Prawo pracy · Polska

Wypowiedzenie i zwolnienie z pracy — Sąd Najwyższy (2859 orzeczeń)

2859 orzeczeńPracownik wygrał: 17.3%2010–2014

Wypowiedzenie umowy o pracę to jeden z najczęstszych powodów sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia — ale w każdym przypadku musi spełnić określone wymogi formalne i podać uzasadnioną przyczynę.

Najczęstsze naruszenia popełniane przez pracodawców to: brak pisemnej formy wypowiedzenia, niepodanie przyczyny lub sformułowanie jej w sposób zbyt ogólny, niezachowanie ustawowych okresów wypowiedzenia, pominięcie konsultacji ze związkami zawodowymi oraz naruszenie szczególnej ochrony przed zwolnieniem (np. w okresie ciąży, choroby lub urlopu).

Pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę niezgodnie z prawem, może wnieść odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Sąd może orzec przywrócenie do pracy lub zasądzić odszkodowanie — zazwyczaj w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń, a w przypadku osób szczególnie chronionych nawet wyższe.

  • Umowy na czas nieokreślony: obligatoryjna przyczyna i ochrona związkowa
  • Zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 k.p.: ciężkie naruszenie obowiązków, utrata uprawnień, przestępstwo
  • Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika: ustawa o zwolnieniach grupowych

Wyniki orzeczeń

1458
Wygrał pozwany
674
Orzeczenie procesowe
496
Wygrał powód
229
Częściowe uwzględnienie
2
Nieznany

Orzeczenia(2859)

SNI PKN 544/99
Wygrał pozwany
· 24 mar 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy domagającej się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę. Spór dotyczył m.in. tego, że pracodawca nie skonsultował zamiaru wypowiedzenia z właściwą…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 546/99
Wygrał pozwany
· 24 mar 2000
Powodowie, byli członkowie zarządu spółki z o.o., dochodzili odpraw pieniężnych wynikających z aneksów do umów o pracę. Sądy obu instancji uznały jednak, że aneksy były nieważne, ponieważ zostały zawa…
InneWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenie
SNI PKN 762/99
Wygrał pozwany
· 23 mar 2000
Powódka domagała się ustalenia, że łączy ją z pracodawcą stosunek pracy na warunkach umowy z 4 czerwca 1996 r., ewentualnie przywrócenia do pracy. Sąd pierwszej instancji uwzględnił żądanie o ustaleni…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNI PKN 671/99
Wygrał pozwany
· 23 mar 2000
Sprawa dotyczyła pracownika urzędu gminy, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 KP z powodu przebywania w pracy w stanie nietrzeźwości. Powód przez lata kwestionował…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 764/99
Wygrał pozwany
· 16 mar 2000
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, która domagała się uznania za bezskuteczne przeniesienia jej w stan nieczynny w okresie ciąży. Po zawarciu ugody przed sądem pierwszej instancji, na mocy któr…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 539/99
Częściowe uwzględnienie
· 17 lut 2000
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, którego pracodawca najpierw wypowiedział umowę, a następnie – po sporze co do daty ustania stosunku pracy i p…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 542/99
Wygrał pozwany
· 17 lut 2000
Powódka, zatrudniona jako starszy laborant w przedsiębiorstwie wodociągów, kwestionowała wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy, które obniżało jej wymiar czasu pracy do 1/2 etatu. Pracodawca…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
SNI PKN 535/99
Wygrał pozwany
· 17 lut 2000
Sprawa dotyczyła byłego prokuratora, który po wygaśnięciu stosunku pracy na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z 22 marca 1990 r. wystąpił przeciwko Prokuraturze Wojewódzkiej o odprawę emerytalną. Sąd Naj…
InneWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenie
SNI PKN 541/99
Częściowe uwzględnienie
· 17 lut 2000
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy PKP o wypłatę rekompensaty pieniężnej przewidzianej w Pakcie Gwarancji Pracowniczych z 23 grudnia 1996 r. Powódka została zwolniona po osiągnięciu wieku em…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 512/99
Wygrał powód
· 15 lut 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i potwierdził, że trzecia kolejna umowa o pracę na czas określony zawarta z powódką była z mocy prawa równoznaczna z umową na czas nieokreślony. Kluczowe znacz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 530/99
Wygrał pozwany
· 15 lut 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, który domagał się odszkodowania za bezprawne zwolnienie z pracy w 1985 r. z powodu działalności związkowej i przekonań politycznych. Powód twierdził, że po ponown…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 411/99
Wygrał pozwany
· 11 lut 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Wnioskodawca pracował także w Niemczech, a jego umowa o pracę z niemieckim pracodawcą została rozwiązana za porozumieniem stron. ZUS i…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 498/99
Wygrał powód
· 9 lut 2000
Sprawa dotyczyła pracownika banku, któremu wypowiedziano umowę o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności spowodowanej chorobą. Sąd Najwyższy uznał, że wypowiedzenie było wadliwe, ponieważ narusz…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 474/99
Wygrał pozwany
· 9 lut 2000
Sprawa dotyczyła trzech pracowników przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji, którzy kwestionowali skuteczność wypowiedzenia zmieniającego. Pracodawca zaproponował im zmianę stanowiska z maszynistów …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 524/99
Wygrał powód
· 9 lut 2000
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie powołania jako Komendant Straży Miejskiej, który złożył wniosek o odwołanie go ze stanowiska z określoną datą. Zarząd Miasta odwołał go ze stanow…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 528/99
Wygrał pozwany
· 9 lut 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając ją za bezzasadną. Spór dotyczył roszczeń byłego siatkarza klubu sportowego o odszkodowanie oraz wypłatę premii i nagród po rozwiązaniu umowy o pracę. SN s…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 518/99
Wygrał pozwany
· 9 lut 2000
Powód był zastępcą dyrektora w przedsiębiorstwie państwowym zatrudnionym na podstawie powołania. Po komercjalizacji przedsiębiorstwa i przekształceniu go w spółkę z o.o. jego stosunek pracy wygasł z m…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 377/99
Wygrał pozwany
· 8 lut 2000
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez spółdzielnię kwoty wypłaconej przez ZUS jako wcześniejsza emerytura dla pracownika, któremu formalnie rozwiązano umowę o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pr…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 353/99
Wygrał pozwany
· 2 lut 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o emeryturę i zwrot nienależnie wypłaconego świadczenia. Spór dotyczył tego, czy rozwiązanie stosunku pracy z Romualdem T. nastąpiło z przyczyn dotyczących zakł…
Wypowiedzenie / zwolnienieUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 359/99
Wygrał pozwany
· 2 lut 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Uznano, że umowa o pracę zawarta przez wnioskodawcę była pozorna i nieważna na podstawie art. 83 KC. Strony od początku wiedziały, że …
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne

Najczęstsze pytania

Ile wynosi okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu poniżej 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy stażu powyżej 3 lat. Strony mogą wydłużyć ten okres w umowie lub układzie zbiorowym.
Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony?
Tak. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna zbyt ogólna lub nieprawdziwa stanowi podstawę odwołania do sądu pracy.
W jakim terminie można odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy?
Odwołanie od wypowiedzenia należy złożyć w sądzie pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma z wypowiedzeniem. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa, choć sąd może go przywrócić z ważnych przyczyn.
Co może zasądzić sąd pracy w razie nieuzasadnionego zwolnienia?
Sąd może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy (max. 2 miesiące, a przy szczególnej ochronie — za cały okres) albo odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.)?
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne w trzech przypadkach: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. nieusprawiedliwiona nieobecność, kradzież), utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, popełnienie przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o przyczynie.
Kto jest szczególnie chroniony przed zwolnieniem?
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje m.in.: pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim, pracownikom na urlopie (wypoczynkowym, bezpłatnym), chronionym działaczom związkowym, pracownikom w wieku przedemerytalnym (4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego), pracownikom na zwolnieniu lekarskim.
Jak obliczyć odszkodowanie przy zwolnieniach grupowych?
Przy zwolnieniach grupowych (ustawa z 13.03.2003 r.) pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna: 1 miesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, 2 miesięczne wynagrodzenia przy stażu 2–8 lat, 3 miesięczne wynagrodzenia przy stażu powyżej 8 lat. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Inne kategorie prawa pracy