Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 504/98
Wygrał pozwany · 3 mar 1999
Sprawa dotyczyła prawa matki zmarłego w wyniku wypadku przy pracy do jednorazowego odszkodowania z ustawy wypadkowej z 1975 r. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że syn nie prowadził z matką wspólnego …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 493/98
Wygrał pozwany · 18 lut 1999
Sprawa dotyczyła renty wyrównawczej dochodzonej przez byłego pracownika kopalni po wypadku przy pracy z 1974 r. Powód żądał wyrównania między hipotetycznymi zarobkami a otrzymywaną rentą inwalidzką, a…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 494/98
Wygrał powód · 18 lut 1999
Sprawa dotyczyła daty wznowienia wypłaty renty rodzinnej małoletniemu Piotrowi R. Organ rentowy wstrzymał wypłatę świadczenia po umieszczeniu dziecka w placówce opiekuńczej, a następnie wznowił ją dop…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 483/98
Wygrał pozwany · 16 lut 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidy wojennego. Wnioskodawca, cywilna osoba poszkodowana w czasie działań wojennych jako 11-letnie dziecko, twierdził, że został ciężko ranny podcza…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 418/98
Wygrał pozwany · 16 lut 1999
Sprawa dotyczyła powództwa o ustalenie, że zdarzenie z 24 stycznia 1997 r. było wypadkiem przy pracy. Powód, który wykonywał obowiązki na podstawie umowy zlecenia jako prezes Wojewódzkiego Zarządu Pol…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 479/98
Wygrał pozwany · 16 lut 1999
Sprawa dotyczyła adwokata będącego członkiem zespołu adwokackiego, pobierającego emeryturę i wykonującego zawód w niepełnym wymiarze, który kwestionował decyzję ZUS ustalającą minimalną podstawę wymia…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 668/98
Orzeczenie procesowe · 12 lut 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie dotyczącej żądania skierowania przez organ rentowy na badanie lekarskie w celu ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu po wypadku podczas służby wojskowej.…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 325/98
Orzeczenie procesowe · 11 lut 1999
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Teresie F. renty inwalidzkiej przez ZUS. Organ rentowy uznał, że inwalidztwo powstało przed podjęciem zatrudnienia i nie pogorszyło się w czasie pracy, a ponadto wni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 466/98
Orzeczenie procesowe · 11 lut 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy po zdarzeniu, do którego doszł…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 465/98
Częściowe uwzględnienie · 11 lut 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo o ustalenie, że zdarzenie z 18 kwietnia 1996 r. było wypadkiem przy pracy, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracownika zatrud…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 20/99
Orzeczenie procesowe · 5 lut 1999
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił apelację w sprawie o rentę z powodu uchybienia terminowi. Spór dotyczył tego, czy termin do wniesienia apelacji powinien zostać pr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 458/98
Orzeczenie procesowe · 4 lut 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę wyrównawczą po wypadku przy pracy z 1988 r., którego powód doznał podczas zatrudnienia w zakładzie górniczym. Sąd Apelacyjny oddalił powództwo wobec pozwanej spółki…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 456/98
Wygrał powód · 4 lut 1999
Sprawa dotyczyła rolniczego ubezpieczenia społecznego i ustalenia, od kiedy ustał obowiązek opłacania składek po przyznaniu renty rodzinnej. Wnioskodawczyni była objęta ubezpieczeniem rolników na wnio…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 435/98
Wygrał pozwany · 4 lut 1999
Sprawa dotyczyła obowiązku ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej działalność gospodarczą oraz zapłaty zaległych składek. Wnioskodawczyni twierdziła, że skoro nadal opłacała składki na ubezpiecze…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 452/98
Wygrał pozwany · 4 lut 1999
Sprawa dotyczyła sporu o obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez osobę, która jednocześnie wykonywała pracę na podstawie umowy agencyjnej oraz prowadziła działalność gospodarczą w…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 459/98
Orzeczenie procesowe · 4 lut 1999
Sprawa dotyczyła odmowy uznania zdarzenia z 12 czerwca 1995 r. za wypadek w drodze do pracy oraz odmowy prawa do jednorazowego odszkodowania i renty inwalidzkiej. Wnioskodawczyni jechała rowerem do pr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 439/98
Orzeczenie procesowe · 4 lut 1999
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne za A.R. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że łącząca strony umowa była umową o pracę, a nie umową cywilnoprawną, i obciążył …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 144/98
Wygrał pozwany · 29 sty 1999
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie w sprawie dotyczącej ustalenia trwałego inwalidztwa. Wnioskodawca kwestionował orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, która uznała inwalidztwo za czasowe, oraz twi…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 421/98
Wygrał pozwany · 27 sty 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia społecznego rolników po śmiertelnym wypadku męża wnioskodawczyni. Ustalono, że po załatwieniu spraw związanych z dzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 437/98
Orzeczenie procesowe · 27 sty 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie spełniało wymogów art. 328 § 2 KPC. Spór dotyczył ustale…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.