Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — 513 orzeczeń z prawa pracy
513 orzeczeńPracownik wygrał: 20.3%2011–2024
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
341
Sąd Najwyższy
86
Sąd Okręgowy
49
Sąd Rejonowy
37
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(513)
SNII PK 275/06
Częściowe uwzględnienie · 8 maj 2007
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika ochrony mienia o wyrównanie wynagrodzenia za okres pracy od 1995 do 1998 r., obejmującego nadgodziny, dodatek nocny, dodatek za pracę w dni świąteczne, a także w…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNIII PK 2/07
Orzeczenie procesowe · 4 kwi 2007
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wykonywaną w sklepie w latach 2002–2005, głównie w soboty, niedziele i święta. Sądy niższych instancji zasądzi…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PZP 4/07
Wygrał pozwany · 3 kwi 2007
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące podstawy obliczania dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Uznał, że wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania, …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 165/06
Wygrał pozwany · 20 lut 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownika dochodzącego diet za pobyt w Chinach. Uznał, że jego wyjazd nie był podróżą służbową w rozumieniu art. 775 § 1 k.p., lecz wynikał z porozumienia z pra…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PK 234/06
Wygrał pozwany · 19 lut 2007
Sprawa dotyczyła kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorstwo obrotu zwierzętami hodowlanymi, którzy domagali się wyrównania wynagrodzenia za pracę oraz dopłaty do ryczałtów za diety i noclegi z tyt…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 232/06
Wygrał powód · 19 lut 2007
Sprawa dotyczyła roszczeń kierowców o wyrównanie wynagrodzenia za pracę oraz o dopłatę ryczałtów za diety i noclegi za zagraniczne podróże służbowe. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 221/06
Wygrał pozwany · 7 lut 2007
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych w spółce, którzy odmówili podpisywania list obecności i kart ewidencji czasu pracy oraz kwestionowali inne polecenia prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
SNI PK 195/06
Wygrał powód · 25 sty 2007
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, która na własny wniosek została przeniesiona na stanowisko logopedy w szkole specjalnej. Po powrocie z urlopu zdrowotnego pracodawca uznał, że jej tygodniowy …
Czas pracyInne
SNIII PK 90/06
Częściowe uwzględnienie · 10 sty 2007
Sprawa dotyczyła kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który dochodził od pracodawcy diet za podróże służbowe krajowe i zagraniczne. Sądy meriti zasądziły na jego rzecz 37.916,27 zł, uzna…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PZP 7/06
Orzeczenie procesowe · 9 sty 2007
Sprawa dotyczyła funkcjonariuszki celnej w służbie przygotowawczej, która w czasie korzystania z urlopu wychowawczego nie odbyła wymaganych szkoleń i egzaminów przewidzianych w ustawie o służbie celne…
InneWypowiedzenie / zwolnienieCzas pracy
SNII PK 99/06
Orzeczenie procesowe · 13 gru 2006
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wyrównanie wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej. Powód był zatrudniony na stacji paliw gazowego jako operator, pracował w syste…
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 169/06
Orzeczenie procesowe · 7 gru 2006
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego dyrektora i jednocześnie prezesa jednoosobowego zarządu spółki akcyjnej o wynagrodzenie za okres od grudnia 1999 r. do maja 2000 r. oraz ekwiwalent za niewykorzystany …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 93/06
Wygrał pozwany · 5 gru 2006
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych za okres od marca 2001 r. do października 2003 r. Powód twierdził, że wykonywał pracę ponad normy czasu pracy,…
Czas pracyWynagrodzenie
SNII UK 101/06
Orzeczenie procesowe · 29 lis 2006
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa wdowy do jednorazowego odszkodowania po śmierci męża, który uległ wypadkowi samochodowemu w…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNI PK 117/06
Częściowe uwzględnienie · 15 lis 2006
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Kluczową kwestią było to, czy pow…
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 128/06
Orzeczenie procesowe · 15 lis 2006
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, z którym pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia z powodu rzekomo nieusprawiedliwionej nieobecności w pr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracy
SNI PK 40/06
Częściowe uwzględnienie · 18 lip 2006
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który dochodził zapłaty za godziny nadliczbowe oraz dodatku za pracę w porze nocnej. Ustalono, że pracodawca wypłaca…
WynagrodzenieCzas pracy
SNI PK 27/06
Orzeczenie procesowe · 17 lip 2006
Sprawa dotyczyła lekarza pełniącego funkcję ordynatora oddziału chirurgicznego, który domagał się wynagrodzenia za tzw. „dyżury pod telefonem” w okresie od października 2002 r. do grudnia 2004 r. Sąd …
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PK 263/05
Orzeczenie procesowe · 6 cze 2006
Sprawa dotyczyła lekarza zatrudnionego w szpitalu publicznym, który domagał się nakazania udzielenia czasu wolnego za ponadwymiarową pracę, w tym pracę w porze nocnej, od 1 maja 2004 r. Sądy niższych …
Czas pracyInne
SNI PK 210/05
Wygrał pozwany · 16 maj 2006
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o zapłatę prowizji oraz wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Powód był zatrudniony u pozwanej spółki jako przedstawiciel handlowy, a następnie Key Account Manager…
WynagrodzenieCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.