Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — Sąd Najwyższy (341 orzeczeń)
341 orzeczeńPracownik wygrał: 18.2%2010–2014
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Wyniki orzeczeń
134
Wygrał pozwany
100
Orzeczenie procesowe
62
Wygrał powód
44
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(341)
SNI PK 116/10
Wygrał powód · 3 gru 2010
Sprawa dotyczyła trzech pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę, którzy byli okresowo delegowani do pracy w Danii. Twierdzili, że podczas delegacji wykonywali pracę znacznie ponad normy cz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 125/10
Wygrał powód · 2 gru 2010
Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną powoda dochodzącego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w rodzinnym domu dziecka. SN uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponowneg…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI BP 8/10
Orzeczenie procesowe · 24 lis 2010
Sąd Najwyższy odrzucił skargi powodów o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego oddalającego ich roszczenia o zapłatę. Spór dotyczył należności związanych z zatrudnienie…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 79/10
Orzeczenie procesowe · 16 lis 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy Carrefour Polska o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych za okres od listopada 2003 r. do maja 2006 r. Sądy meriti uznały, że powódka jako kiero…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 116/10
Orzeczenie procesowe · 4 lis 2010
Sprawa dotyczyła powództwa o przywrócenie do pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę na czas nieokreślony. Pracodawca wręczył wypowiedzenie po zakończeniu nocnej zmiany, jednocześnie udzielając pracownic…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracy
SNI PZ 29/10
Wygrał pozwany · 29 paź 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika przeciwko bankowi o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe za okres od czerwca 2004 r. do grudnia 2005 r. Powód przegrał sprawę co do meritum zarówno przed Sądem R…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 123/10
Orzeczenie procesowe · 18 paź 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił powództwo, zasądzając na rzecz powódki 69 219,47 zł z odsetkami, a w pozost…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 39/10
Wygrał powód · 3 wrz 2010
Sprawa dotyczyła trzech pracownic Carrefour Polska, które domagały się wyrównania wynagrodzeń za pracę w godzinach nadliczbowych. Sądy obu instancji ustaliły, że formalnie zajmowały stanowiska kierown…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 228/09
Częściowe uwzględnienie · 18 sie 2010
Sprawa dotyczyła lekarki zatrudnionej w publicznym szpitalu, która domagała się udzielenia czasu wolnego za nieodebrane odpoczynki po dyżurach medycznych oraz zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobi…
Czas pracyInne
SNII PK 372/09
Wygrał powód · 23 cze 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego kierowcy-mechanika o zapłatę diet i ryczałtów za noclegi z tytułu wyjazdów krajowych i zagranicznych. Sąd ustalił, że pracownik wykonywał przewozy międzynarodowe, no…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 6/10
Wygrał pozwany · 10 cze 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy Carrefour o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sądy obu instancji ustaliły, że powódka jako lider, a następnie kierownik działu AGD/RTV, fak…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZ 12/10
Wygrał pozwany · 2 cze 2010
Sprawa dotyczyła powództwa o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powódki 37.529,83 zł brutto, a pozwana spółka wniosła apelację. Sąd Okręgowy odrzucił apel…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 369/09
Wygrał pozwany · 2 cze 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, dyżury i dodatki. Sąd Okręgowy zasądził ponad 61 tys. zł, przyjmując wersję czasu pracy przedstawioną przez powoda. Sąd A…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII BP 2/10
Wygrał pozwany · 1 cze 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia lekarki o wyrównanie wynagrodzenia i dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych w związku z pełnieniem dyżurów medycznych w szpitalu. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił pow…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 4/10
Wygrał powód · 25 maj 2010
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że nauczyciel akademicki zatrudniony tylko na część roku akademickiego ma prawo do proporcjonalnego obliczenia pensum dydaktycznego (pro rata temporis), a nie do pełnego ro…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 192/09
Wygrał pozwany · 25 maj 2010
Sprawa dotyczyła lekarza zatrudnionego w szpitalu, który domagał się zapłaty 25.000 zł za pracę w godzinach nadliczbowych oraz udzielenia 250 dni wolnych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za dyżury…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII PK 332/09
Częściowe uwzględnienie · 28 kwi 2010
Sprawa dotyczyła roszczeń dwóch pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę na czas określony, którzy wykonywali pracę na budowach eksportowych w Niemczech i domagali się wynagrodzenia za godz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 300/09
Wygrał powód · 7 kwi 2010
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, wynagrodzenie za pracę oraz zwrot kosztów używania prywatnego samochodu do celów służbowych. Powód był z…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 202/09
Wygrał pozwany · 16 mar 2010
Powód był zatrudniony jako kierownik, a następnie zastępca kierownika i inspektor bhp w lokalnej, wyodrębnionej jednostce organizacyjnej pracodawcy, oddalonej od siedziby spółki. Domagał się zapłaty z…
Czas pracyWynagrodzenie
SNII PK 281/09
Orzeczenie procesowe · 12 mar 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy sieci handlowej o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Powódka twierdziła, że jako zastępca kierownika i kierownik sklepu regularnie p…
WynagrodzenieCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.