Prawo pracy · Polska

Czas pracy i nadgodziny — Sąd Najwyższy (341 orzeczeń)

341 orzeczeńPracownik wygrał: 18.2%2010–2014

Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.

Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.

Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.

  • Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
  • Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
  • Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)

Wyniki orzeczeń

134
Wygrał pozwany
100
Orzeczenie procesowe
62
Wygrał powód
44
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany

Orzeczenia(341)

SNIII BP 4/13
Orzeczenie procesowe
· 12 sie 2014
Sprawa dotyczyła zwolnienia nauczyciela A. S. z obowiązku świadczenia pracy w związku z oddelegowaniem do pracy związkowej w komisji międzyzakładowej NSZZ „Solidarność”. Sądy meriti uznały, że wymiar …
Związki zawodoweCzas pracyInne
SNIII PK 132/13
Wygrał powód
· 22 lip 2014
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną Wojewódzkiego Szpitala P. w K. w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Powódka była zatrudniona jako starszy technik fizjoterapii w…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII PK 257/13
Orzeczenie procesowe
· 10 lip 2014
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powoda w sprawie o wynagrodzenie, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i diety. Spór dotyczył m.in. dodatku za nadgodziny, wynagrodzenia chorobowego, wynagrodze…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 30/14
Orzeczenie procesowe
· 23 maj 2014
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanej do rozpoznania. Sprawa dotyczyła roszczeń pracownicy o zapłatę m.in. wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, dodatku za pracę w porze nocnej, d…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 219/13
Częściowe uwzględnienie
· 6 maj 2014
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powódka była zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony jako dywizyjny menadżer sprzedaży i wykonywała…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 192/13
Wygrał powód
· 25 kwi 2014
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy w sprawie o wynagrodzenie. Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony jako menedżer ds. sprzedaży i dochodził niewypłaconej…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PZ 7/14
Wygrał powód
· 14 kwi 2014
Sprawa dotyczyła roszczenia o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sąd Rejonowy zasądził część żądanej kwoty, a Sąd Okręgowy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uzn…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 249/13
Wygrał pozwany
· 4 kwi 2014
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy zatrudnionej w niepełnym wymiarze czasu pracy o wynagrodzenie z dodatkiem za godziny przepracowane ponad umówiony etat. Sądy niższych instancji uznały, że skoro …
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PK 229/13
Orzeczenie procesowe
· 4 kwi 2014
Sprawa dotyczyła roszczenia lekarza o wynagrodzenie za dyżury medyczne w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym. Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy uznały, że pracodawca nie mógł „uzupełniać” brakującego nominal…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 241/13
Orzeczenie procesowe
· 1 kwi 2014
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej spółki w sprawie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych i dodatek za pracę w porze nocnej. Spór dotyczył tego, czy umowa zlecenia zawarta …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 157/13
Wygrał pozwany
· 13 mar 2014
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika ochrony o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatku za pracę nocną oraz świadczeń związanych z odzieżą roboczą. Sąd Rejonowy zasądził na rz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 135/13
Wygrał pozwany
· 5 mar 2014
Powódka, zatrudniona na stanowisku kierownika personalnego, dochodziła wynagrodzenia za godziny nadliczbowe oraz odszkodowania z tytułu dyskryminacji. Sądy obu instancji oddaliły jej roszczenia, a Sąd…
Czas pracyWynagrodzenieDyskryminacja
SNI PK 256/13
Wygrał pozwany
· 13 lut 2014
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez pozwaną spółkę w sprawie o wynagrodzenie, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i nagrodę jubileuszową. Spór dotyczył m…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 125/13
Orzeczenie procesowe
· 29 sty 2014
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy banku o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sąd Rejonowy częściowo uwzględnił powództwo, uznając, że pracodawca nie prowadził ewidencji czasu…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 157/13
Orzeczenie procesowe
· 14 sty 2014
Sprawa dotyczyła kierowcy transportu międzynarodowego, który dochodził od pracodawcy m.in. wynagrodzenia za nadgodziny oraz ryczałtów za noclegi w podróżach służbowych. Sądy niższych instancji częścio…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 106/13
Orzeczenie procesowe
· 7 sty 2014
Sprawa dotyczyła roszczeń kierowcy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oraz ryczałty za noclegi w podróżach międzynarodowych. Sąd Rejonowy zasądził na jego rzecz łącznie 49 561,47 zł, a…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 150/13
Wygrał pozwany
· 7 sty 2014
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy zasądzenie na rzecz pracownika wynagrodzenia za okres od marca do czerwca 2011 r. Spór dotyczył tego, czy pracownikowi, który po bad…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 70/13
Wygrał pozwany
· 19 gru 2013
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy w sprawie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powódka była zatrudniona jako główna księgowa i kierowniczka działu księgowo-kadrowego n…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 63/13
Wygrał pozwany
· 26 lis 2013
Sprawa dotyczyła roszczeń kilku pracowników ochrony o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sądy meriti uznały, że formalnie zawierane umowy zlecenia z podmiotami z tej samej grupy kapitał…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 55/13
Orzeczenie procesowe
· 20 lis 2013
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczeń o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych pracowników ochrony, którzy byli zatr…
WynagrodzenieCzas pracyInne

Najczęstsze pytania

Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.

Inne kategorie prawa pracy