Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — 471 orzeczeń z prawa pracy
471 orzeczeńPracownik wygrał: 28.7%2021–2026
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
325
Sąd Najwyższy
72
Sąd Okręgowy
56
Sąd Rejonowy
18
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(471)
SNII PK 132/11
Wygrał pozwany · 2 lut 2012
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego od 1986 r., będącego przewodniczącym międzyzakładowej organizacji związkowej, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNIII PZP 7/11
Orzeczenie procesowe · 24 sty 2012
Orzeczenie dotyczy wykładni art. 30 ust. 2^1 ustawy o związkach zawodowych w kontekście ochrony danych osobowych pracowników. Sąd Najwyższy analizował, czy pracodawca może żądać od zakładowej organiza…
Związki zawodoweInne
SNI PK 83/11
Wygrał pozwany · 19 sty 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną związku zawodowego, który domagał się przekazania przez szpital środków na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych za 2008 r. Spór dotyczył skuteczności zmiany re…
Związki zawodoweWynagrodzenieInne
SNII PK 83/11
Orzeczenie procesowe · 12 sty 2012
Sprawa dotyczyła pracownicy domu pomocy społecznej zatrudnionej na czas nieokreślony na stanowisku pedagoga, której wypowiedziano warunki pracy i zaproponowano stanowisko opiekuna. Pracodawca powołał …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 91/11
Wygrał pozwany · 12 sty 2012
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika KRUS o dodatek wyrównawczy po wypowiedzeniu zmieniającym warunki pracy i płacy, dokonanym w związku z pełnieniem przez niego funkcji członka zarządu zakładowej o…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 72/11
Wygrał pozwany · 12 sty 2012
Sprawa dotyczyła nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania, który pełnił funkcję prezesa zarządu oddziału ZNP i domagał się zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wyna…
Związki zawodoweWynagrodzenieInne
SRVII P 817/11
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie w Lublin · 21 gru 2011
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód rozpoznawał połączone sprawy trzech powódek i powoda zatrudnionych na Uniwersytecie. Domagali się oni dodatku do wynagrodzenia za 2009 r. po 140 zł miesięcznie oraz odszkodo…
WynagrodzenieDyskryminacjaZwiązki zawodowe
SNII PK 70/11
Wygrał powód · 2 gru 2011
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w szkole podstawowej, której wypowiedziano stosunek pracy w związku ze zmniejszeniem liczby etatów i skargami rodziców. Powódka była jednocześnie członkiem z…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNIII PK 17/11
Orzeczenie procesowe · 6 paź 2011
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę pracownicy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która domagała się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę. SN …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNIII PK 14/11
Wygrał powód · 30 wrz 2011
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy i płacy pracownikowi przejętemu przez nowego pracodawcę w trybie art. 231 k.p. Pozwana spółka po upływie roku od przej…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 54/11
Wygrał pozwany · 15 wrz 2011
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda, podtrzymując stanowisko, że choć wypowiedzenie umowy o pracę było nieuzasadnione z uwagi na pozorność likwidacji stanowiska, to powód nie wykazał skutecz…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNI PK 17/11
Wygrał powód · 13 lip 2011
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, będącego działaczem związkowym, którego pracodawca wypowiedział umowę o pracę bez uzyskania zgody organizacji związkowej. Spór koncentro…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNII PK 308/10
Wygrał pozwany · 26 maj 2011
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracodawcy w sprawie o przywrócenie do pracy, w której sądy niższych instancji zasądziły na rzecz pracownika odszkodowanie za wadliwe wypowiedzenie. Spór dotyc…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 295/10
Wygrał pozwany · 20 maj 2011
Sprawa dotyczyła powództwa pracodawcy o ustalenie, że nie jest objęty zakresem działania międzyzakładowej organizacji związkowej NSZZ „Solidarność”. Pracodawca twierdził, że organizacja nie mogła rozs…
Związki zawodoweInne
SNI PK 278/10
Wygrał pozwany · 19 maj 2011
Sprawa dotyczyła powoda R. Z., działacza związkowego i członka komitetu strajkowego w kopalni, który został zwolniony za zachowania związane ze strajkiem, w tym za uniemożliwienie wykonania prac przec…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweBHPInne
SNI PK 221/10
Wygrał pozwany · 19 maj 2011
Sprawa dotyczyła kilku pracowników kopalni, w tym działaczy związkowych objętych szczególną ochroną trwałości stosunku pracy, którzy po zakończonym strajku zostali zwolnieni przez pracodawcę. Powodowi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 272/10
Wygrał pozwany · 26 kwi 2011
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umowy o pracę magazynierowi, który był przewodniczącym Tymczasowej Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” w nowo utworzonej organizacji zakładowej. Pracodawca wypowiedzia…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNII PK 241/10
Orzeczenie procesowe · 10 mar 2011
Sprawa dotyczyła pracownika urzędu skarbowego objętego szczególną ochroną związkową, któremu wypowiedziano warunki pracy i płacy w związku ze zmianami organizacyjnymi. Sądy niższych instancji uznały, …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 196/10
Orzeczenie procesowe · 18 lut 2011
Sprawa dotyczyła pracownika zwolnionego dyscyplinarnie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. za niestawienie się w pracy i udział w referendum strajkowym w czasie pracy bez zgody pracodawcy. Sąd Rejonow…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 144/10
Wygrał pozwany · 26 sty 2011
Sprawa dotyczyła pracownika Kompanii Węglowej S.A., przewodniczącego komisji zakładowej WZZ Sierpień 80, który został zwolniony dyscyplinarnie za rzekome zorganizowanie i podżeganie do nielegalnego st…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.