Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — pracodawca wygrał (192 orzeczeń)
192 orzeczeńPracownik wygrał: 0%2010–2014
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
134
Sąd Najwyższy
28
Sąd Okręgowy
17
Sąd Rejonowy
13
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(192)
SNI PKN 121/00
Wygrał pozwany · 5 gru 2000
Powód, zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony jako członek zarządu spółki, po odwołaniu z funkcji przebywał najpierw na urlopie, a następnie na zwolnieniu lekarskim. Po zakończeni…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
SNI PKN 80/00
Wygrał pozwany · 16 lis 2000
Sprawa dotyczyła byłego kierownika hurtowni, który domagał się przywrócenia do pracy oraz zapłaty m.in. za godziny nadliczbowe, pracę w wolne soboty, pracę nocną, podróże służbowe i ekwiwalent urlopow…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieCzas pracyPrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 16/00
Wygrał pozwany · 12 wrz 2000
Powódka, zatrudniona jako kierownik laboratorium w spółdzielni mleczarskiej, domagała się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę. Pracodawca wskazał jako przyczyny m.in. niewłaściwą orga…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNII UKN 523/99
Wygrał pozwany · 30 cze 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację spółki, która kwestionowała decyzję ZUS wymierzającą składki na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia 1993 r. do stycznia 1995 r. Spółka zawierała z własnymi praco…
Czas pracyUbezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 395/99
Wygrał pozwany · 27 mar 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej spółki w sprawie o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Jedyny zarzut dotyczył nieważności postępowania z powodu rzekomego pozbawienia strony możliwości obrony …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 555/99
Wygrał pozwany · 24 mar 2000
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Powód był zatrudniony najpierw jako pomocnik sprzedawcy, a następnie kierowca, wykonując pracę polegającą na rozwożeniu i…
WynagrodzenieCzas pracy
SNI PKN 762/99
Wygrał pozwany · 23 mar 2000
Powódka domagała się ustalenia, że łączy ją z pracodawcą stosunek pracy na warunkach umowy z 4 czerwca 1996 r., ewentualnie przywrócenia do pracy. Sąd pierwszej instancji uwzględnił żądanie o ustaleni…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNI PKN 542/99
Wygrał pozwany · 17 lut 2000
Powódka, zatrudniona jako starszy laborant w przedsiębiorstwie wodociągów, kwestionowała wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy, które obniżało jej wymiar czasu pracy do 1/2 etatu. Pracodawca…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
SNI PKN 494/99
Wygrał pozwany · 1 lut 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej spółki i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zasądzające na rzecz pracowników należności związane z zatrudnieniem przy kontrakcie zagranicznym w Izraelu. Uznał, że p…
WynagrodzenieCzas pracyWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 380/99
Wygrał pozwany · 18 lis 1999
Sprawa dotyczyła trzech pracownic przedsiębiorstwa państwowego prowadzącego działalność uzdrowiskową, które domagały się odszkodowania za rzekomy uszczerbek na zdrowiu oraz wynagrodzenia za godziny na…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 350/99
Wygrał pozwany · 10 lis 1999
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej od wielu lat, z którą pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP z powodu długotrwałej niezdolności do pracy…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNI PKN 194/99
Wygrał pozwany · 19 sie 1999
Powód, kierowca autobusu zatrudniony na podstawie umowy o pracę, dochodził od pracodawcy szeregu należności, w tym wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, prowizji od sprzedaży biletów, zwrotu kosztów d…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 1/99
Wygrał pozwany · 13 kwi 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, który domagał się dodatkowego wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, twierdząc, że jako odwołany prezes zarządu nie miał obowiązku świadczenia pracy, a jednocz…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UKN 392/98
Wygrał pozwany · 16 gru 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i potwierdził, że zawieranie z własnymi pracownikami umów o dzieło na wykonywanie poza normalnym czasem pracy tych samych rodzajowo czynności, które były objęt…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 364/98
Wygrał pozwany · 10 lis 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 KP. Spór dotyczył tego, czy nieobecność powoda od 18 sierpni…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
SNI PKN 419/98
Wygrał pozwany · 5 lis 1998
Sprawa dotyczyła lekarzy zatrudnionych w szpitalu, którzy domagali się zapłaty dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych za czas pełnienia dyżurów zakładowych. Sądy obu instancji oddaliły powództwa,…
WynagrodzenieCzas pracy
SNI PKN 335/98
Wygrał pozwany · 29 wrz 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając kasację pracodawcy za zasadną. Spór dotyczył wypowiedzenia umów o pracę trzem pracownicom z powo…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
SNI PKN 239/98
Wygrał pozwany · 9 lip 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, który domagał się ustalenia, że w okresie od 1 września 1991 r. do 31 sierpnia 1992 r. był zatrudniony w pozwanej szkole w wymiarze 1/2 etatu jako nauczyciel i te…
Czas pracyInne
SNI PKN 192/98
Wygrał pozwany · 18 cze 1998
Powód dochodził wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, twierdząc, że jako inspektor nadzoru wykonywał pracę ponad normę oraz że należy mu się dodatkowe wynagrodzenie także za czas podróży służbowych. S…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 99/98
Wygrał pozwany · 13 maj 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia z jego winy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Powód nie stawił się do pracy, mim…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.