Prawo pracy · Polska

Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)

4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.

Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.

Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.

  • Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
  • Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
  • Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności

Wyniki orzeczeń

2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany

Orzeczenia(4098)

SNII UKN 597/99
Wygrał pozwany
· 13 cze 2000
Sprawa dotyczyła byłego funkcjonariusza służby pożarniczej, który domagał się emerytury policyjnej na podstawie ustawy z 18 lutego 1994 r. Sąd Najwyższy uznał, że o nabyciu tego prawa decyduje nie sam…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 585/99
Wygrał pozwany
· 13 cze 2000
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją do ZSRR. Wnioskodawca twierdził, że jego schorzenia, zwłaszcza choroba wieńcowa i choroba wrzodowa, pozos…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 576/99
Wygrał pozwany
· 8 cze 2000
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez pracodawcę do ZUS kwoty wypłaconych zasiłków wychowawczych osobom zatrudnionym na podstawie umów agencyjnych. ZUS twierdził, że po wejściu w życie rozporządzeni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 584/99
Orzeczenie procesowe
· 8 cze 2000
Sprawa dotyczyła prawa do górniczej emerytury Edwarda J., któremu ZUS odmówił świadczenia z powodu niewykazania wymaganego okresu pracy górniczej. Sąd Apelacyjny zmienił wcześniejszy wyrok i przyznał …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 580/99
Wygrał pozwany
· 8 cze 2000
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Teresie J. prawa do emerytury. Sądy obu instancji uznały, że wnioskodawczyni nie spełniała warunków do emerytury ani na podstawie ogólnych przepisów, ani przepisów o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 688/99
Wygrał pozwany
· 6 cze 2000
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o wypłatę świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych po niewypłacalności pracodawcy. Powód domagał się m.in. odprawy i odszkodowania po rozwiązaniu umo…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNII UKN 568/99
Wygrał powód
· 24 maj 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził, że samo wykreślenie pracodawcy z ewidencji działalności gospodarczej nie powoduje automatycznego wygaśnięcia umowy o pracę ani ustania ubezpieczenia sp…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 566/99
Wygrał pozwany
· 24 maj 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, który domagał się odszkodowania od byłego pracodawcy za rzekomo błędne ustalenie podstawy wymiaru emerytury. Powód twierdził, że zakład pracy powinien był odszuka…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 572/99
Orzeczenie procesowe
· 24 maj 2000
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa ubezpieczonej do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 15 maja 1989 r. dl…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 552/99
Orzeczenie procesowe
· 23 maj 2000
Sprawa dotyczyła prawa Zofii G. do renty rodzinnej po zmarłym mężu. ZUS odmówił świadczenia, a Sąd Apelacyjny uznał, że małżonkowie nie pozostawali już we wspólności małżeńskiej, ponieważ mieszkali os…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 554/99
Wygrał pozwany
· 23 maj 2000
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury oraz obowiązku zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia. Wnioskodawca, członek zarządu spółdzielni, został odwołany ze stanowiska prezesa i zatrudni…
Wypowiedzenie / zwolnienieUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 555/99
Orzeczenie procesowe
· 23 maj 2000
Sprawa dotyczyła wniosku o wzrost emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. ZUS odmówił świadczenia, a sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny uchylił jednak wyrok i decyzję…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 550/99
Wygrał pozwany
· 23 maj 2000
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Zofii B. renty inwalidy wojennego. ZUS uznał, że stwierdzona u niej trwała częściowa niezdolność do pracy nie pozostaje w związku przyczynowym z deportacją do byłego…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 551/99
Wygrał pozwany
· 23 maj 2000
Sprawa dotyczyła prawa wdowy do jednorazowego odszkodowania i renty rodzinnej po śmierci męża, który zginął w wypadku samochodowym po opuszczeniu zakładu pracy. ZUS odmówił świadczeń, uznając, że zmar…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 345/00
Wygrał pozwany
· 18 maj 2000
Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia zaległości wobec funduszu alimentacyjnego przez ZUS. Wnioskodawca zaskarżył decyzję organu rentowego, a następnie postanowienie odrzucające odwołanie, twierdząc, że d…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 38/00
Wygrał pozwany
· 18 maj 2000
Sprawa dotyczyła tego, czy wartość polis grupowego ubezpieczenia na życie wykupionych przez pracodawcę dla pracowników stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Najwyższy nie ro…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UZ 36/00
Wygrał pozwany
· 18 maj 2000
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, przy jednoczesnym zachowaniu prawa do renty z tytułu częściowej niezd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 547/99
Wygrał pozwany
· 12 maj 2000
Sprawa dotyczyła pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy podczas pracy na nieodebranym i niezabezpieczonym rusztowaniu. ZUS wypłacił mu świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, ale powód dochodzi…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 538/99
Wygrał pozwany
· 12 maj 2000
Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę dotyczącą objęcia syna wnioskodawcy pracowniczym ubezpieczeniem społecznym na podstawie rzekomej umowy o pracę zawartej z ojcem prowadzącym gospodarstwo rolne. Sąd Ape…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 544/99
Orzeczenie procesowe
· 12 maj 2000
Sprawa dotyczyła wniosku o wcześniejszą emeryturę na podstawie rozporządzenia z 25 marca 1997 r. Organ rentowy i sądy obu instancji odmówiły prawa do świadczenia, uznając, że wnioskodawca nie wykazał …
Ubezpieczenia społeczneInne

Najczęstsze pytania

W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.

Inne kategorie prawa pracy