Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — 513 orzeczeń z prawa pracy
513 orzeczeńPracownik wygrał: 20.3%2011–2024
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
341
Sąd Najwyższy
86
Sąd Okręgowy
49
Sąd Rejonowy
37
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(513)
SNI PK 288/07
Wygrał powód · 11 kwi 2008
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracodawcy do rozpoznania w sprawie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Uznał, że skarga nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ wnio…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 288/07
Orzeczenie procesowe · 3 kwi 2008
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w dniach wolnych od pracy oraz odsetki. Powód był zatrudniony najpierw na podstawie umowy zlecenia, a następnie umowy o pracę jako inspe…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 235/07
Wygrał powód · 28 mar 2008
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika ochrony o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, ekwiwalent za niewykorzystany urlop oraz ekwiwalent za czyszczenie odzieży roboczej. Sądy obu instancji…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 214/07
Wygrał powód · 20 mar 2008
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy oraz zasądzający wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Spór dotyczył rozwiązania umo…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNI PK 230/07
Wygrał powód · 19 mar 2008
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał zasądzenie na rzecz kierowcy należności za pracę w godzinach nadliczbowych oraz wyrównania diet i ryczałtów za noclegi. Uznał, że w umowie …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PZP 3/08
Wygrał pozwany · 18 mar 2008
Sprawa dotyczyła strażaka Państwowej Straży Pożarnej, który domagał się zapłaty za służbę pełnioną ponad normę czasu służby, traktując ją jak nadgodziny z Kodeksu pracy. Sąd Rejonowy zasądził na jego …
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII PK 189/07
Orzeczenie procesowe · 6 mar 2008
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód był kierownikiem działu w hipermarkecie i twierdził, że z powodu organizacji pracy oraz poleceń przełoż…
WynagrodzenieCzas pracy
SNI PK 208/07
Orzeczenie procesowe · 22 lut 2008
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczenia pracownika o diety za pobyt w Kaliningradzie. Sądy niższych instancji uznały, że wyjaz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNIII PK 69/07
Wygrał pozwany · 20 lut 2008
Sprawa dotyczyła dyrektora zespołu szkolnego, który został odwołany ze stanowiska z powodu częstych i długotrwałych nieobecności chorobowych wpływających na prawidłowe funkcjonowanie szkoły. Powód kwe…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 167/07
Wygrał pozwany · 11 lut 2008
Powód, nauczyciel akademicki zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego, domagał się dodatkowego wynagrodzenia za wieloletnie pełnienie funkcji przewodniczącego komisji przetargowej w uczelni. Są…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 148/07
Wygrał pozwany · 5 lut 2008
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, pracę w niedziele i święta oraz w czasie urlopu. Powód był zatrudniony jako zootechnik w gospodarstwie hodowlanym i wykon…
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 196/07
Orzeczenie procesowe · 29 sty 2008
Sprawa dotyczyła roszczeń pracowników skierowanych do pracy w Niemczech o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sądy niższych instancji zasądziły na ich rzecz dodatkowe kwoty, przyjmując m…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 242/07
Orzeczenie procesowe · 22 sty 2008
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanej Agencji Nieruchomości Rolnych do rozpoznania. Spór dotyczył roszczeń pracowników o zapłatę za pracę w godzinach nadliczbowych. Sądy meriti us…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PK 108/07
Częściowe uwzględnienie · 11 sty 2008
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego dyrektora hipermarketu o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oraz o wypłatę tzw. „bonusa”. Sąd Najwyższy oddalił obie skargi kasacyjne, pozostawiając w mo…
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 157/07
Orzeczenie procesowe · 11 gru 2007
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej zastępcy kierownika sklepu o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sądy meriti zasądziły na jej rzecz 11.780,25 zł, przyjmując, że ewidencja czasu pracy p…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 44/07
Wygrał pozwany · 15 paź 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownika zatrudnionego jako maszynista pojazdu trakcyjnego w PKP CARGO. Spór dotyczył tego, czy za okresy dojazdu do miejsca przyjęcia lokomotywy, oczekiwania …
WynagrodzenieCzas pracy
SNI PK 24/07
Wygrał pozwany · 4 paź 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy zasądzenie na rzecz pracownicy odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Sprawa dotyczyła pracownicy, k…
DyskryminacjaWynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 110/07
Częściowe uwzględnienie · 4 paź 2007
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracownika dochodzącego m.in. wynagrodzenia za nadgodziny, świadczeń związanych z kursem bhp, dodatkowej odprawy z programu dobrowolnych odejść, wyrównania pre…
Czas pracyWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaMobbingInne
SNI PK 84/07
Wygrał pozwany · 23 sie 2007
Powód, pracownik PKP Cargo zatrudniony w drużynie trakcyjnej, domagał się wyrównania wynagrodzenia za okresy, w których nie prowadził bezpośrednio pojazdu trakcyjnego, ale m.in. oczekiwał na przydziel…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 6/07
Wygrał powód · 3 sie 2007
Sąd Najwyższy rozstrzygnął wątpliwość dotyczącą czasu pracy pracowników zakładów opieki zdrowotnej po zmianach Kodeksu pracy z 2001 r. Uznał, że pracownicy ci korzystają z prawa do przeciętnie pięciod…
Czas pracyWynagrodzenie
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.