Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 543/98
Orzeczenie procesowe · 23 mar 1999
Sprawa dotyczyła ustalenia daty przyznania renty inwalidzkiej wypadkowej po wypadku przy pracy w podróży służbowej. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 533/98
Wygrał pozwany · 23 mar 1999
Sprawa dotyczyła objęcia Sylwestra M. ubezpieczeniem społecznym jako osoby współpracującej z żoną prowadzącą działalność gospodarczą. ZUS uznał, że wnioskodawca współpracował w kiosku i sklepie należą…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 536/98
Wygrał pozwany · 23 mar 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym wspólnika spółki z o.o. Ustalono, że spółka była jedynie formalnie zarejestrowana, nie prowadziła realnej działalności gospo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 537/98
Wygrał pozwany · 23 mar 1999
Sprawa dotyczyła wniosku Anieli K. o emeryturę, której ZUS odmówił z powodu braku wymaganego 20-letniego okresu zatrudnienia. Wnioskodawczyni twierdziła, że należy zaliczyć jej okresy pracy w zlewni m…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 535/98
Wygrał powód · 23 mar 1999
Sąd Najwyższy uznał, że okresy zagranicznych staży naukowych odbywanych przez pracownika naukowego Politechniki W. na służbowych skierowaniach należy zaliczyć do okresów składkowych, mimo że pracodawc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 544/98
Wygrał pozwany · 23 mar 1999
Sprawa dotyczyła żądania przez Gminną Spółdzielnię od ZUS odsetek za opóźnienie w zwrocie nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, uiszczonych od premii z zysku za 1990 r. ZUS zwrócił składki,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 540/98
Wygrał pozwany · 23 mar 1999
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury wnioskodawcy i sporu z ZUS o to, czy procentowy wskaźnik podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne (212,5%) może być utożsamiany ze wskaźnikiem podstawy …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 534/98
Wygrał pozwany · 23 mar 1999
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne od świadczeń wypłacanych pracownikom banku za wykrycie fałszywych banknotów lub dokumentów związanych z obrotem pieniężnym. Bank…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 527/98
Częściowe uwzględnienie · 18 mar 1999
Sprawa dotyczyła ubezpieczonego, który po wypadku przy pracy domagał się podwyższenia jednorazowego odszkodowania z ZUS. Sądy niższych instancji uznały, że uszczerbek na zdrowiu wynosił 5%, opierając …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 525/98
Wygrał pozwany · 18 mar 1999
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania wcześniejszej emerytury dla pracownika zwalnianego z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wnioskodawca był zatrudniony na czas określony jako kierowca-konwoje…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 92/99
Wygrał pozwany · 17 mar 1999
Sprawa dotyczyła odrzucenia zażalenia wniesionego po terminie w postępowaniu o rentę przeciwko ZUS. Sąd Wojewódzki odrzucił zażalenie jako spóźnione, a Sąd Apelacyjny oddalił kolejne zażalenie. W kasa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 30/99
Orzeczenie procesowe · 17 mar 1999
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie w sprawie o rentę inwalidy wojennego, w której sąd apelacyjny odrzucił kasację z powodu niedołączenia pełnomocnictwa adwokata sporządzającego i wnoszącego kasację. SN…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 29/99
Wygrał powód · 17 mar 1999
Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu do sporządzenia kasacji w postępowaniu o świadczenia rekompensacyjne przeciwko ZUS. Sąd Apelacyjny błędnie potraktował pismo wnioskodawczyni z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 496/98
Wygrał pozwany · 17 mar 1999
Sprawa dotyczyła jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej. Powód domagał się zapłaty od Cementowni „N.” S.A. oraz ZUS. Sądy niższych instancji uznały, że spółka jako następca prawny dawn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 518/98
Orzeczenie procesowe · 16 mar 1999
Sprawa dotyczyła prawa ojca dziecka wymagającego stałej opieki do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 15 maja 1989 r. ZUS odmówił świadczenia, a sąd I instancji przyznał je, uznając,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 520/98
Wygrał pozwany · 16 mar 1999
Sprawa dotyczyła odmowy przez ZUS przyznania jednorazowego odszkodowania i renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Wojewódzki uznał zdarzenie z 8 maja 1996 r. za wypadek przy pracy, ale od…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 521/98
Wygrał pozwany · 16 mar 1999
Sprawa dotyczyła prawa rozwiedzionej żony do renty rodzinnej po zmarłym byłym mężu. Wnioskodawczyni twierdziła, że mimo rozwodu strony po pewnym czasie ponownie zamieszkały razem i żyły jak małżeństwo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 510/98
Wygrał pozwany · 16 mar 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy w sprawie o ustalenie, że zdarzenie z listopada 1992 r. było wypadkiem przy pracy. Utrzymano ustalenia sądów niższych instancji, że powód podczas pracy w kopal…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 512/98
Wygrał pozwany · 16 mar 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonej i utrzymał w mocy stanowisko, że nie nabyła ona prawa do zasiłku wychowawczego. Spór dotyczył umowy o pracę zawartej 1 maja 1996 r., którą ZUS uznał za pozo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 504/98
Wygrał pozwany · 3 mar 1999
Sprawa dotyczyła prawa matki zmarłego w wyniku wypadku przy pracy do jednorazowego odszkodowania z ustawy wypadkowej z 1975 r. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że syn nie prowadził z matką wspólnego …
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.