Prawo pracy · Polska
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) — Sąd Najwyższy (263 orzeczeń)
263 orzeczeńPracownik wygrał: 16.7%2010–2014
Pracodawca ponosi bezwzględną odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki BHP obejmują: ocenę ryzyka zawodowego, szkolenia BHP, dostarczenie środków ochrony indywidualnej, profilaktyczne badania lekarskie, rejestrację wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracownik (lub rodzina w razie śmierci) może dochodzić jednorazowego odszkodowania z ZUS oraz uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 435 lub art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.).
Choroba zawodowa to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, spowodowana czynnikami szkodliwymi obecnymi w środowisku pracy. Tryb stwierdzenia choroby zawodowej prowadzi inspektor sanitarny, a od decyzji przysługuje odwołanie. Świadczenia z tytułu choroby zawodowej są analogiczne do wypadkowych.
- Wypadek przy pracy: jednorazowe odszkodowanie z ZUS + roszczenia cywilne od pracodawcy
- Choroba zawodowa: stwierdzana przez inspekcję sanitarną, świadczenia z ZUS
- Obowiązek prowadzenia rejestru wypadków i chorób zawodowych
Wyniki orzeczeń
129
Wygrał pozwany
67
Orzeczenie procesowe
44
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
Orzeczenia(263)
SNI PK 253/04
Orzeczenie procesowe · 22 cze 2005
Sprawa dotyczyła roszczeń uzupełniających pracownika po ciężkim wypadku przy pracy, w którym utracił on lewe przedramię podczas obsługi wielopiły w zakładzie pozwanego pracodawcy. Powód dochodził odsz…
BHPWynagrodzenieInne
SNII PK 319/04
Wygrał powód · 21 cze 2005
Sprawa dotyczyła rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. z powodu długotrwałej niezdolności do pracy. Pracodawca doręczył pracownikowi oświadczenie o roz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyBHP
SNII UK 83/04
Wygrał pozwany · 16 gru 2004
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego pracodawcy w sprawie o zadośćuczynienie i rentę wyrównawczą po wypadku przy pracy. Powód, zatrudniony jako operator maszyn, doznał urazu kręgosłupa podczas podn…
BHPInne
SNII UK 61/04
Wygrał pozwany · 3 gru 2004
Powód, były pracownik szpitala zatrudniony jako salowy i sanitariusz noszowy, dochodził od pracodawcy zadośćuczynienia, renty wyrównawczej oraz ustalenia odpowiedzialności na przyszłość po stwierdzeni…
BHPInne
SNI UK 30/04
Orzeczenie procesowe · 23 lis 2004
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Sąd pierwszej instancji uznał, że wypadek był wyłącznie skutkiem rażącego niedbalstwa pracownika, który samodzielnie próbo…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 8/04
Wygrał pozwany · 21 wrz 2004
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania po zmarłym Jerzym S., który uległ wypadkowi w pracy. Rodzina zmarłego wcześniej uzyskała prawomocny wyrok ustalający, że zdarzenie było wypadkiem …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UK 371/03
Wygrał pozwany · 13 maj 2004
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego Zespołu Szkół Handlowych, utrzymując w mocy zasądzenie na rzecz nauczycielki odszkodowania, zadośćuczynienia, renty wyrównawczej oraz zwrotu kosztów leczenia i …
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UK 260/03
Częściowe uwzględnienie · 11 mar 2004
Sprawa dotyczyła pracownika, który uległ ciężkiemu wypadkowi przy pracy podczas montażu instalacji na terenie innego zakładu. Powód dochodził zadośćuczynienia i renty wyrównawczej od swojego pracodawc…
BHPInne
SNI PK 293/03
Częściowe uwzględnienie · 27 sty 2004
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na stanowisku technologa ds. higieny pracy, która odmówiła poddania się okresowym badaniom lekarskim mimo skierowania pracodawcy. Pracowała ona w warunkach nar…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyBHPInne
SNII UK 175/03
Wygrał pozwany · 2 gru 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, która domagała się uznania zgonu jej męża za wypadek przy pracy oraz sprostowania protokołu powypadkowego. Zmarły pracownik doznał zawału serca podczas wykonywan…
InneBHP
SNII UK 101/03
Wygrał powód · 7 paź 2003
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o ustalenie, że zdarzenie z 9 maja 1996 r. było wypadkiem przy pracy. Sąd drugiej instancji oddalił powództwo, uznając, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 kwiet…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI PK 213/02
Częściowe uwzględnienie · 22 sie 2003
Sprawa dotyczyła żądania uznania śmierci pracownika Stanisława G. za wypadek przy pracy. Pracownik, zatrudniony od lat w przedsiębiorstwie robót drogowo-mostowych, wykonywał w dniu zdarzenia obowiązki…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 281/01
Wygrał pozwany · 12 cze 2002
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Wnioskodawczyni uległa wypadkowi w 1997 r., gdy pracowała w uspołecznionym zakładzie pracy, ale w chwili stwierdzenia…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 77/01
Wygrał pozwany · 8 lut 2002
Sprawa dotyczyła pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy i dochodził od pracodawcy zadośćuczynienia oraz renty uzupełniającej. Sąd pierwszej instancji przyznał mu 20.000 zł zadośćuczynienia z ods…
BHPInne
SNII UKN 746/00
Orzeczenie procesowe · 22 sty 2002
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Spór dotyczył prawa do jednorazowego odszkodowania z …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 797/00
Wygrał pozwany · 21 sty 2002
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę wyrównawczą po ciężkim wypadku przy pracy, któremu uległa powódka w 1989 r. Została ona potrącona przez wadliwy wózek akumulatorowy używany w zakładzie pracy. Sądy …
BHPInne
SNII UKN 633/00
Wygrał pozwany · 21 lis 2001
Sprawa dotyczyła roszczeń Barbary M. przeciwko Browarom Ł. S.A. o zadośćuczynienie/rentę oraz odszkodowanie i rentę z tytułu wypadku przy pracy z 25 marca 1991 r. Sądy obu instancji uznały, że roszcze…
BHPInne
SNII UKN 622/00
Wygrał pozwany · 15 lis 2001
Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę o sprostowanie protokołu powypadkowego po zdarzeniu, w którym pracownik został uderzony bryłą węgla podczas ostrej kłótni z innym pracownikiem na terenie zakładu pracy…
BHPInne
SNII UKN 620/00
Wygrał pozwany · 15 lis 2001
Sprawa dotyczyła pracownicy socjalnej, która po latach pracy w pomieszczeniu znajdującym się nad pracownią rentgenowską twierdziła, że warunki pracy i narażenie na promieniowanie doprowadziły do poron…
BHPInne
SNII UKN 465/00
Wygrał pozwany · 3 lip 2001
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o ustalenie, że zdarzenie z 13 sierpnia 1997 r., w wyniku którego powód doznał zawału serca, było wypadkiem przy pracy. Powód twierdził, że nadmierne obciążenie pracą zw…
InneBHP
Najczęstsze pytania
Co trzeba zrobić bezpośrednio po wypadku przy pracy?
Pracownik lub świadkowie powinni niezwłocznie powiadomić przełożonego. Pracodawca ma obowiązek: zabezpieczyć miejsce wypadku, udzielić pomocy poszkodowanemu, powołać zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy w ciągu 14 dni od zgłoszenia. Na podstawie protokołu ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie.
Czy mogę żądać odszkodowania od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS?
Tak. Świadczenia z ZUS mają charakter zryczałtowany. Jeżeli szkoda jest wyższa (np. trwały uszczerbek na zdrowiu, utracone zarobki, koszty leczenia), pracownik może dochodzić uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka (zakłady wprawiane w ruch mechaniczny) lub winy.
Kiedy można odmówić wykonania pracy ze względu na zagrożenie BHP?
Pracownik ma prawo odmówić wykonania pracy grożącej bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia jego lub innych osób (art. 210 k.p.). Musi niezwłocznie powiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Co to jest choroba zawodowa i jak ją stwierdzić?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu (rozporządzenie Rady Ministrów), spowodowana czynnikami szkodliwymi na stanowisku pracy. Podejrzenie zgłasza lekarz lub sam pracownik do inspekcji sanitarnej. Przeprowadza się dochodzenie epidemiologiczne, a decyzję wydaje właściwy inspektor sanitarny.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika w trakcie długotrwałej choroby?
Nie, jeśli nie upłynął okres ochronny. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego (182 dni, wyjątkowo 270 dni) i świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 pierwsze miesiące pracownik jest chroniony przed zwolnieniem z powodu tej choroby. Po upływie tych okresów pracodawca może rozwiązać umowę na podstawie art. 53 k.p. — bez wypowiedzenia, ale z prawem do odprawy.
Jakie sankcje grożą pracodawcy za naruszenie przepisów BHP?
Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za BHP może być ukarana grzywną przez inspektora pracy (do 30 000 zł) lub odpowiadać za wykroczenie w sądzie. W przypadku ciężkiego naruszenia lub wypadku z ofiarami grozi odpowiedzialność karna (art. 220 k.k. — do 3 lat pozbawienia wolności).