Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PKN 89/97
Wygrał pozwany · 11 kwi 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając, że nie łączył go z pozwaną spółką stosunek pracy, lecz był wspólnikiem spółki cywilnej „D.” świadczącej usługi na rzecz pozwanej. Podkreślono, że powód ś…
InneWynagrodzenie
SNI PKN 59/97
Wygrał powód · 21 mar 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację Ministra Sprawiedliwości i utrzymał w mocy wyrok zasądzający na rzecz dwóch kierowców różnice między należnościami za podróże służbowe zagraniczne wynikającymi z uchwały …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 66/97
Orzeczenie procesowe · 21 mar 1997
Sprawa dotyczyła mianowanego pracownika kolejowego, którego przeniesiono z funkcji kierownika magazynu na stanowisko ekspedytora z jednoczesnym obniżeniem wynagrodzenia. Powód domagał się przywrócenia…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 46/97
Wygrał pozwany · 13 mar 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia radcy prawnego o wyższe wynagrodzenie. Powód twierdził, że na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o radcach prawnych jego płaca powinna odpowiadać wynagrodzeniu głównego księgo…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 45/97
Częściowe uwzględnienie · 13 mar 1997
Sąd Najwyższy rozpoznawał spór o wyrównanie wynagrodzenia pracowników spółdzielni, którzy twierdzili, że pracodawca po podwyższeniu najniższego wynagrodzenia powinien automatycznie podnieść także staw…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 55/97
Wygrał pozwany · 13 mar 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia sędzi o wyrównanie wynagrodzenia za 1994 r. Powódka twierdziła, że jej płaca powinna być ustalana według art. 71 Prawa o ustroju sądów powszechnych, a nie według art. 5 ust…
WynagrodzenieInne
SNII UKN 27/97
Wygrał powód · 12 mar 1997
Sprawa dotyczyła obowiązku wypłaty wynagrodzenia chorobowego za pierwsze 35 dni niezdolności do pracy w okresie przejściowym od 1 marca do 31 grudnia 1995 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że T…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 15/97
Wygrał pozwany · 5 mar 1997
Sprawa dotyczyła wysokości zasiłku chorobowego Wiesławy D. i tego, czy do podstawy jego wymiaru należy wliczyć świadczenie nazwane przez pracodawcę „premią”. ZUS odmówił uwzględnienia tej kwoty, a sąd…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNI PKN 16/97
Orzeczenie procesowe · 27 lut 1997
Sprawa dotyczyła powództwa pracownicy o przywrócenie do pracy oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę. Pozwany pracodawca wniósł kasację od wyroku sądu drugiej…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 10/97
Wygrał pozwany · 21 lut 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy, uznając za zgodne z prawem wypowiedzenie jej warunków płacy. Powódka była wcześniej zatrudniona na stanowisku kierowniczym i czasowo zastępowała kierownika za…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenie
SNII UKN 94/96
Wygrał pozwany · 18 lut 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Wiesławie Z. zasiłku chorobowego oraz objęcia jej ubezpieczeniem społecznym po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni zawiesiła działaln…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNI PKN 5/97
Orzeczenie procesowe · 13 lut 1997
Sprawa dotyczyła lekarki zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, która domagała się dopuszczenia do pełnienia dyżurów w szpitalu kardiologicznym oraz zapłaty wynagrodzenia za gotowość do ich pełnieni…
DyskryminacjaWynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 64/96
Orzeczenie procesowe · 6 lut 1997
Sprawa dotyczyła roszczeń czterech powodów – twórców pracowniczego wynalazku – o zapłatę wynagrodzenia za efekty ekonomiczne uzyskane dzięki wykorzystaniu ich rozwiązania. Sąd pierwszej instancji uwzg…
InneWynagrodzenie
SNI PKN 76/96
Częściowe uwzględnienie · 6 lut 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia sędzi o wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 stycznia do 31 maja 1992 r. Sądy niższych instancji przyznały jej wyższe wynagrodzenie na podstawie art. 71 Prawa o ustroju s…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 75/96
Częściowe uwzględnienie · 6 lut 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia sędzi o wyrównanie wynagrodzenia za 1992 r. Powódka domagała się dopłaty do pensji oraz nagrody z funduszu nagród. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w przeważającej części,…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 77/96
Orzeczenie procesowe · 6 lut 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu pracy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając kasację za zasadną. Spór dotyczył odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę oraz ustalen…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 66/96
Wygrał pozwany · 17 sty 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację Ministra Sprawiedliwości i utrzymał w mocy stanowisko, że były funkcjonariusz Policji nie może dochodzić przed sądem powszechnym odsetek od nieterminowo wypłaconego uposa…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 62/96
Wygrał powód · 17 sty 1997
Sąd Najwyższy rozpoznał spór o zapłatę dodatku za wysługę lat dla byłego pracownika, który po przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w spółkę z o.o. został prezesem zarządu. Powód twierdził, że …
WynagrodzenieInne
SNI PKN 51/96
Wygrał powód · 7 sty 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa pracownika do wyrównania wynagrodzenia po przejęciu zakładu pracy przez nowego pracodawcę…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 53/96
Częściowe uwzględnienie · 7 sty 1997
Sprawa dotyczyła byłego pracownika przedsiębiorstwa państwowego, który domagał się wypłaty części nagród z zysku za lata 1989 i 1991. Pracodawca twierdził, że środki zostały przeniesione do Rezerwoweg…
WynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.