Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 601/98
Orzeczenie procesowe · 23 kwi 1999
Sprawa dotyczyła ustalenia podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. KRUS uznał, że ubezpieczenie ustało, ponieważ wnioskodawczyni od 1 stycznia 1996 r. nie opłacała składek. Sądy ni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 34/99
Wygrał powód · 23 kwi 1999
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na odrzucenie kasacji w sprawie dotyczącej możliwości potrącenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracownik…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 593/98
Wygrał pozwany · 23 kwi 1999
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o prawo do wcześniejszej emerytury. Wnioskodawczyni domagała się zaliczenia do stażu emerytalnego okresu pracy w gospodarstwach rolnych od 1 września 1961 r., gdy miała…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 594/98
Wygrał pozwany · 22 kwi 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidy wojennego. Wnioskodawczyni twierdziła, że sądy niższych instancji błędnie nie uwzględniły zarządzenia Prezesa ZUS nr 18 z 22 grudnia 1994 r. or…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 589/98
Orzeczenie procesowe · 22 kwi 1999
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Edwardowi K. renty inwalidzkiej przez ZUS z powodu niespełnienia wymaganego pięcioletniego okresu zatrudnienia w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem inwalidztw…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 591/98
Wygrał powód · 22 kwi 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził prawo wnioskodawczyni do wcześniejszej emerytury. Spór dotyczył tego, czy rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, skor…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 586/98
Wygrał pozwany · 22 kwi 1999
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej. Wnioskodawca domagał się zaliczenia spornego zatrudnienia jako pracy górniczej lub równorzędnej, aby wykazać wymagany ustawą łączny staż. Sądy obu instan…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 587/98
Wygrał pozwany · 22 kwi 1999
Sprawa dotyczyła wniosku o podwyższenie renty inwalidzkiej oraz wypłatę zwiększonego jednorazowego odszkodowania po wypadku w drodze z pracy. ZUS odmówił, ponieważ komisje lekarskie i biegli sądowi us…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 558/98
Wygrał pozwany · 16 kwi 1999
Powódka domagała się ustalenia, że śmierć jej męża nastąpiła wskutek wypadku przy pracy. Twierdziła, że do pęknięcia tętniaka mózgu i krwotoku podpajęczynówkowego doszło po wysiłku związanym ze zmianą…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 571/98
Wygrał pozwany · 16 kwi 1999
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej dla ucznia szkoły ponadpodstawowej. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że inwalidztwo powstało przed rozpoczęciem nauki. Sądy obu instancji uznały jednak,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 565/98
Wygrał pozwany · 16 kwi 1999
Sprawa dotyczyła spółdzielni mleczarskiej, która kwestionowała decyzję ZUS w zakresie naliczenia składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzeń wozaków wykonujących umowy zlecenia oraz odsetek za z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 564/98
Wygrał pozwany · 14 kwi 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Wnioskodawca twierdził, że rozwiązanie z nim stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, co dawałoby podstawę do wc…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 178/99
Wygrał pozwany · 14 kwi 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację wniesioną przez Zbigniewa K. w sprawie o wznowienie postępowania dotyczącego renty inwalidzkiej. Uznał, że skarga o wznowienie została prawidłowo odrzucona, ponieważ nie …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 570/98
Wygrał powód · 14 kwi 1999
Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek ubezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność gospodarczą powstaje dopiero z dniem faktycznego rozpoczęcia działalności, a nie samym wpisem do ewidencji czy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 563/98
Wygrał pozwany · 14 kwi 1999
Sprawa dotyczyła wcześniejszej wypłaty renty rodzinnej po mężu. Wnioskodawczyni twierdziła, że już w 1979 r. złożyła wniosek o rentę, a ZUS powinien był przyznać jej świadczenie albo co najmniej podją…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 161/99
Wygrał pozwany · 14 kwi 1999
Sprawa dotyczyła odwołania Jacka R. od decyzji ZUS obciążającej go składkami na ubezpieczenie społeczne pracowników. Wnioskodawca próbował podważyć decyzję jako nieważną, twierdząc, że nie był właściw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 551/98
Wygrał powód · 8 kwi 1999
Sprawa dotyczyła pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy i w następstwie choroby zawodowej otrzymał jednorazowe odszkodowanie za zwiększenie uszczerbku na zdrowiu. Następnie wystąpił przeciwko pr…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 517/98
Orzeczenie procesowe · 8 kwi 1999
Sprawa dotyczyła decyzji ZUS o nałożeniu na pracodawcę podwyższonej składki na ubezpieczenie społeczne z powodu pogorszenia warunków pracy i wzrostu kategorii ryzyka. Sąd pierwszej instancji uchylił d…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 619/98
Orzeczenie procesowe · 8 kwi 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył zaliczenia pracy w szczególnych warunkach do …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 552/98
Wygrał pozwany · 8 kwi 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidy wojennego. Wnioskodawca, który przebywał w więzieniu z przyczyn politycznych w latach 1946–1956, twierdził, że jego obecna niezdolność do pracy…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.