I PKN 524/99

Wyrok z dnia 9 lutego 2000 r. I PKN 524/99 Wniosek pracownika zatrudnionego na podstawie powołania o odwoła- nie ze stanowiska nie oznacza oferty rozwiązania stosunku pracy za porozu- mieniem stron. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2000 r. sprawy z powództwa Henryka S. przeciwko Gminie Miejskiej w H. o ustalenie i zapłatę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 24 czerwca 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Są- dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym rozpatrywaną kasacją powoda wyrokiem z dnia 24 czerwca 1998 r Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Bielsku Podlaskim od- dalającego powództwo o ustalenie sposobu rozwiązania stosunku pracy i zapłatę wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Sąd Okręgowy przyjął następujące podstawy swego rozstrzygnięcia. Poza sporem było, że powód będący - na podstawie odpowiedniego powołania - Komen- dantem Straży Miejskiej w H. w dniu 4 grudnia 1998 r. złożył do Zarządu Miasta H. prośbę o odwołanie go ze stanowiska z dniem 4 stycznia 1999 r. W odpowiedzi na to, Zarząd Miasta H. uchwałą z dnia 28 grudnia 1998 r. odwołał powoda ze stanowis- ka Komendanta Straży Miejskiej z dniem 4 stycznia 1999 r., a następnie pismem z tego dnia poinformował go o rozwiązaniu stosunku pracy na mocy porozumienia 2 stron z dniem 4 stycznia 1999 r. Sporne było między pracodawcą a pracownikiem istnienie porozumienia jako podstawy rozwiązania stosunku pracy równocześnie z odwołaniem powoda z zajmowanego przez niego stanowiska. W tej kwestii Sąd Okręgowy podzielił ocenę Sądu Pracy, iż strony porozumiały się co do takiego roz- wiązania stosunku pracy. Wskazuje na to treść wniosku powoda z 24 grudnia 1998 r. z określeniem w nim „dokładnej daty rozwiązania stosunku pracy”. Następnie w roz- mowie z członkami Zarządu Miasta powód nie ujawnił przyczyny złożenia wniosku oraz nie wyjaśnił jak należy interpretować jego oświadczenie woli. W tych okolicznoś- ciach pozwany mógł zasadnie uważać, że zamiarem powoda było rozwiązanie stosunku pracy na zasadzie porozumienia stron. Z uwagi na jednoznaczną propozycję powoda Zarząd Miasta był uprawniony do przyjęcia oświadczenia woli powoda i odwołania go z zajmowanego stanowiska. Potwierdzeniem takiej oceny jest – według Sądu Okręgowego – to, że powód po otrzymaniu uchwały Zarządu nie zgłaszał zastrzeżeń do sposobu rozwiązania stosunku pracy, a po dniu 4 stycznia 1999 r. – faktycznie pracy nie wykonywał ani nawet „nie przychodził do pracy”. Oznacza to, iż zamiarem powoda było definitywne rozwiązanie stosunku pracy z dniem 4 stycznia 1999 r. a nie jego wypowiedzenie. Powód jest z wykształcenia prawnikiem i powinien „ze szczególną starannością i świadomością składać oświad- czenie woli z uwzględnieniem przepisów prawa”. Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd Okręgowy uznał, że w apelacji powoda bezzasadnie zarzucono błędną wykład- nię i niewłaściwe zastosowanie art. 70 KP, art. 30 § 1 pkt 1 KP i art. 65 § 1 KC w związku z art. 300 KP. We wniesionej przez powoda kasacji powołane zostały zarzuty dotyczące na- ruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zasto- sowanie (art. 3931 pkt 1 KPC) oraz naruszenia przepisów procesowych, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 KPC). W zakresie pierwszej podstawy kasacji wskazano na naruszenie: 1. art. 30 § 1 pkt 12 KP przez przyjęcie, że pomię- dzy stronami doszło do rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron, 2. art. 70 § 2 w związku z art. 70 § 1 KP, art. 36 § 1 pkt 3 w związku z art. 70 § 12 KP i art. 69 KP, art. 65 KC w związku z art. 300 KP przez przyjęcie, że nie doszło do naru- szenia tych przepisów. W zakresie drugiej z podstaw kasacji zarzucono naruszenie art. 233 § 1 w związku z art. 382 KPC przez błędne przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji prawidło- wo ocenił materiał dowodowy. 3 Kasacja zawierała wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa proce- sowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W kasacji słusznie zarzuca się zaskarżonemu wyrokowi, że jego zasadnicza ocena prawna nie jest odpowiednia dla zakresu skutków prawnych odwołania pra- cownika zatrudnionego na podstawie powołania. Niewystarczająco precyzyjne roz- różnienie odwołania ze stanowiska i rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem od- wołanym spowodowało w konsekwencji wadliwe ustalenie podstawy rozwiązania sto- sunku pracy z powodem. Nawiązując do przedstawionych założeń zaskarżonego wyroku trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na uregulowania zawarte w powoła- nych w kasacji przepisach. Punktem wyjścia powinno być stwierdzenie, że odwołanie ze stanowiska, wynikające z aktu właściwego organu (możliwego do podjęcia w każdym czasie – art. 70 § 1 KP) – nie powoduje rozwiązania stosunku pracy. Tak więc – zgodnie z art. 70 § 12 KP – stosunek pracy z odwołanym pracownikiem trwa nadal, a o zasadach jego rozwiązania postanawiają przepisy oddziału 1 (rozdziału III Działu II Kodeksu pracy), chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Pierwszą zasadą jest ta, że z mocy prawa odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę, przy czym pracownik w okresie wypowiedzenia zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem(art. 70 § 2 KP). Z za- rysowanej wyżej konstrukcji sytuacji prawnej odwołanego pracownika wynika, że gdyby pracodawca chciał rozwiązać stosunek pracy z odwołanym pracownikiem bezpośrednio z dniem odwołania, a więc sprzecznie z zasadą określoną w art. 70 § 2 KP, to musiałby wykazać w tym zakresie swe uprawnienie oparte na szczególnej re- gulacji prawnej. Tymczasem w zaskarżonym wyroku – jak wynika z jego uzasadnie- nia – Sąd Okręgowy przyjął założenie, według którego z faktu inicjatywy powoda w zakresie odwołania go ze stanowiska wynikają konsekwencje w zakresie rozwiązania stosunku pracy równocześnie z odwołaniem. Jest to założenie sprzeczne z art. 70 § 12 oraz § 2 KP. Brak w zaskarżonym wyroku właściwej interpretacji przepisów określających sytuację odwołanego pracownika ze stanowiska spowodował w konsekwencji nie- właściwy kierunek rozpoznawania spornej kwestii i błędne zastosowanie przepisów 4 prawa materialnego dotyczących oświadczenia woli (art. 65 KC w związku z art. 300 KP) oraz porozumienia stron jako trybu rozwiązania stosunku pracy. W tym zakresie zasadnie wywiedziono w uzasadnieniu kasacji, że ocena prawna zaskarżonego wy- roku jakoby zaistniało między stronami „porozumienie” określone w powołanych przepisach pozostaje w sprzeczności z faktami, które Sąd Okręgowy brał pod uwagę przy tym ustaleniu. Po pierwsze, inicjatywa powoda wyrażona we wniosku z dnia 4 grudnia 1998 r. jest jednoznacznie ograniczona do prośby o odwołanie ze stanowis- ka Komendanta Straży Miejskiej w H. z dniem 4 stycznia 1999 r. W piśmie tym nie ma niczego co mogłoby sugerować szerszy zakres wniosku, w szczególności, że powód zmierzał w ten sposób także do rozwiązania stosunku pracy bez zachowania zasady określonej w art. 70 § 2 KP. Co więcej, Sąd Okręgowy ustalił że w rozmo- wach z członkami Zarządu Miasta H. powód w żadnym stopniu nie zmienił swego pisemnego wniosku. Ponadto, Sąd Okręgowy ustalił, że nie prowadzono z powodem żadnych pertraktacji czy uzgodnień, a w każdym razie powód nie oświadczył, że chce rozwiązania stosunku pracy z dniem 4 stycznia 1999 r. W stosunku do tych faktów przyjętych w podstawie wyroku, pozostaje w sprzeczności ocena prawna ja- koby słuszne było stanowisko Sądu Pracy, iż pomiędzy stronami doszło do rozwią- zania stosunku pracy na zasadzie porozumienia stron. Zasadnie zwrócono w kasacji uwagę na to, że przyjmując istnienie "porozumienia" między stronami co do rozwią- zania stosunku pracy z dniem 4 stycznia 1999 r. Sąd Okręgowy w istocie rzeczy brał pod uwagę sposób rozumienia wniosku powoda tylko przez pracodawcę pomijając to, że wniosek ten nie dotyczył rozwiązania stosunku pracy. Wreszcie należy stwier- dzić, że powołane przez Sąd Okręgowy fakty zaistniałe po odwołaniu powoda rów- nież nie wskazują na to, ażeby istniało między stronami uzgodnienie rozwiązania stosunku pracy w sposób odmienny niż to wynika z art. 70 § 2 KP. W szczególności z doręczonej powodowi uchwały Zarządu Miasta H. z dnia 28 grudnia 1998 r. wynika wyłącznie to, że uwzględniona została prośba powoda o odwołaniu go ze stanowiska Komendanta Straży Miejskiej w H. z dniem 4 stycznia 1999 r. Nie miałby on zatem interesu, ażeby po otrzymaniu tej uchwały zgłaszać do niej zastrzeżenia. Z kolei sta- nowisko Sądu Okręgowego jakoby na zamiar rozwiązania stosunku pracy od dnia 4 stycznia 1999 r. wskazywało nieświadczenie pracy przez powoda po tym dniu – nie uwzględnia uregulowania zawartego w art. 71 KP. Stosownie do tego przepisu dla dalszego – po odwołaniu – zatrudniania pracownika w okresie wypowiedzenia po- 5 trzebne są określone warunki (wniosek lub zgoda pracownika oraz wola pracodaw- cy), które nie zachodziły. Jeżeli chodzi o drugą z podstaw kasacji, to zasadnie zarzucono w niej przy- wiązywanie błędnego znaczenia do wniosku powoda z dnia 4 grudnia 1999 r. i do uchwały Zarządu Miasta H. z dnia 28 grudnia 1998 r. z pominięciem treści tych do- kumentów (art. 233 § 1 KPC). Z powyższych przyczyn kasacja powoda mająca usprawiedliwione podstawy podlegała uwzględnieniu stosownie do art. 39313 § 1 KPC. ========================================