Orzeczenie dotyczy sposobu ustalania wynagrodzenia prokuratorów za okres przejściowy po zmianach ustawowych z końca 1994 r. Sąd wskazał, że przepis nadający ustawie moc wsteczną od 1 stycznia 1995 r. nie może być stosowany, ponieważ narusza zasadę niedziałania prawa wstecz, zaufania obywateli do państwa oraz ochrony własności. Podobnie nie można stosować art. 35 ust. 2 ustawy budżetowej na 1995 r., który zamrażał wynagrodzenia prokuratorów do poziomu z grudnia 1994 r., gdyż został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. W konsekwencji za okres do 31 marca 1995 r. wynagrodzenie prokuratorów powinno być ustalane według art. 62 ustawy o prokuraturze w brzmieniu obowiązującym przed zmianą, czyli w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w sferze produkcji materialnej w I kwartale 1995 r. Jeżeli dane te nie zostały urzędowo ogłoszone, można posłużyć się przeciętnym wynagrodzeniem w sektorze przedsiębiorstw. Sprawa ma charakter interpretacyjny i dotyczy wyłącznie zasad obliczania wynagrodzenia, bez rozstrzygania o sporze pracowniczym w klasycznym sensie.
Kluczowe kwestie prawne:
·Czy przepis nadający ustawie moc wsteczną może być stosowany do ustalania wynagrodzeń prokuratorów
·Czy art. 35 ust. 2 ustawy budżetowej na 1995 r. mógł ograniczać wynagrodzenia prokuratorów w I kwartale 1995 r.
·Jak ustalić podstawę obliczenia wynagrodzenia, gdy brak urzędowo ogłoszonego przeciętnego wynagrodzenia
·Zasada niedziałania prawa wstecz i ochrona zaufania obywateli do państwa w kontekście wynagrodzeń
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
wyrok z dnia 24 czerwca 1993 r., III ARN 33/93, PiP 1994 nr 9 str. 111 z glosą M.
Wierzbowskiego). W odniesieniu do art. 23 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. oznacza
to, że nie obowiązuje norma stanowiąca o uzyskaniu przez ustawę mocy wstecznej od
dnia 1 stycznia 1995 r. Sprzeciwiają się temu bowiem obowiązujące w państwie
prawnym i wyrażone w art. 1 Konstytucji zasady niedziałania prawa wstecz i zaufania
obywateli do państwa. Przemawia za tym, także zasada ochrony szeroko rozumianej
własności (art. 7 Konstytucji), albowiem w okresie do opublikowania omawianej ustawy
prokuratorzy nabyli prawo do wynagrodzenia na podstawie art. 62 ustawy o
prokuraturze w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 23
grudnia 1994 r., a więc w wyższym wymiarze.
Przepisem odnoszącym się także do wynagrodzeń prokuratorów w I kwartale
1995 r. był art. 35 ust. 2 ustawy budżetowej na 1995 r. z dnia 30 grudnia 1994 r. (Dz. U.
Nr 27, poz. 141), ogłoszonej w dniu 16 marca 1995 r. Według tego przepisu w okresie
do dnia 31 marca 1995 r. wynagrodzenia między innymi prokuratorów pozostają na
poziomie wynagrodzeń z grudnia 1994 r. Przepis ten również był poddany kontroli
Trybunału Konstytucyjnego, który we wspomnianym orzeczeniu z dnia 24 października
1995 r., K. 14/95, orzekł, iż jest on sprzeczny z art. 20 Małej Konstytucji przez
naruszenie wyrażonej w tym przepisie odrębności materii ustawy budżetowej, z art. 3
Konstytucji przez naruszenie wyrażonych w nim zasad legalności i praworządności i z
art. 1 Konstytucji przez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady państwa
prawnego i wynikającej z niej zasady zakazu działania prawa wstecz i zaufania oby-
wateli do państwa. W wykonaniu tego orzeczenia Prezes Trybunału Konstytucyjnego
ogłosił obwieszczenie z dnia 26 kwietnia 1996 r. o utracie mocy obowiązującej przepisu
art. 35 ust. 2 ustawy budżetowej na 1995 r. (Dz. U. Nr 52, poz. 237). Oczywiste jest
zatem, iż także ten przepis nie może być stosowany do ustalania wysokości
wynagrodzeń prokuratorów w omawianym okresie.
Wobec powyższego, w okresie poprzedzającym dzień wejścia w życie przepisu
art. 16 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r., to jest do dnia 31 marca 1995 r., wy-
nagrodzenie prokuratorów powinno być ustalone zgodnie z obowiązującym w tym
okresie przepisem art. 62 ustawy prokuraturze, czyli na podstawie przeciętnego wy-
nagrodzenia w sferze produkcji materialnej w I kwartale 1995 r. (bez uwzględniania
wypłat z zysku). Skoro Prezes Głównego Urzędu Statystycznego zaniechał urzędowego
ogłaszania wysokości tego wynagrodzenia, to może być ono ustalone na podstawie
przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw - por. art. 21 pkt 1 ustawy z
dnia 23 grudnia 1994 r. (por. też uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 1993 r., I
PZP 3/93, OSP 1994 z. 2, poz. 35 z glosą J. Trzcińskiego).
Z tych względów podjęto uchwałę jak w sentencji.
N o t k a
Podobny problem na tle wynagrodzeń sędziów był przedmiotem analizy zawartej w
uchwale Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1996 r., I PZP 11/96, OSNAPiUS 1996 nr 21 poz.
318.
========================================
