Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — pracownik wygrał (105 orzeczeń)
105 orzeczeńPracownik wygrał: 100%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
76
Sąd Najwyższy
20
Sąd Okręgowy
8
Sąd Rejonowy
1
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(105)
SNII PK 70/11
Wygrał powód · 2 gru 2011
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w szkole podstawowej, której wypowiedziano stosunek pracy w związku ze zmniejszeniem liczby etatów i skargami rodziców. Powódka była jednocześnie członkiem z…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNIII PK 14/11
Wygrał powód · 30 wrz 2011
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy i płacy pracownikowi przejętemu przez nowego pracodawcę w trybie art. 231 k.p. Pozwana spółka po upływie roku od przej…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 17/11
Wygrał powód · 13 lip 2011
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, będącego działaczem związkowym, którego pracodawca wypowiedział umowę o pracę bez uzyskania zgody organizacji związkowej. Spór koncentro…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNIII PK 72/09
Wygrał powód · 6 maj 2010
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy. Powód był kierowcą i został zwolniony dyscyplinarnie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. za…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PK 141/09
Wygrał powód · 12 sty 2010
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający pracownika do pracy na poprzednich warunkach. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego wobec kierownika Działu Technic…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 166/09
Wygrał powód · 7 sty 2010
Sprawa dotyczyła mianowanej nauczycielki akademickiej zatrudnionej w SGGW, której pracodawca wypowiedział stosunek pracy z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego. Jednocześnie pracownica była objęta sz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PK 45/09
Wygrał powód · 17 lip 2009
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, będącego jednocześnie przewodniczącym komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” i radnym gminy, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 302/08
Wygrał powód · 23 cze 2009
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy po wcześniejszym prawomocnym wyroku przywracającym pracownika do pracy. Kluczowe było…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PK 185/08
Wygrał powód · 20 mar 2009
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas nieokreślony, będącej członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej, której pracodawca wręczył wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy w …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 53/08
Wygrał powód · 3 paź 2008
Sprawa dotyczyła nauczycielki zwolnionej z pracy z przyczyn organizacyjnych na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela. Po złożeniu jej wypowiedzenia została wybrana do zarządu oddziału ZNP, a następnie z…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNII PK 44/08
Wygrał powód · 25 wrz 2008
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu odwoławczego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracownika Poczty Polskiej, pełniącego funkcję przewodniczącego zakładowej organizacji NSZZ „So…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNII PK 241/06
Wygrał powód · 27 mar 2007
Sprawa dotyczyła lekarza zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który był jednocześnie członkiem Okręgowej Rady Lekarskiej oraz działaczem związkowym w strukturze Ogólnopolskiego Związku Zawodowego…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 196/06
Wygrał powód · 16 lut 2007
Sprawa dotyczyła trzech pracowników zwolnionych przez pracodawcę z powodu likwidacji stanowisk pracy w ramach reorganizacji. W dniu wypowiedzenia, a następnie w trakcie biegnącego okresu wypowiedzenia…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 44/06
Wygrał powód · 5 gru 2006
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, przewodniczącej zakładowej organizacji związkowej, której pracodawca wypowiedział stosunek pracy na podstawie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela z powodu zmian …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNIII PK 85/05
Wygrał powód · 22 lis 2006
Sprawa dotyczyła roszczeń byłej pracownicy o dodatkowe odszkodowanie i odprawę wynikające z porozumienia zawartego w procesie prywatyzacji między związkami zawodowymi a spółką dominującą. Powódka była…
InneWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNII PK 106/05
Wygrał powód · 11 sty 2006
Sprawa dotyczyła pracownicy NBP, która pełniła jednocześnie funkcje we władzach zakładowej i ponadzakładowej organizacji związkowej. Pracodawca wypowiedział jej umowę o pracę po uzyskaniu zgody tylko …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNII PZP 9/05
Wygrał powód · 13 gru 2005
Sprawa dotyczyła prawa nauczyciela zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej do dodatkowego wynagrodzenia rocznego („trzynastki”). Sąd N…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 289/04
Wygrał powód · 14 cze 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zasądzające na rzecz powódki odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy. Powódka był…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 427/02
Wygrał powód · 2 paź 2003
Sprawa dotyczyła pracownicy urzędu miejskiego zatrudnionej na podstawie bezterminowej umowy o pracę, z którą pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 k.p. z powodu przestę…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PK 389/02
Wygrał powód · 2 wrz 2003
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników będących członkami zarządu zakładowej organizacji związkowej, z którymi pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia, zarzucając im skopiowanie i wyniesienie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.