Prawo pracy · Polska
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) — Sąd Najwyższy (263 orzeczeń)
263 orzeczeńPracownik wygrał: 16.7%2010–2014
Pracodawca ponosi bezwzględną odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki BHP obejmują: ocenę ryzyka zawodowego, szkolenia BHP, dostarczenie środków ochrony indywidualnej, profilaktyczne badania lekarskie, rejestrację wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracownik (lub rodzina w razie śmierci) może dochodzić jednorazowego odszkodowania z ZUS oraz uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 435 lub art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.).
Choroba zawodowa to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, spowodowana czynnikami szkodliwymi obecnymi w środowisku pracy. Tryb stwierdzenia choroby zawodowej prowadzi inspektor sanitarny, a od decyzji przysługuje odwołanie. Świadczenia z tytułu choroby zawodowej są analogiczne do wypadkowych.
- Wypadek przy pracy: jednorazowe odszkodowanie z ZUS + roszczenia cywilne od pracodawcy
- Choroba zawodowa: stwierdzana przez inspekcję sanitarną, świadczenia z ZUS
- Obowiązek prowadzenia rejestru wypadków i chorób zawodowych
Wyniki orzeczeń
129
Wygrał pozwany
67
Orzeczenie procesowe
44
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
Orzeczenia(263)
SNII UKN 419/00
Wygrał powód · 19 cze 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy ustalenie, że pracownik uległ wypadkowi przy pracy. Powód, zatrudniony jako pracownik budowlany, podczas wykonywania ciężkich prac fizycznych…
InneBHP
SNII UKN 424/00
Wygrał pozwany · 19 cze 2001
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika-marynarza przeciwko pracodawcy o zadośćuczynienie i odszkodowanie po zawale serca, do którego doszło podczas pracy w bardzo wysokiej temperaturze w maszynowni stat…
BHPInne
SNII UKN 374/00
Wygrał pozwany · 29 maj 2001
Sprawa dotyczyła nauczycielki, która domagała się uznania za wypadek przy pracy zdarzenia komunikacyjnego, do którego doszło, gdy jechała do domu dziecka odwiedzić byłego ucznia. Sąd Najwyższy oddalił…
InneBHP
SNII UKN 395/00
Częściowe uwzględnienie · 15 maj 2001
Sprawa dotyczyła byłego sanitariusza pogotowia ratunkowego, u którego stwierdzono przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B jako chorobę zawodową. Powód domagał się odszkodowania, renty wyrównawcze…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 392/00
Orzeczenie procesowe · 15 maj 2001
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że wyłączną przyczyną zdarzenia było rażące niedbalstwo kierowcy i naruszenie zas…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 337/00
Wygrał pozwany · 18 kwi 2001
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o jednorazowe odszkodowanie i rentę wyrównawczą po wypadku przy pracy z 1988 r. Powód twierdził, że szkoda wynikała z przestępstwa polegającego na naruszeniu obowi…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 321/00
Wygrał powód · 6 kwi 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy ustalenie, że zgon męża powódki był skutkiem wypadku przy pracy. Uznano, że zawał serca nastąpił podczas wykonywania obowiązków kierowcy pług…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 299/00
Wygrał pozwany · 5 kwi 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, która domagała się uznania śmiertelnego wypadku jej męża za wypadek przy pracy u generalnego wykonawcy. Ustalono, że pracownik samowolnie opuścił swoje miejsce p…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 290/00
Wygrał pozwany · 28 mar 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając, że uraz odniesiony podczas meczu piłkarskiego w ramach festynu organizowanego przez urząd gminy nie stanowił wypadku przy pracy. Powód był zatrudniony ja…
BHPInne
SNI PKN 248/00
Wygrał pozwany · 14 lut 2001
Sprawa dotyczyła renty wyrównawczej po wypadku przy pracy. Powód, pracownik Huty Aluminium, uległ ciężkiemu urazowi ręki podczas obsługi przewijarki. Sąd ustalił, że stanowisko pracy było wadliwie zor…
BHPInne
SNII UKN 220/00
Orzeczenie procesowe · 6 lut 2001
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy zdarzenie z 22 kwietnia 1979 r., podczas zawodów żużlowych, było wypadkiem przy pracy. Powód był formalnie zatrudniony w hucie jako ślusarz, ale od 1973 r. faktycznie w…
BHPInne
SNII UKN 152/00
Orzeczenie procesowe · 19 gru 2000
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o zadośćuczynienie za ciężki wypadek przy pracy, w którym doznał częściowej amputacji prawej dłoni. Sąd pierwszej instancji zasądził 25 tys. zł, uznając, że do w…
BHPInne
SNII UKN 107/00
Wygrał powód · 1 gru 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy ustalenie, że zgon pracownika Jerzego J. wskutek ostrego zawału serca był wypadkiem przy pracy. Uznano, że przez kilka tygodni poprzedzającyc…
BHPCzas pracyUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 63/00
Orzeczenie procesowe · 22 lis 2000
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy zawał mięśnia sercowego pracownicy szpitala był wypadkiem przy pracy. Powódka twierdziła, że zdarzenie zostało wywołane stresem psychicznym po konflikcie z nietrzeźwym …
InneBHP
SNII UKN 49/00
Wygrał pozwany · 17 lis 2000
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy śmierć pracownika Jana K. była skutkiem wypadku przy pracy. Pracownik zasłabł w czasie wykonywania zwykłych czynności i zmarł tego samego dnia; przyczyną zgonu było pęk…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 207/00
Wygrał pozwany · 14 wrz 2000
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o zadośćuczynienie za krzywdę oraz rentę wyrównawczą po wypadku przy pracy. Powód, murarz zatrudniony u pozwanego, spadł z dachu podczas wykonywania prac, ponieważ…
BHPInne
SNI PKN 756/99
Orzeczenie procesowe · 2 sie 2000
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczeń uzupełniających po wypadku przy pracy, któremu uległ małoletni pracownik zatrudnion…
BHPInne
SNI PKN 718/99
Orzeczenie procesowe · 29 cze 2000
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający roszczenie pracownika o przywrócenie do pracy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pracodawca rozwiązał z powodem umowę o pracę bez wypowiedzenia na pods…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyBHPPrzywrócenie do pracy
SNII UKN 558/99
Wygrał powód · 23 maj 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy w sprawie o sprostowanie protokołu powypadkowego. Spór dotyczył tego, czy uraz głowy doznany przez pracownika podczas pracy w zakładzie można uznać za wypadek …
BHPInne
SNII UKN 547/99
Wygrał pozwany · 12 maj 2000
Sprawa dotyczyła pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy podczas pracy na nieodebranym i niezabezpieczonym rusztowaniu. ZUS wypłacił mu świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, ale powód dochodzi…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
Co trzeba zrobić bezpośrednio po wypadku przy pracy?
Pracownik lub świadkowie powinni niezwłocznie powiadomić przełożonego. Pracodawca ma obowiązek: zabezpieczyć miejsce wypadku, udzielić pomocy poszkodowanemu, powołać zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy w ciągu 14 dni od zgłoszenia. Na podstawie protokołu ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie.
Czy mogę żądać odszkodowania od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS?
Tak. Świadczenia z ZUS mają charakter zryczałtowany. Jeżeli szkoda jest wyższa (np. trwały uszczerbek na zdrowiu, utracone zarobki, koszty leczenia), pracownik może dochodzić uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka (zakłady wprawiane w ruch mechaniczny) lub winy.
Kiedy można odmówić wykonania pracy ze względu na zagrożenie BHP?
Pracownik ma prawo odmówić wykonania pracy grożącej bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia jego lub innych osób (art. 210 k.p.). Musi niezwłocznie powiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Co to jest choroba zawodowa i jak ją stwierdzić?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu (rozporządzenie Rady Ministrów), spowodowana czynnikami szkodliwymi na stanowisku pracy. Podejrzenie zgłasza lekarz lub sam pracownik do inspekcji sanitarnej. Przeprowadza się dochodzenie epidemiologiczne, a decyzję wydaje właściwy inspektor sanitarny.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika w trakcie długotrwałej choroby?
Nie, jeśli nie upłynął okres ochronny. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego (182 dni, wyjątkowo 270 dni) i świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 pierwsze miesiące pracownik jest chroniony przed zwolnieniem z powodu tej choroby. Po upływie tych okresów pracodawca może rozwiązać umowę na podstawie art. 53 k.p. — bez wypowiedzenia, ale z prawem do odprawy.
Jakie sankcje grożą pracodawcy za naruszenie przepisów BHP?
Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za BHP może być ukarana grzywną przez inspektora pracy (do 30 000 zł) lub odpowiadać za wykroczenie w sądzie. W przypadku ciężkiego naruszenia lub wypadku z ofiarami grozi odpowiedzialność karna (art. 220 k.k. — do 3 lat pozbawienia wolności).