Prawo pracy · Polska

Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — pracodawca wygrał (178 orzeczeń)

178 orzeczeńPracownik wygrał: 0%2012–2026

Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.

Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.

Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.

  • Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
  • Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
  • Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę

Struktura orzeczeń

146
Sąd Najwyższy
15
Sąd Okręgowy
14
Sąd Rejonowy
3
Sąd Apelacyjny

Orzeczenia(178)

SNI PKN 197/97
Wygrał pozwany
· 2 cze 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się ochrony przed wypowiedzeniem umowy o pracę. Uznał, że pracodawca nie naruszył art. 38 KP, ponieważ przed wypowiedzeniem zwrócił się do wszystk…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 39/97
Wygrał pozwany
· 13 mar 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy Państwowego Szpitala Klinicznego, która domagała się ustalenia, że nadal łączy ją stosunek pracy na dotychczasowym stanowisku oraz wypłaty premii. Spór dotyczy…
Związki zawodoweInne
SNI PKN 30/97
Wygrał pozwany
· 7 mar 1997
Sąd Najwyższy uznał, że choć pracodawca rozwiązał z powodem umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o konsultacji ze związkiem zawodowym, to żądanie przywrócenia do pracy było w tej sp…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 23/97
Wygrał pozwany
· 27 lut 1997
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego jako dozorca, który został zwolniony dyscyplinarnie po opuszczeniu terenu zakładu i spożyciu alkoholu; badanie wykazało 2,54 promila. Pracownik był jednocześn…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 17/97
Wygrał pozwany
· 27 lut 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy. Spór dotyczył tego, że po wręczeniu wypowiedzenia pracownik współtworzył związek zawodowy i uzys…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 4/97
Wygrał pozwany
· 13 lut 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy domagającej się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy. Spór dotyczył tego, czy jako członkini komitetu założycielskiego związku zawodowego korzystała ze…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 72/96
Wygrał pozwany
· 2 paź 1996
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego jako ślusarz w warsztacie mechanicznym Elektrociepłowni „K.” S.A., który domagał się przywrócenia do pracy po tym, jak pracodawca – powołując się na art. 23(1…
Przywrócenie do pracyWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PR 2/96
Wygrał pozwany
· 11 lip 1996
Sprawa dotyczyła pracownika Cukrowni „L.”, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę po incydencie z klientami i kierowcami, podczas którego powód zachował się wobec nich w sposób niegrzeczny, lek…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 42/96
Wygrał pozwany
· 27 cze 1996
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez NSZZ „Solidarność” w sprawie pracownika, który domagał się wyrównania wynagrodzenia za okres, gdy nie był dopuszczany do pracy z przyczyn leż…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PRZN 1/96
Wygrał pozwany
· 17 kwi 1996
Sprawa dotyczyła rejestracji regionalnej struktury NSZZ „Solidarność 80” w Częstochowie oraz sporu o to, czy jej nazwa narusza prawa innego związku zawodowego o podobnej nazwie. Sąd Wojewódzki zarejes…
Związki zawodoweInne
SNI PRZN 2/96
Wygrał pozwany
· 17 kwi 1996
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości dotyczącą postanowienia w sprawie rejestracji regionalnego związku zawodowego NSZZ „Solidarność 80” Region Ś.-D. Spór dotyczył skarg…
Związki zawodoweInne
SNI PRN 5/96
Wygrał pozwany
· 12 mar 1996
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną NSZZ „Solidarność” w sprawie pracownika spółki z o.o., który domagał się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia po rozwiązaniu z nim stosunku pracy bez wypowi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PO 1/96
Wygrał pozwany
· 21 lut 1996
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez NSZZ Policjantów przeciwko Ministrowi Sprawiedliwości. Skarżący próbował oprzeć wznowienie na twierdzeniu, że wcześniejsze rozst…
Związki zawodoweInne
SNI PRN 103/95
Wygrał pozwany
· 18 sty 1996
Sprawa dotyczyła pracownika pełniącego funkcję związkową, z którym rozwiązano umowę o pracę w trybie dyscyplinarnym z powodu stawienia się do pracy po spożyciu alkoholu. Zwolnienie nastąpiło bez wymag…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 37/95
Wygrał pozwany
· 21 wrz 1995
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie stwierdzające reprezentatywność NSZZ Policjantów i oddalił wniosek. Uznał, że stosunek służbowy policjantów nie jest stosunkiem pracy, lecz szczególnym stosunkiem a…
Związki zawodoweInne
SNI PRN 26/95
Wygrał pozwany
· 13 cze 1995
Sprawa dotyczyła przewodniczącego zakładowej „Solidarności”, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę z naruszeniem wymogu zgody zarządu organizacji związkowej. Sądy niższych instancji uznały wyp…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 51/94
Wygrał pozwany
· 4 sie 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez OPZZ w sprawie pracowników objętych zwolnieniami grupowymi w likwidowanym przedsiębiorstwie. Powodowie, będący działaczami związkowymi, kwest…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 29/94
Wygrał pozwany
· 7 cze 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną w sprawie pracownicy domagającej się odprawy, odszkodowania oraz sprostowania świadectwa pracy po przejęciu zakładu pracy przez inny podmiot. Uznał…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne

Najczęstsze pytania

Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.

Inne kategorie prawa pracy