Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PKN 31/96
Wygrał powód · 19 gru 1996
Sprawa dotyczyła roszczeń likwidatora przedsiębiorstwa państwowego po ogłoszeniu upadłości zakładu. Powód domagał się wynagrodzenia za pracę za okres od września 1994 r. do 7 lutego 1995 r., ekwiwalen…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 23/96
Orzeczenie procesowe · 19 gru 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w sprawie o wyrównanie premii. Uznał, że sądy niższych instancji błędnie przyjęły, iż aneks do regulaminu…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 47/96
Wygrał powód · 19 gru 1996
Sprawa dotyczyła prawa pracownicy do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy po rozwiązaniu umowy o pracę. Sąd Wojewódzki uznał, że powódka nie nabyła prawa do urlopu, ponieważ r…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 35/96
Częściowe uwzględnienie · 13 gru 1996
Sprawa dotyczyła pracownika spółki, który domagał się wyrównania wynagrodzenia za okres od lipca do listopada 1994 r. oraz nagrody z zysku. Kluczowy spór dotyczył zmiany regulaminu premiowania wprowad…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 33/96
Wygrał pozwany · 5 gru 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o zwrot kwot potrąconych przez pracodawcę z wynagrodzenia, zasiłku chorobowego i innych należności na poczet niedoboru w towarze. Powódka twierdziła m.in., że zg…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 34/96
Orzeczenie procesowe · 5 gru 1996
Sprawa dotyczyła pracownika, który dochodził od syndyka masy upadłości wynagrodzenia za listopad 1994 r., ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, odprawy i wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Sąd Najw…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 12/96
Orzeczenie procesowe · 20 lis 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok uwzględniający w całości powództwo o wynagrodzenie za pracę, ekwiwalent za urlop i wydanie świadectwa pracy oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył by…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 22/96
Orzeczenie procesowe · 20 lis 1996
Sąd Najwyższy odrzucił kasację wniesioną przez powoda w sprawie o zapłatę wyrównania „nagrody uznaniowej” i prowizji od zysku za 1991 r. Powód przegrał wcześniej w obu instancjach, a następnie złożył …
WynagrodzenieInne
SNI PKN 3/96
Orzeczenie procesowe · 14 lis 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo o odprawę pieniężną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uznał, że pracownik nie traci prawa do odprawy tylko dlatego, że przed rozwiązaniem st…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 8/96
Orzeczenie procesowe · 14 lis 1996
Sprawa dotyczyła dwóch emerytów, którzy domagali się wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy za lata 1991–1994. Twierdzili, że wypłacane im kwoty były zaniżone w stosunku do realnej, ryn…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 15/96
Orzeczenie procesowe · 14 lis 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o odszkodowanie za niewydanie w terminie świadectwa pracy. Po rozwiązaniu stosunku pracy za porozumieniem stron pracodawca nie wręczył świadectwa bezpośrednio pr…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 20/96
Wygrał powód · 7 lis 1996
Sprawa dotyczyła pracownicy objętej szczególną ochroną trwałości stosunku pracy jako wiceprzewodniczącej komisji zakładowej związku zawodowego. Pracodawca rozwiązał z nią umowę bez wypowiedzenia z pow…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNI PRN 89/96
Orzeczenie procesowe · 7 lis 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika-emeryta o ekwiwalent pieniężny za deputat węglowy wynikający z Układu Zbiorowego Pracy dla Przemysłu Hutniczego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, błędnie p…
WynagrodzenieInne
SNII UKN 2/96
Orzeczenie procesowe · 6 lis 1996
Sprawa dotyczyła pracownika klubu sportowego, który dochodził jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy oraz wynagrodzenia za pracę za okres od lipca do listopada 1992 r. Sąd Rejonowy za…
WynagrodzenieBHPInne
SNII UZP 19/96
Wygrał powód · 24 paź 1996
Sprawa dotyczyła sposobu obliczania „dochodu z tytułu wykonywania zatrudnienia” przy rocznym rozliczeniu emerytury/renty i ustalaniu, czy świadczenie podlega zawieszeniu lub zmniejszeniu. Wnioskodawcz…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PRN 79/96
Orzeczenie procesowe · 23 paź 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok zasądzający na rzecz byłej pracownicy wyrównanie wynagrodzenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył tego, czy po zmianach w zakładowym systemie wynagr…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNI PRN 95/96
Orzeczenie procesowe · 23 paź 1996
Sprawa dotyczyła wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy zgłoszony przez powoda przed wejściem w życie rozporządzenia z 9 września 1991 r. Powód domagał się dopłaty, twierdząc, że należy mu si…
InneWynagrodzenie
SNI PRN 94/96
Wygrał powód · 23 paź 1996
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę byłych pracowników huty, którzy domagali się wyrównania świadczeń płacowych wynikających z porozumień zawartych między pracodawcą a związkami zawodowymi. Pracodawca uz…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 90/96
Wygrał pozwany · 8 paź 1996
Sprawa dotyczyła byłej pracownicy, emerytki, która domagała się ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy za lata 1992–1994. Sądy niższych instancji zasądziły tylko część żądania, uznając, że trudna …
WynagrodzenieInne
SNI PRN 96/96
Wygrał pozwany · 8 paź 1996
Sprawa dotyczyła byłego pracownika kopalni, który po przejściu na rentę domagał się urealnienia ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy do poziomu cen rynkowych węgla oraz wyrównania od 1984 r. Sąd…
WynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.