Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — Sąd Najwyższy (325 orzeczeń)
325 orzeczeńPracownik wygrał: 23.4%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Wyniki orzeczeń
146
Wygrał pozwany
79
Orzeczenie procesowe
76
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(325)
SNII PK 21/05
Wygrał pozwany · 20 wrz 2005
Sprawa dotyczyła odwołania powódki ze stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, które na mocy ustawy z 1 marca 2002 r. było równoznaczne z wypowiedzeniem stosunku pracy. Powódka twier…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweDyskryminacjaInne
SNII PK 389/04
Częściowe uwzględnienie · 19 lip 2005
Sprawa dotyczyła pracownika szczególnie chronionego jako członka komisji zakładowej związku zawodowego, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę za wypowiedzeniem bez wymaganej zgody organizacji zw…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNI PK 255/04
Orzeczenie procesowe · 22 cze 2005
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył rozwiązania z powodem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PK 257/04
Orzeczenie procesowe · 16 cze 2005
Sprawa dotyczyła członka spółdzielni pracy, który był jednocześnie przewodniczącym zakładowej organizacji związkowej. Został on wykluczony ze spółdzielni za rzekome ciężkie naruszenie obowiązków człon…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 289/04
Wygrał powód · 14 cze 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zasądzające na rzecz powódki odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy. Powódka był…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNIII PK 38/05
Częściowe uwzględnienie · 11 maj 2005
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę pracownika Kuratorium Oświaty przywróconego do pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę. Spór dotyczył zarówno skuteczności ochrony związkowej powoda, jak i wysokości wynagr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNI PK 263/04
Orzeczenie procesowe · 3 mar 2005
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, który został zwolniony dyscyplinarnie z powodu podjęcia działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy. Pracownik odmówił podpisania umowy…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNIII PK 77/04
Częściowe uwzględnienie · 23 lut 2005
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę pracownika przywróconego do pracy po rozwiązaniu z nim umowy bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 k.p. Uznał, że pracodawca nie wykazał skutecznie dalszej niezdolnoś…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNII PK 164/04
Wygrał pozwany · 25 sty 2005
Sprawa dotyczyła pracownicy Muzeum Narodowego, która domagała się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy. Powódka twierdziła, że korzystała ze szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy jako c…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNII PK 159/04
Wygrał pozwany · 25 sty 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu z nim umowy bez wypowiedzenia. Spór dotyczył przede wszystkim tego, czy powód jako działacz związkowy kor…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNII PK 117/04
Wygrał pozwany · 13 sty 2005
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na stanowisku inspektora bhp, który jednocześnie pełnił funkcje związkowe i korzystał z ochrony przewidzianej w art. 32 ustawy o związkach zawodowych. Pracoda…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 145/04
Wygrał pozwany · 12 sty 2005
Sprawa dotyczyła pracownika spółdzielni mleczarskiej, który został zwolniony dyscyplinarnie po publicznym znieważeniu wiceprezesa zarządu i przewodniczącego rady nadzorczej podczas posiedzenia rady. P…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 94/04
Orzeczenie procesowe · 11 sty 2005
Sprawa dotyczyła pracownika Lasów Państwowych, który został zwolniony dyscyplinarnie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. za rzekomy udział w kradzieży drewna. Sądy niższych instancji uznały rozwiązani…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PK 125/04
Wygrał pozwany · 2 gru 2004
Sprawa dotyczyła radcy prawnego zatrudnionego w Telekomunikacji Polskiej SA, któremu wypowiedziano warunki pracy po likwidacji etatowych stanowisk radców prawnych w obszarze telekomunikacji i zapropon…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 91/04
Wygrał pozwany · 24 lis 2004
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego jako radca prawny, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, powołując się na art. 53 k.p. Powód twier…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 20/04
Wygrał pozwany · 23 lis 2004
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy banku o dodatkową odprawę przewidzianą w regulaminie rozwiązywania umów o pracę. Powódka została zwolniona wypowiedzeniem doręczonym 31 lipca 2001 r., a re…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 30/04
Orzeczenie procesowe · 16 lis 2004
Sąd Najwyższy uchylił wyrok przywracający powoda do pracy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył zwolnienia dyscyplinarnego przewodniczącego nowo utworzonej komisji zakładowej NSZZ…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PK 599/03
Orzeczenie procesowe · 27 paź 2004
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, który pełnił etatową funkcję związkową poza zakładem pracy i korzystał z urlopu bezpłatnego. Po ponownym wybo…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PK 676/03
Wygrał pozwany · 21 paź 2004
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, który został zwolniony dyscyplinarnie na podstawie art. 52 k.p. za rzekome fałszowanie i nierzetelne rozliczanie delegacji służbowych po…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNII PK 41/04
Wygrał pozwany · 13 paź 2004
Sprawa dotyczyła lekarki anestezjolog, przewodniczącej zakładowej organizacji związkowej, której pracodawca wypowiedział umowę o pracę z przyczyn organizacyjnych. Powódka twierdziła, że korzystała ze …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.