy nie mogą żądać waloryzacji ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy, jeżeli świadczenie to było wypłacane terminowo. Choć ekwiwalent miał charakter składnika wynag…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 36/95
Wygrał powód · 16 sty 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pojęcie „objęcia gospodarstwa rolnego” z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego st…
InneWynagrodzenie
SNI PRN 94/95
Orzeczenie procesowe · 16 sty 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia o wynagrodzenie za pracę wniesionego przeciwko Stefanowi K. jako osobie fizycznej, podczas gdy z dokumentów znajdujących się w aktach wynikało, że pracodawcą była spółka z …
WynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.