II UKN 537/98

Wyrok z dnia 23 marca 1999 r. II UKN 537/98 Nie jest sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego (art. 233 § 1 KPC) ocena, że kobieta wychowująca dzieci i prowadząca dom, która na przes- trzeni kilkunastu lat urodziła pięcioro dzieci, nie mogła w tym samym czasie pracować stale i nieprzerwanie w miejscu pracy oddalonym o kilka kilometrów. Przewodniczący: SSN Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 1999 r. sprawy z wniosku Anieli K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o eme- ryturę, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wroc- ławiu z dnia 8 kwietnia 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 1998 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu oddalił apelację Anieli K. od wyroku Sądu Wojewódzkie- go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1997 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecz- nych w W. z dnia 19 grudnia 1994 r., odmawiającej przyznania emerytury z braku wymaganego 20-letniego okresu zatrudnienia. Sąd drugiej instancji uznał za trafne ustalenia Sądu Wojewódzkiego, iż w oparciu o zeznania świadków R., P. i K. nie jest możliwym uznanie, że wnioskodawczyni od 1951 r. do 1972 r. pracowała w zlewni mleka i w gospodarstwie rolnym. Kasacja wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego zarzuca naruszenie prawa materialnego – art. 4 ust. 2 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) oraz naruszenie art. 232 i 328 § 2 KPC. 2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Organ rentowy decyzją z dnia 28 listo- pada 1991 r. odmówił wnioskodawczyni przyznania emerytury z braku wymaganego 20-letniego okresu zatrudnienia. Nie uwzględniono okresów pracy w gospodarstwie rolnym matki wnioskodawczyni od 19 kwietnia 1951 r. do 31 lipca 1969 r. oraz od 1 listopada 1969 r. do 30 października 1972 r. oraz okresu pracy w zlewni mleka od 19 kwietnia 1951 r. do 30 października 1961 r. Odwołanie wnioskodawczyni od tej de- cyzji oddalił Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 marca 1993 r., a rewi- zję od tego wyroku oddalił wyrokiem z dnia 14 października 1993 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu. Zaskarżona w przedmiotowej sprawie decyzja organu rentowego z dnia 19 grudnia 1994 r. wydana została wobec zgłoszenia na sporne okresy nowych dowo- dów w postaci zeznań świadków Józefa K., Katarzyny P. i Anny R. Świadkowie ci zostali przesłuchani przez Sąd pierwszej instancji, który nie znalazł podstaw do uznania tych zeznań za niewiarygodne dla potwierdzenia pracy wnioskodawczyni w zlewni mleka i w gospodarstwie rolnym matki. Prawidłowość oceny tych zeznań skontrolował Sąd Apelacyjny i podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji. Sąd ten wskazał, że świadkowie P. i R. potwierdzały pracę wnioskodawczyni w zlewni mleka do 1951 r., w którym to roku wyszła ona za mąż i który to okres był już uznany przez organ rentowy. Natomiast zeznania tych świadków, jak i świadka K. nie pozwoliły na przyjęcie, że wnioskodawczyni pracowała w zlewni po zamążpójściu, czyli po 19 kwietnia 1951 r. Ten ostatni świadek zakończył zresztą pracę w zlewni w 1953 r. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że wnioskodawczyni po wyjściu za mąż zamieszkała z mężem w oddalonej o kilka kilometrów O., tam prowadziła dom, a poczynając od 1953 r. urodziła kolejno kilkoro dzieci. Zdaniem Sądu wnioskodawczyni, będąc obar- czona rodziną nie mogła też pracować w gospodarstwie rolnym w wymiarze nie niż- szym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, co zeznania świadków na okolicz- ność tej pracy czyni niewiarygodnymi. Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu drugiej instancji, ponieważ jest ono wbrew zarzutom kasacji, przekonująco uzasadnione i uwzględnia zasady doświad- czenia życiowego, w świetle których nie jest wiarygodne, aby kobieta, która była pię- ciokrotnie w ciąży mogła w ciągu kilkunastu lat stale i nieprzerwanie pracować w 3 miejscu pracy oddalonym o kilka kilometrów i jednocześnie prowadzić dom i wycho- wywać dzieci. Nie jest też trafny zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż doli- czenie do uznanego okresu zatrudnienia (w wymiarze składkowym nieco ponad 9 lat) okresów nieskładkowych wychowywania dzieci, ale w wymiarze nie przekraczającym 1/3 okresów składkowych czyli około 3 lat, nie spowoduje spełnienia przez wniosko- dawczynię kryterium 20 lat okresów zatrudnienia. Sąd Najwyższy nie znalazł przeto usprawiedliwionych podstaw do uwzględ- nienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================