I PZP 4/10

Uchwała z dnia 25 maja 2010 r. I PZP 4/10 Przewodniczący SSN Romualda Spyt, Sędziowie SN: Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2010 r. sprawy z powództwa Sławomira M. przeciwko Społecznej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania w Ł. o wynagrodzenie za pracę, na skutek zagadnienia prawnego prze- kazanego postanowieniem Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz- nych w Łodzi z dnia 17 grudnia 2009 r. [...] „1. Czy w świetle art. 101 i art. 102 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) nauczyciel akademicki zatrud- niony w niepublicznej uczelni ma prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymia- rowe w sytuacji gdy był zatrudniony na cały etat w oparciu o umowę o pracę na czas określony wyłącznie na jeden semestr roku akademickiego, zaś w umowie oznaczo- ne zostało pensum dydaktyczne obliczane rocznie, przy czym nauczyciel ten w cza- sie trwania stosunku pracy przeprowadził więcej niż połowę godzin dydaktycznych ustalonych w ramach tego pensum? 2. w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie, "czy nauczyciel ten ma prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe bezpośrednio po ustaniu stosunku pracy, czy też dopiero po zakończeniu całego roku akademic- kiego?” p o d j ą ł uchwałę: Wymiar pensum dydaktycznego nauczyciela akademickiego, który został zatrudniony tylko na część roku akademickiego, oblicza się proporcjonalnie do okresu trwania zatrudnienia (art. 101 ust. 2 - 4 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, Dz.U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385 ze zm. w związku z art. 124 tej ustawy). W razie przekroczenia tak ustalonego pensum wynagro- 2 dzenie za godziny ponadwymiarowe staje się wymagalne w dniu ustania sto- sunku pracy. U z a s a d n i e n i e Na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowieniem z 17 grudnia 2009 r. [...] wydanym w sprawie z powództwa Sławomira M. przeciwko Społecznej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania w Ł. o wynagrodzenie za pracę, przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienia prawne budzące poważne wątpliwości: „1. Czy w świetle art. 101 i art. 102 ustawy z 2 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65 poz. 385 ze zm.) nauczyciel akademicki zatrudniony w niepublicznej uczelni ma prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe w sytuacji, gdy był zatrudniony na cały etat w oparciu o umowę o pracę na czas określony wyłącznie na jeden semestr roku akademickiego, zaś w umowie oznaczone zostało pensum dy- daktyczne obliczane rocznie, przy czym nauczyciel ten w czasie trwania stosunku pracy przeprowadził więcej niż połowę godzin dydaktycznych ustalonych w ramach tego pensum ?; 2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie: czy nauczyciel ten ma prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe bezpo- średnio po ustaniu stosunku pracy, czy też dopiero po zakończeniu całego roku aka- demickiego?” Przedstawione zagadnienia wyłoniły się w sprawie z powództwa Sławomira M. przeciwko Społecznej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania w Ł. o wyna- grodzenie za pracę w godzinach ponadwymiarowych. Stan sprawy przedstawia się następująco. Powód Sławomir M. został zatrudniony w pozwanej Społecznej Wyż- szej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania w Ł. na stanowisku dydaktycznym szkoły wyższej - trenera sportowego - instruktora na podstawie umowy o pracę na czas określony od 1 października 2005 r. do 28 lutego 2006 r. (pierwszy semestr roku akademickiego 2005/2006) w pełnym wymiarze czasu pracy. Pensum dydak- tyczne powoda zostało ustalone w wymiarze 540 godzin obliczeniowych w ciągu roku akademickiego, zgodnie z art. 101 ust. 4 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkol- nictwie wyższym oraz wewnętrznymi przepisami pozwanej uczelni. Miesięczne wy- nagrodzenie za pracę powoda zostało ustalone w wysokości 1.200 zł. Powód w po- zwie dochodził wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe przekraczające pensum, 3 które byłoby proporcjonalne do okresu zatrudnienia powoda, a więc za godziny zajęć dydaktycznych przekraczające liczbę 270 godzin obliczeniowych. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 8 lipca 2009 r. [...] oddalił po- wództwo. W okresie, w którym powód był zatrudniony, stosunki pracy nauczycieli aka- demickich normowała ustawa z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385, ze zm.). Ustawa z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.) weszła w życie z dniem 1 września 2005 r., ale przepisy działu III tej ustawy, zatytułowanego „Pracownicy uczelni” (art. 107 - 158) weszły w życie w większości z dniem 1 września 2006 r., a dla kilku przepisów został ustalony późniejszy termin wejścia w życie - 1 stycznia 2007 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, oddalając powódz- two, stwierdził, że zgodnie z art. 101 ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r. wy- miar pensum dydaktycznego jest ustalany dla okresu obejmującego rok akademicki. Nie może więc wystąpić przekroczenie pensum dydaktycznego w okresie krótszym od roku akademickiego. Dopiero w przypadku przekroczenia rocznego wymiaru pen- sum dydaktycznego powstaje roszczenie pracownika o dodatkowe wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i to niezależnie od tego, czy pracownik jest zatrudniony na część roku akademickiego, czy też na cały rok akademicki. Powód w okresie zatrud- nienia nie przekroczył ustalonego pensum dydaktycznego 540 godzin obliczeniowych rocznie. Powód wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie powództwa. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi, rozpatrując apelację powoda, uznał, że w sprawie występuje zagadnienie prawne budzące po- ważne wątpliwości i przedstawił to zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyż- szemu w dwóch powołanych na wstępie pytaniach prawnych, zamieszczonych w postanowieniu z 17 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wskazał w uzasadnieniu pytań prawnych, że istnieją poważne wątpliwości co do określenia i rozliczenia powodowi pensum dydaktycznego, czyli 540 godzin obliczeniowych rocz- nie, w sytuacji gdy od początku było wiadomo, iż stosunek pracy zostaje nawiązany wyłącznie na jeden semestr roku akademickiego. Wysokość pensum dydaktycznego 4 została określona na maksymalnym poziomie, bez żadnego odniesienia się do czasu trwania stosunku pracy. W ocenie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi możliwe są dwa stanowiska w powyższej kwestii. Jedno zapre- zentowane przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym jeśli pensum dydaktyczne jest określane na rok akademicki, to rozliczenie godzin dydaktycznych może nastąpić dopiero po zakończeniu danego roku akademickiego (niezależnie od tego, czy pra- cownik jest zatrudniony na cały rok akademicki, czy na jego część) i wówczas za go- dziny przekraczające ustalone pensum przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Dru- gie, do którego przychyla się Sąd Okręgowy, w myśl którego przy rozpatrywaniu in- stytucji godzin ponadwymiarowych nauczycieli akademickich nie można abstrahować od czasu trwania umowy o pracę. Niedopuszczalne i sprzeczne z prawem jest, zda- niem Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi, wyzna- czenie nauczycielowi akademickiemu rocznego pensum dydaktycznego, gdy został on zatrudniony jedynie na pół roku akademickiego. W ustawie o szkolnictwie wyż- szym nie ma przepisów regulujących obliczanie pensum dydaktycznego dla krót- szych okresów od roku akademickiego. Nie można jednak z tego wyprowadzać wniosku, że nauczycielowi akademickiemu zatrudnionemu na jeden semestr nie przysługuje wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe w sytuacji, gdy prowadził zajęcia dydaktyczne przez większą liczbę godzin obliczeniowych od połowy liczby godzin obliczeniowych rocznego pensum dydaktycznego. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wyraził również przekonanie, że rozliczenie go- dzin zajęć dydaktycznych powinno następować bezpośrednio po zakończeniu sto- sunku pracy i pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie za godziny ponadwymia- rowe niezwłocznie po ustaniu stosunku pracy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Pierwsze zagadnienie przedstawione Sądowi Najwyższemu przez Sąd Okrę- gowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi sprowadza się do konieczności udzielenia odpowiedzi na pytanie, jak należy obliczać liczbę godzin obliczeniowych obowiązkowego pensum nauczyciela akademickiego zatrudnionego na jeden se- mestr, gdy zgodnie z art. 101 ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym wymiar obowiązującego pensum dydaktycznego został ustalony dla okresu rozlicze- niowego wynoszącego rok akademicki. Dla rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia 5 prawnego jest przy tym obojętna okoliczność, czy chodzi o niepubliczną szkołę wyż- szą, czy też o publiczną szkołę wyższą. Dokonanie ustalenia, ile wynosi w takiej sy- tuacji obowiązkowe pensum dydaktyczne nauczyciela akademickiego, pozwala już bez żadnych trudności na ocenę, że godziny przepracowane ponad to obowiązkowe pensum są godzinami ponadwymiarowymi i przysługuje za nie dodatkowe wynagro- dzenie. Na wstępie wypada podnieść, że czas pracy nauczycieli akademickich został uregulowany w sposób szczególny w pragmatyce służbowej (ad casum w ustawie z 12 września 1990 r.). Nie jest to jednak regulacja pełna, wykluczająca potrzebę sto- sowania przepisów Kodeksu pracy o czasie pracy (art. 124 ustawy o szkolnictwie wyższym). Z mocy art. 101 ust. 1 ustawy czas pracy nauczyciela akademickiego jest określany zakresem jego obowiązków dydaktycznych, naukowych i organizacyjnych. Gdy chodzi o obowiązki dydaktyczne, ustawodawca wyodrębnił czas przeznaczony na prowadzenie zajęć ze studentami. Nauczyciela akademickiego obowiązuje norma godzin obliczeniowych zajęć dydaktycznych, zwana pensum, ustalona dla okresu rozliczeniowego obejmującego rok akademicki. Zgodnie z art. 101 ust. 3 ustawy z 12 września 1990 r. wymiar pensum dydaktycznego dla pracowników dydaktycznych zatrudnionych na stanowiskach instruktorów wynosi minimum 300 godzin oblicze- niowych i maksimum 540 godzin obliczeniowych. Jednocześnie ustawodawca do- puszcza zobowiązanie pracownika do prowadzenia zajęć w godzinach ponadwymia- rowych. W ustawie o szkolnictwie wyższym nie zostały uregulowane zasady rozli- czania godzin pensum dydaktycznego i ponadwymiarowych godzin zajęć dydaktycz- nych w sytuacji, gdy nauczyciel akademicki jest zatrudniony tylko przez część roku akademickiego, stanowiącego okres rozliczeniowy dla godzin zajęć dydaktycznych. Nie stanowi to jednak wystarczającej podstawy do twierdzenia, że obowiązujący pra- cownika wymiar pensum dydaktycznego jest niezależny od tego, czy zatrudnienie trwa przez cały rok akademicki, czy też trwa tylko przez część roku akademickiego. Tak jak wskazano ustawa o szkolnictwie wyższym nie reguluje wszystkich za- gadnień związanych z czasem pracy pracownika - nauczyciela akademickiego. Zgodnie z art. 124 ustawy o szkolnictwie wyższym w sprawach wynikających ze sto- sunku pracy, nieuregulowanych w ustawie, mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. Zasada ta wynika także z art. 5 k.p. Sprawa rozliczenia pensum dla zatrudnio- nych w części roku akademickiego jest taką nieunormowaną kwestią, do której nale- ży zastosować Kodeks pracy. Regulacji tego zagadnienia wprost także brakuje w 6 Kodeksie pracy z uwagi na fakt, iż czas pracy nauczycieli akademickich został unor- mowany szczególnie i operuje się tu nieco innymi pojęciami prawnymi. Problem, który powstaje przy rozpatrywaniu zagadnienia przedstawionego Sądowi Najwyż- szemu do rozpoznania, jest najbardziej zbliżony pod względem merytorycznym do problemu rozliczania godzin przekraczających normy czasu pracy w sytuacji rozwią- zania stosunku pracy w trakcie okresu rozliczeniowego. Chodzi w szczególności o przepis art. 1516 k.p. ustalający zasadę rozliczania czasu pracy pracownika, który nie przepracował całego okresu rozliczeniowego, proporcjonalnie do przepracowanego okresu (pro rata temporis). Zastosowanie zasady pro rata temporis do obliczenia liczby godzin pensum dydaktycznego nauczyciela akademickiego staje się konieczne także - a może przede wszystkim - ze względu na konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) i zapewnienie równego traktowania i niedy- skryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony w porównaniu z pracow- nikami zatrudnionymi na czas nieokreślony. Zasada ta dla stosunków pracy została potwierdzona w art. 183a § 1 k.p. , który to przepis przejmuje do polskiego porządku prawnego standardy europejskie. Chodzi tu w szczególności o dyrektywę Rady 99/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącą Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Euro- pejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związ- ków Zawodowych (ETUC) (Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, tom 3, s. 368 i n.; Dz.Urz. WE L 175 z 10 lipca 1999 r., s. 43 i nast.). Ad casum nie ma tu jed- nak konieczności ani potrzeby sięgania do wykładni zgodnej z prawem unijnym, gdyż sprawa jest wprost unormowana w prawie polskim. Można jedynie dokonywać wy- kładni art. 183a § 1 k.p. z uwzględnieniem myśli naukowej i orzecznictwa ETS. Zgod- nie zaś z tym orzecznictwem naruszenie zasady równego traktowania i niedyskrymi- nacji stanowi zarówno stosowanie różnych przepisów do porównywalnych sytuacji, jak i - co ważne dla niniejszej sprawy - stosowanie tego samego przepisu do sytuacji odmiennych (zob. wyroki z 14 lutego 1995 r. w sprawie C-279/93, Schumacker, Zb. Orz. 1995, s. I-225, pkt 30; z 13 lutego 1996 r. w sprawie C-342/93, Gillespie i in., Zb. Orz. 1996, s. I-475, pkt 16; z 27 października 1998 r. w sprawie C-411/96, Boyle i in., Zb. Orz. 1998, s. I-6401, pkt 39; z 30 marca 2004 r. w sprawie C-147/02, Alabaster, Zb. Orz. 2004, s. I-3101, pkt 45). Tak zaś byłoby w sytuacji zastosowania miary pen- sum dydaktycznego jednakowej dla zatrudnionych na cały rok akademicki i na część 7 tego roku. W rzeczywistości bowiem w sytuacji, gdyby pensum dydaktyczne nauczy- ciela akademickiego zatrudnionego na czas określony, obejmujący część roku aka- demickiego, było równe pensum nauczyciela akademickiego zatrudnionego na czas nieokreślony i pracującego przez cały rok akademicki, nauczyciel akademicki zatrud- niony na czas określony, obejmujący część roku akademickiego, otrzymywałby za taką samą liczbę przepracowanych godzin dydaktycznych niższe wynagrodzenie od nauczyciela akademickiego zatrudnionego na czas nieokreślony i pracującego przez cały rok akademicki. Wynagrodzenie za godziny dydaktyczne przepracowane w ra- mach pensum nie jest wprawdzie wyodrębniane w wynagrodzeniu miesięcznym nau- czyciela akademickiego i to wynagrodzenie obejmuje także wykonywanie obowiąz- ków naukowych i organizacyjnych. Nauczyciel zatrudniony na część roku akademic- kiego, który w okresie zatrudnienia wykona pensum dydaktyczne, w związku z usta- niem zatrudnienia nie będzie otrzymywał wynagrodzenia w pozostałej części roku akademickiego, ale nie będzie też miał żadnych obowiązków w stosunku do praco- dawcy. Natomiast nauczyciel zatrudniony na czas nieokreślony, który przez część roku akademickiego wykona przewidziane dla niego pensum dydaktyczne, będzie w pozostałej części roku akademickiego otrzymywał wynagrodzenie, ale też będzie obowiązany wykonywać obowiązki naukowe i organizacyjne. Istnienie w stosunku pracy nauczyciela akademickiego oprócz obowiązków dydaktycznych obowiązków naukowych i organizacyjnych nie może być uznane za okoliczność, która uzasad- niałaby jednakowe traktowanie nauczycieli akademickich zatrudnionych na czas określony, obejmujący część roku akademickiego, oraz nauczycieli akademickich zatrudnionych na czas nieokreślony, gdy chodzi o wymiar obowiązkowego pensum dydaktycznego. Jednakowe potraktowanie nauczyciela akademickiego zatrudnione- go na czas określony, obejmujący część roku akademickiego i nauczyciela akade- mickiego zatrudnionego na czas nieokreślony, gdy chodzi o wymiar obowiązkowego pensum dydaktycznego, ustalonego ogólnie na okres obejmujący rok akademicki, należy zatem uznać za naruszenie zasady równego traktowania i niedyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony w porównaniu z pracownikami za- trudnionymi na czas nieokreślony, wyrażonej w art. 183a § 1 k.p., a także w klauzuli 4 pkt 1 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, stanowiącego załącznik do dyrektywy 99/70. Ani art. 101 ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, ani żaden inny przepis tej ustawy nie przesądza, że pensum dydaktyczne obowiązujące nau- 8 czyciela akademickiego zatrudnionego na czas określony obejmujący część roku akademickiego jest równe pensum dydaktycznemu obowiązującemu nauczyciela akademickiego zatrudnionego na czas nieokreślony i pozostającego w zatrudnieniu przez cały rok akademicki. Nie ma więc przepisu, który byłby sprzeczny z zasadą równego traktowania i niedyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określo- ny w porównaniu z pracownikami zatrudnionymi na czas nieokreślony, wyrażonej w klauzuli 4 pkt 1 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, stano- wiącego załącznik do dyrektywy 99/70. Zgodność regulacji prawa polskiego z pra- wem unijnym jest zapewniona w drodze wykładni prawa polskiego. Klauzula 4 pkt 1 porozumienia ramowego stanowiącego załącznik do dyrektywy 99/70 eliminuje bo- wiem jedną z możliwości wykładania art. 101 ustawy o szkolnictwie wyższym, a mia- nowicie, że pensum dydaktyczne obowiązujące nauczyciela akademickiego zatrud- nionego na czas określony obejmujący część roku akademickiego jest równe pen- sum dydaktycznemu obowiązującemu nauczyciela akademickiego zatrudnionego na czas nieokreślony i pozostającego w zatrudnieniu przez cały rok akademicki. Drugie pytanie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi dotyczy w istocie terminu płatności dodatkowego wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i wymagalności roszczenia o to wynagrodzenie w sytuacji, gdy sto- sunek pracy został rozwiązany w trakcie roku akademickiego. W art. 105 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym został określony termin wypłaty nauczycielowi aka- demickiemu wynagrodzenia zasadniczego, dodatku stażowego i dodatku funkcyjne- go. Te składniki wynagrodzenia są wypłacane nauczycielowi akademickiemu mie- sięcznie z góry. Terminy wypłaty nauczycielowi akademickiemu innych składników wynagrodzenia, przysługujących za okresy dłuższe niż miesiąc, w tym termin wypłaty dodatkowego wynagrodzenia za ponadwymiarowe godziny zajęć dydaktycznych nie zostały uregulowane w ustawie o szkolnictwie wyższym. Do terminów wypłaty nau- czycielowi akademickiemu innych składników wynagrodzenia, przysługujących za okresy dłuższe niż miesiąc, ma zastosowanie, zgodnie z art. 124 ustawy o szkolnic- twie wyższym, art. 85 § 4 k.p. Przepis ten stanowi: „Składniki wynagrodzenia za pracę przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż jeden miesiąc wypłaca się z dołu w terminach określonych w przepisach prawa pracy”. Jak już wskazano generalnie pensum dydaktyczne nauczycieli akademickich rozliczane jest za rok akademicki. Stąd wymagalność dodatkowego wynagrodzenia za pracę ponad pensum jest związana z zakończeniem owego roku akademickiego i 9 z rozliczeniem pensum. Sprawa musi jednak przedstawiać się inaczej w sytuacji za- kończenia stosunku pracy w trakcie roku akademickiego. Pensum musi zostać rozli- czone do końca okresu zatrudnienia i ewentualne dodatkowe wynagrodzenie z tego tytułu staje się wymagalne z dniem zakończenia stosunku pracy, tak jak każdy skład- nik wynagrodzenia. Niewątpliwie dodatek za godziny ponadwymiarowe stanowi składnik wynagrodzenia dodatkowego nauczyciela akademickiego. Jest to składnik obliczany w zakresie wymiaru - stosownie do czasu trwania stosunku pracy. Regułą generalną prawa pracy jest to, że wynagrodzenie należy się za pracę wykonaną. Ad casum chodzi o pracę ponad pensum określone dla zatrudnionego na czas krótszy niż rok akademicki. Ze wspomnianych zasad i reguł rządzących prawem wynagro- dzenia za pracę, a zatem z właściwości stosunku pracy wynika nakaz jego wypłaty w kolejnym terminie płatności wynagrodzenia (art. 455 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Nakaz ten wynika także z obowiązku dołożenia należytej staranności przy wykony- waniu zobowiązania, które winno być wykonane zgodnie z jego celem społeczno - gospodarczym (art. 354 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Celem społeczno - gospo- darczym nawiązania stosunku pracy i jego realizacji jest bowiem niewątpliwie zatrud- nienie za wynagrodzeniem (art. 22 k.p.), które nie może być odłożone w czasie. Przeciwna interpretacja i uznanie, że w omawianej sytuacji - rozwiązania sto- sunku pracy - wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe dla zatrudnionego na część roku akademickiego będzie wypłacone dopiero po upływie całego roku aka- demickiego, mimo że sposób ich liczenia i wymiar uzależniony jest od części roku akademickiego, stałaby w sprzeczności z zasadą niedyskryminacji osób zatrudnio- nych na czas określony w zakresie wynagrodzenia (długi okres oczekiwania na świadczenie wzajemne ma swój negatywny wymiar ekonomiczny i w ten sposób sta- wia w niekorzystnej sytuacji zatrudnionego na czas określony), a także - a może przede wszystkim - z regułą generalną wymagająca od kontrahentów wzajemnego rozliczenia się po wypełnieniu zobowiązania (art. 455 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Z tych względów orzeczono jak w sentencji uchwały. ========================================