Prawo pracy · Polska
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) — Sąd Najwyższy (263 orzeczeń)
263 orzeczeńPracownik wygrał: 16.7%2010–2014
Pracodawca ponosi bezwzględną odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki BHP obejmują: ocenę ryzyka zawodowego, szkolenia BHP, dostarczenie środków ochrony indywidualnej, profilaktyczne badania lekarskie, rejestrację wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracownik (lub rodzina w razie śmierci) może dochodzić jednorazowego odszkodowania z ZUS oraz uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 435 lub art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.).
Choroba zawodowa to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, spowodowana czynnikami szkodliwymi obecnymi w środowisku pracy. Tryb stwierdzenia choroby zawodowej prowadzi inspektor sanitarny, a od decyzji przysługuje odwołanie. Świadczenia z tytułu choroby zawodowej są analogiczne do wypadkowych.
- Wypadek przy pracy: jednorazowe odszkodowanie z ZUS + roszczenia cywilne od pracodawcy
- Choroba zawodowa: stwierdzana przez inspekcję sanitarną, świadczenia z ZUS
- Obowiązek prowadzenia rejestru wypadków i chorób zawodowych
Wyniki orzeczeń
129
Wygrał pozwany
67
Orzeczenie procesowe
44
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
Orzeczenia(263)
SNI PK 16/09
Wygrał pozwany · 5 cze 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o dalsze zadośćuczynienie za krzywdę po ciężkim wypadku przy pracy. Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę i podczas pracy doznał trwałej utraty…
BHPInne
SNI UK 33/09
Wygrał pozwany · 5 cze 2009
Sprawa dotyczyła prawa członków rodziny zmarłego pracownika do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Henryk K. chorował na zespół Marfana, a w dniu 28 marca 2002 r. zasłabł w pracy …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PK 282/08
Częściowe uwzględnienie · 14 maj 2009
Sprawa dotyczyła pracownika, który po wypadku przy pracy domagał się sprostowania protokołu powypadkowego oraz ustalenia odpowiedzialności pracodawcy za przyszłe szkody. Sąd Najwyższy uznał, że pracow…
BHPInne
SNI PK 13/09
Orzeczenie procesowe · 5 maj 2009
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o zadośćuczynienie i rentę uzupełniającą po wypadku przy pracy z 10 kwietnia 2001 r., do którego doszło podczas wykonywania przez niego na polecenie pracodawcy pra…
BHPWynagrodzenieInne
SNIII UK 56/08
Wygrał pozwany · 14 sty 2009
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania po śmierci nauczyciela, który zmarł w szkole po zasłabnięciu. Rodzina twierdziła, że przyczyną zgonu był wypadek przy pracy, bo stres związany z w…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UK 106/08
Wygrał pozwany · 4 gru 2008
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ubezpieczonego, podtrzymując stanowisko, że nie przysługuje mu renta z ubezpieczenia wypadkowego. Sprawa dotyczyła wypadku drogowego z 24 listopada 2004 r., któr…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PK 100/08
Orzeczenie procesowe · 4 lis 2008
Sprawa dotyczyła pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy podczas rozpakowywania palety z towarem. Zakleszczona taśma opasująca ładunek gwałtownie odbiła i uszkodziła mu prawe oko, powodując trwał…
BHPInne
SNI PK 57/08
Orzeczenie procesowe · 2 paź 2008
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji oraz poprzedzający go wyrok sądu rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powód, były pracownik kopalni, domagał się zadośćuczynienia …
InneBHP
SNIII UK 26/08
Wygrał powód · 15 lip 2008
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ZUS i utrzymał w mocy wyrok przyznający ubezpieczonemu jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Spór dotyczył tego, czy zawał serca, którego ubezpi…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PK 283/07
Wygrał pozwany · 9 kwi 2008
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o zadośćuczynienie i rentę wyrównawczą po ciężkim wypadku przy pracy na budowie. Powód, zatrudniony na podstawie krótkiej umowy o pracę, spadł z wysokości ok. 8 me…
BHPWynagrodzenieInne
SNI PK 260/07
Wygrał pozwany · 26 mar 2008
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki w sprawie o ustalenie wypadku przy pracy zmarłego męża. Spór dotyczył tego, czy silny stres wywołany rozmową z przełożonym, podczas której padły zarzuty …
BHPInne
SNII PK 16/07
Wygrał powód · 11 wrz 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanej spółki i utrzymał w mocy wyrok zasądzający na rzecz powoda zadośćuczynienie za krzywdę doznaną w związku z wypadkiem przy pracy. Powód był zatrudniony p…
BHPInne
SNI UK 367/06
Orzeczenie procesowe · 3 sie 2007
Sprawa dotyczyła odszkodowania, zadośćuczynienia i renty po wypadku przy pracy w zakładzie mleczarskim. Powód, brygadzista, doznał ciężkich oparzeń podczas mycia urządzenia z użyciem sody kaustycznej.…
BHPInne
SNI UK 35/07
Orzeczenie procesowe · 3 lip 2007
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy nagły zgon pracownika wskutek ostrego zawału mięśnia sercowego stanowił wypadek przy pracy. Sądy niższych instancji uznały, że tak, ponieważ pracodawca dopuścił pracown…
BHPInne
SNI UK 8/07
Wygrał powód · 5 cze 2007
Sprawa dotyczyła powództwa pracownika o ustalenie i sprostowanie protokołu powypadkowego oraz ustalenie, że zdarzenie z 14 lutego 2005 r. było wypadkiem przy pracy. Sądy niższych instancji oddaliły po…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII PK 355/05
Wygrał powód · 13 wrz 2006
Sprawa dotyczyła roszczeń żony i małoletniego syna pracownika, który zginął w wyniku wybuchu gazu w hali produkcyjnej podczas pracy. Zmarły był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreśl…
InneBHP
SNI PK 191/05
Częściowe uwzględnienie · 11 maj 2006
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracownika, który został zwolniony dyscyplinarnie po odmowie wykonywania pracy na sprzęcie komputerowym bez certyfikatu zgodności. SN uznał, że samo niespełnie…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieBHP
SNII PK 304/05
Częściowe uwzględnienie · 19 kwi 2006
Sprawa dotyczyła rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) po odmowie podpisania przez pracownika oświadczenia, że zapoznał się z regulaminem pracy oraz za…
Wypowiedzenie / zwolnienieBHPPrzywrócenie do pracy
SNI UK 97/05
Wygrał pozwany · 8 gru 2005
Powód, były konserwator-elektryk spółdzielni mieszkaniowej, dochodził renty wyrównawczej, zadośćuczynienia i nagrody jubileuszowej po wypadku przy pracy, w którym poślizgnął się na mokrych schodach po…
InneBHPUbezpieczenia społeczne
SNI UK 373/04
Orzeczenie procesowe · 3 sie 2005
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy i ustalenia wysokości stałego uszczerbku na zdrowiu. Sąd Okręgowy przyznał ubezpieczonemu 90% uszczerbku i odszkodowan…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
Najczęstsze pytania
Co trzeba zrobić bezpośrednio po wypadku przy pracy?
Pracownik lub świadkowie powinni niezwłocznie powiadomić przełożonego. Pracodawca ma obowiązek: zabezpieczyć miejsce wypadku, udzielić pomocy poszkodowanemu, powołać zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy w ciągu 14 dni od zgłoszenia. Na podstawie protokołu ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie.
Czy mogę żądać odszkodowania od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS?
Tak. Świadczenia z ZUS mają charakter zryczałtowany. Jeżeli szkoda jest wyższa (np. trwały uszczerbek na zdrowiu, utracone zarobki, koszty leczenia), pracownik może dochodzić uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka (zakłady wprawiane w ruch mechaniczny) lub winy.
Kiedy można odmówić wykonania pracy ze względu na zagrożenie BHP?
Pracownik ma prawo odmówić wykonania pracy grożącej bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia jego lub innych osób (art. 210 k.p.). Musi niezwłocznie powiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Co to jest choroba zawodowa i jak ją stwierdzić?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu (rozporządzenie Rady Ministrów), spowodowana czynnikami szkodliwymi na stanowisku pracy. Podejrzenie zgłasza lekarz lub sam pracownik do inspekcji sanitarnej. Przeprowadza się dochodzenie epidemiologiczne, a decyzję wydaje właściwy inspektor sanitarny.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika w trakcie długotrwałej choroby?
Nie, jeśli nie upłynął okres ochronny. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego (182 dni, wyjątkowo 270 dni) i świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 pierwsze miesiące pracownik jest chroniony przed zwolnieniem z powodu tej choroby. Po upływie tych okresów pracodawca może rozwiązać umowę na podstawie art. 53 k.p. — bez wypowiedzenia, ale z prawem do odprawy.
Jakie sankcje grożą pracodawcy za naruszenie przepisów BHP?
Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za BHP może być ukarana grzywną przez inspektora pracy (do 30 000 zł) lub odpowiadać za wykroczenie w sądzie. W przypadku ciężkiego naruszenia lub wypadku z ofiarami grozi odpowiedzialność karna (art. 220 k.k. — do 3 lat pozbawienia wolności).